هاجریه؛ خلوتگه عاشقان و دوستداران اهل بیت(ع)

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از کردستان،  مسجد و بارگاه امامزاده هاجریه در خیابان صلاح‌الدین ایوبی، در محله سرتپوله شهر سنندج واقع است. ساختمان قدیمی این امامزاده به صورت مجموعه‌ای شامل مسجد، مقبره، دو حیاط با فضاهای مجاور، آرامگاه مشایخ و بزرگان سنندج و منزل شهبازی‌ها متعلق به دوران قاجار است و همچنین قسمت‌هایی از آن متعلق به دوران پهلوی است. ساختمان و مقابر مشایخ با تزئینات آجرکاری، گچبری‌های زیبا و نقوش گل و گیاه با کار استادان و هنرمندان بزرگ کردستان است و از مهم‌ترین ویژگی‌های این بنا به شمار می‌رود، تاریخ دقیق دفن امامزاده هاجره خاتون و بنای ساده و کوچک مزار ایشان مشخص نیست.

اما کتب تاریخی زیادی در زمینه احداث مسجدهای جدید به گسترش صحن و بارگاه آن نوشته‌اند. اولین کسی که برای آبادانی و ایجاد فضای معنوی بیشتر در کنار مرقد این بانوی بزرگوار و عالی تبار مسجدی بنا کرد، مرحوم «الله یعقوب»، بود که آن را هاجره خاتون نام گذاشت.
این اثر تاریخی با گذشت زمان و رسیدگی نکردن، رو به ویرانی نهاد تا این‌که مرحوم حاج شیخ «شکرالله» ملقب به شهباز سنه، در زمان سلطنت ناصر‌الدین شاه قاجار در سال 1282 قمری در هاجریه ساکن شد و به بازسازی و تکمیل و توسعه بارگا امامزاده و مسجد آن پرداخته و کار تعمیر مسجد را درسال 1285 قمری به پایان رساند. از همان زمان تاکنون استادان و قاریان قرآن کریم در حجره‌های بالای مسجد و بقعه‌ هاجره خاتون به تدریس و قرائت قرآن مجید اهتمام داشته و دارند که خود جلوه‌ای از معنویت این آستان مقدس است.

اهل‌بیت حضرت محمد(ص) و فرزندان صاحب کرامت و با سخاوت آنان چه در حیات و چه در ممات، پناه محرومان و مشکل‌گشای دردمندان هستند، بنابر اعتقاد عمیق و باورهای اصیل مردم طی قرن‌ها تا به حال، حرم منوره هاجریه محل رجوع مساکین و غریبان بوده و هست و از فیض وجود این مقبره شریفه در زمان اقامت شیخ شکرالله، با بذل توجه خیراندیشان، روزانه با 50 من نان بعلاوه غذاهای تهیه شده دیگر، فقرا و مساکین اطعام می‌شده‌اند. این مسجد زیارتگاه عموم مردم سنندج و سایر شهرها و روستاهاست، وجود چنین مقبره‌های منوره‌ای که منتسب به امام موسی کاظم(ع) هستند، از جمله امامزاده عبیدالله بن موسی بن جعفر(ع)، معروف به کوسه هجیج، برادر هاجره خاتون(س)، جای تردید باقی نمی‌گذارد که بنا به دلایلی فرزندان امام کاظم(ع)، و خواهران و براداران عظیم‌الشأن حضرت امام رضا(ع)، در این منطقه حضور داشتند و پس از وفات مزار آنان میعادگاه محبان اهل بیت بوده و هست. سبب مهاجرت و رحلت بانو هاجره خاتون و دیگر فرزندان امام هفتم(ع)، را در سه علت اساسی می‌توان جستجو کرد:
1- در پی سفر اجباری ثامن‌الحجج علی بن موسی الرضا(ع) به خراسان (مرو)، سادات و عظام جهت پیوستن به آن امام همام به سوی ایران حرکت کردند، که این اقدام باعث وحشت مأموران ملعون شد و دستور توقیف و حتی شهادت آنان را صادر کردند.
2- پس از شهادت غریبانه امام هشتم در مشهد، برادران و خواهران ایشان یا به قصد خون‌خواهی راهی ایران شدند و یا چون امنیت آن عزیزان به خطر افتاده بود، به سوی طرفداران و پیروان خود که میان عجم‌ها و فارس‌ها بیش از سایر کشور‌ها بودند، آمدند و آنگونه که از قبور پر نور و آثار معجزات آنان در شیراز، ری، کاشان، گیلان، قم و سنندج و دیگر شهرها بر می‌آید، ایران اسلامی پایگاه کرامت فرزندان امام موسی بن جعفر(ع) است.
۳- آنچه از تاریخ به دست می‌آید به علاوه آنچه که نسل به نسل بین مردم سنندج مشهور بوده است، ظاهراً در سفر تاریخی حضرت علی بن موسی الرضا(ع)، که از منطقه غربی ایران به سوی شرق (خراسان) داشته‌اند، چند تن از برادران و خواهران آن حضرت در رکاب ایشان بوده‌اند و به کردستان که می‌رسند هاجره خاتون(س)، به علت بیماری در این منطقه بستری و ادامه سفر بر ایشان غیرممکن می‌شود و پس از چندی رحلت می‌کنند.

مرمت و بازسازی مقبره هاجره خاتون توسط سازمان میراث فرهنگی استان از سال 81 شروع به مدت سه سال ادامه داشت که مهم‌ترین اقدامات انجام گرفته در طول این 3 سال عبارتند از سبک‌سازی پشت بام کل مجموعه، رنگ‌آمیزی و گچ‌بری کل فضاها، احداث گنبد بر روی بقعه هاجره خاتون، تعمیرات داخل مقبره و سنگ فرش داخل ورودی و حیاط مجموعه. شهر زیبا و تاریخی سنندج در حدود 450 سال پیش یعنی در تاریخ 1046 هجری قمری در زمان حکومت «سلیمان خان اردلان» در دامنه کوه آبیدر بنا شد، در حالی‌که قدمت مزارهای شریف امامزادگان در سنندج به قبل از تأسیس و گسترش شهر می‌رسد. این مزار و بقعه شریف امروزه خلوتگه عاشقان و دوستداران اهل بیت  عصمت و طهارت بوده و  پناه دلشکستگان دنیوی است با تغییرات انجام شده امکان  زیارت در فضای بهتر فراهم شده و اداره اوقاف  کردستان  ضریح قدیمی و چوبی را برداشته و ضریحی مطلا منقش به  نام ۱۲  معصوم و آیات  قران بجای آن قراردادهاست. 

در سال 90 از محل اعتبارات سفر مقام معظم رهبری به استان کردستان، احداث دانشکده علوم قرآنی در این بقعه متبرکه آغاز شد که در حال حاضر با 60 درصد پیشرفت فیزیکی در حال انجام است.