مشکل هوای نفس و راه چاره آن در سوره بلد

به گزارش کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا، جلسه تفسیر سوره بلد توسط آیت‌الله صفتری برگزار شد در این جلسه به تفسیر آیات هشت الی پانزده این سوره پرداخته شد.

آغاز سوره/ خلقت انسان در سختی/ اهدای نعمات
خداوند این سوره را با بیان این‌که انسان در رنج و سختی خلق شده آغاز می‌کند و ادامه می‌دهد:«أَلَمْ نَجْعَل لَّهُ عَیْنَیْنِ، آیا برای او دو چشم قرار ندادیم»، در این آیه خداوند اشاره به نعمت‌هایی دارد که به انسان عطا شده مانند: « وَلِسَانًا وَشَفَتَیْنِ، زبان و دو لب»، حدیث نبوی است که می‌فرماید: ای فرزند آدم! اگر زبانت خواست تو را وادار به حرام کند، من دو لب را برای جلوگیری از آن در اختیار تو قرار داده‌ ام، که اشاره به دو نعمت دو لب ما دارد که هم انسان را خیلی راحت به گناه می‌‌اندازند و هم باعث جلوگیری از انجام گناه می‌شوند در تفسیر نمونه این مسئله خیلی زیبا توضیح داده شده که اگر زبان و دو لب نبودند ارتباط بین انسان‌ها برقرار نمی‌شد حتی غذا هم نمی‌توانستیم بخوریم؛ و خیلی از کارهای روزمره را از انجامش عاجز بودیم.

بالاترین نعمت
«وَهَدَیْنَاهُ النَّجْدَیْنِ، و انسان را هدایت کردیم»، خداوند این‌جا از نعمت دیگری می‌فرماید که بالاتر از همه نعمت‌هاست و آن نعمت هدایت است. سپس سخن از نجدین است نجدین به معنای سرزمین مرتفعی است که هم معنای خیر دارد و هم شر هدایت انسان به هر دو سو است ای مردم دو سرزمین مرتفع وجود دارد یک خیر و یک شر هرگز سرزمین شر محبوبتر از سرزمین خیر قرار داده نشده شاید بعضی‌ها بگویند انسان سمت کار خلاف می‌رود چون راحت‌تر است ولی در این آیه خلاف این گفته شده هرگز شر محبوبیت بیشتری ندارد.

گردنه‌ای خطرناک در میانه راه
می‌فرماید:« فَلا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ، انسان پس از اهدای نعمت‌ها از این گردنه خطرناک نمی‌تواند عبور کند»، این گردنه چیست و چگونه باید از آن بگذریم، سپس در آیه بعدی:« وَمَا أَدْرَاکَ مَا الْعَقَبَةُ، شما چه می‌دانید این گردنه خطرناک چیست». در تفاسیر گردنه دو جور معنا شده ولی آن که قویتر است اشاره به هوای نفس دارد و گذشتن از هوای نفس خطرناک است.

راه عبور از گردنه
در آیه بعدی راه رهایی را ذکر می‌کند:« فَکُّ رَقَبَةٍ، رها کردن و آزاد کردن بنده» و منظور همان آزاد کردن عبد و بنده است چرا که خرج کردن از جیب در راه خدا است که خیلی سخت است و دومین مورد:« أَوْ إِطْعَامٌ فِی یَوْمٍ ذِی مَسْغَبَةٍ»، سیر کردن و اطعام گرسنه در روزی که گرسنه است و سپس  «یَتِیمًا ذَا مَقْرَبَةٍ» و مورد بعدی کشیدن دست نوازش بر سر یتیمی است که در نزدیکانمان است .
این سوره هم گرفتاری را می‌گوید هم راه رهایی از آن را و در بعضی تفاسیر این گردنه را یکی از گردنه‌هایی می‌گویند که در روز قیامت باید از آن عبور کنیم ولی هوای نفس مقصود اصلی است.
در کل مضمون این سوره این است که انسان در سختی است و راه رهایی از هوای نفس هم سخت است حدیثی از پیامبر اکرم(ص) که می‌فرمایند: « إن الجنّه حفّت بالمکاره و إنّ النّار حفّت بالشّهوات، همانا بهشت پیچیده شده در سختی‌ها و به درستی که آتش دوزخ پیچیده شده است در خواهش‌ها و تمناهای نفس».

یادآور می‌شود، این جلسات هر چهارشنبه پس از نماز مغرب و عشاء در حسینیه پیروان شهدا برگزار می‌شود، علاقه‌مندان می‌توانند به آدرس شهرری، خیابان شهید غیوری، بعد از چهارراه خط‌ آهن، مراجعه کنند یا برای کسب اطلاعات بیشتربا شماره 09121992953 تماس بگیرند.

مرجان شرف