زهد؛ کوششی دلیرانه برای گسستن از وابستگی‌های دنیوی

حجت الاسلام یعقوب قاسمی خویی در گفت‌‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری بین المللی قرآن (ایکنا) از آذربایجان شرقی، افزود: از نظر قرآن‌کریم آنچه مذموم است، رضایت‌مندی و قناعت به زندگی دنیوی است که زوال‌پذیر بوده و در برابر زندگی و نعمت‌های اخروی نه از نظر چگونگی قابل مقایسه است و نه از جهت اندازه. به‌واقع از همین روست که خداوند متعال نیز دنیا را زینت و مایه امتحان و معبر وصول به کمالات معنوی و پاداش‌های اخروی قرار داده است.

وی زهد را کلیدی در آخرت دانست و خاطرنشان کرد: زهد کلید در آخرت و رهایی از آتش است و آن عبارت از ترک تمام چیزهایی است که تو را از خدا غافل می کند، بدون آنکه بر آنها افسوس بخوری، یا دچار عجب و خودپسندی شوی یا در انتظار بازگشت آنها باشی یا به دنبال حمد و ثنایی بر عمل خود باشی یا در طلب عوض بر کار خود باشی بلکه از دست دادن آنها را راحت و وجودشان را آفت بدانی و به طور دائم از هر آفتی به سوی راحت بگریزی.

حجت الاسلام قاسمی خویی از آیه 22 سوره حدید نقل کرد و ادامه داد: در سوره حدید آیه 22 مَا أَصَابَ مِن مُّصِیبَةٍ فِی الْأَرْضِ وَلَا فِی أَنفُسِکُمْ إِلَّا فِی کِتَابٍ مِّن قَبْلِ أَن نَّبْرَأَهَا إِنَّ ذَلِکَ عَلَى اللَّهِ یَسِیر هر رنج و مصیبتی که در زمین (از قحطی و آفت و فقر و ستم) یا در نفس خویش (چون ترس و غم و درد و الم) به شما رسد همه در کتاب (لوح محفوظ ما) پیش از آنکه همه را (در دنیا) ایجاد کنیم ثبت است و البته این کار بر خدا آسان است. زهد کوتاهی آرزوها و گزاردن شکر نعمت‌ها و خویشتن‌داری با محرمات است.

استادیار دانشکده الهیات و علوم اسلامی دانشگاه تبریز یادآور شد: استفاده متعارف و منطقی از بهره‌های مادی و ورود در عرصه‌های زندگی با مراعات حدود الهی، هیچ‌گونه منافاتی با حقیقت زهد ندارد.

وی از پاداش تقوای در دنیا گفت و خاطرنشان کرد: خداوند در قبال زهد و تقوا در دنیا، صرفا نعمت حوریان بهشتی را قرار نداده‌است بلکه پاداش تقوای در دنیا، بهشت و نعمت های بهشتی است که یکی از آن نعمت‌ها، حوری بهشتی است.

حجت الاسلام قاسمی خویی ادامه داد: زهد یعنی بی رغبتی به دنیا و رغبت به خدا در مقابل رغبت به دنیا و بی رغبتی به خدا. علت این که این دو در مقابل هم هستند عدم سازگاری آنها است. انسان خالی از رغبت نیست، اما نمی شود کسی هم به دنیا رغبت داشته باشد هم به خدا. رغبت به دنیا مانع رغبت به خدا و بندگی خدا است.

وی افزود: بنده بودن و انجام درست وظایف بندگی و طی مسیر کمال و سعادت در انسان نیاز اساسی به زهد ورزی و قطع علاقه به دنیا دارد و اصولا خدا پرستی با دنیا پرستی جمع نمی شود.

حجت الاسلام  قاسمی خویی تاکید کرد: با توجّه به فرمایشات حضرت امام علی(ع) می‌توان گفت که «زهد» نه زادة شکست است و نه نتیجة خودخواهی یا بی تفاوتی زاهد نسبت به مسئولیت های اجتماعی خویش و گریز از جامعه؛ بلکه «زهد» عبارت است از کوششی آگاهانه و دلیرانه برای گسستن از وابستگی‌ها و تعلّقات گذرا و سبکبار ساختن خود برای پوییدن درست‌تر و سریع‌تر راه کمال و همدردی با دیگر انسان‌ها و گسترش ذات انسانی خود.

وی در پایان اظهار کرد:انسان اگر بخواهد در بندگی به خداوند صداقت داشته باشد و ثابت قدم بماند لازمه اش این است که رغبت اش به دنیا کم شود زیرا اگر عاشق و راغب به دنیا باشد نمی تواند به وظایف خود در مسیر بندگی خداوند عمل نماید و از رشد و کمال و سعادت باز می ماند.