معیار سواد قرآنی، عمل به قرآن است/ روخوانی صحیح؛ گام اول تدبر

حمید کمانکش، قائم مقام دانشکده علوم قرآنی خمین در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، گفت: قرآن دارای لایه‌ها و معانی بسیار زیادی است که تنها ائمه اطهار(ع) به حقایق واقعی این مصحف شریف دست می‌یابند.

وی با استناد به حدیثی از امام حسین(ع) قرآن را در مراتب چهارگانه عبارات، اشارات، لطائف و حقائق معرفی کرد و افزود: عبارات آن برای توده مردم، اشاره و رموزات، از آن خواص و بندگان ویژه، لطایف ویژه اولیا و حقایق تنها در اختیار پیامبران و انبیا است.

شرط عمل به قرآن طهارت باطنی است

کمانکش طهارت باطنی و درک مبانی الهی را دو عنصر بسیار مهم برای گام برداشتن در مسیر قرآن عنوان کرد و افزود: انسان مؤمن برای رسیدن به کنه قرآن کریم باید دارای کلیدهای علمی باشد تا بتواند از سرچشمه ناب الهی سیراب شود؛ زیرا بدون در نظر گرفتن توانایی علمی نمی‌توان انتظار عمل به فرامین را داشت.

سواد قرآنی تعریف مشخصی ندارد

قائم مقام دانشکده علوم قرآنی خمین در ادامه بابیان این مطلب که نمی توان تعریف جامع و دقیقی از حداقل و حداکثر سواد قرآنی ارائه داد: اظهار کرد: لزوم داشتن سواد قرآنی به وجود دانسته‌ها و آشنایی به فنون نوشتاری نیست؛ چراکه این مهم در قالب درک مضامین الهی و به کارگیری مبانی آن در زندگی تعبیر می‌شود.

متخصصان علوم طبیعی از قرآن غافل نباشند

وی با ابراز نارضایتی از این مطلب که در برخی موارد علوم طبیعی حجابی بین فراگیری مبانی قرآنی ایجاد و فرد متخصص را از تعلیم مبانی دینی به ویژه قرآنی باز داشته و اجازه ارتباط با معارف دینی را نمی‌دهد، گفت: گاهی افرادی همچون کربلایی کاظم ساروقی بدون داشتن سواد خواندن و نوشتن و صرفاً با داشتن طهارت درونی به درجه‌ای از عرفان و کسب معارف قرآنی می‌رسند و به درجه حافظی نائل می‌شوند.

کمانکش ادامه داد: افرادی که با تمامی وجود معانی کلام وحی را درک می‌کنند عامل به قرآن شده و سعی می‌کنند تا مبانی کلام وحی را به بهترین وجه ممکن انتقال داده و خود در عمل به موازین الهی کوتاهی نکنند.

وی بابیان این مطلب که سواد برای فعالان در حوزه قرآن معنایی ندارد، تصریح کرد: در کلام نبی مکرم اسلام(ص) نقل است که می‌فرمایند؛«اشرف امتی حملت القرآن اصحاب اللیل؛ شریفترین امت من کسانی هستند که حامل قرآن (فهم قرآن دارند) و با شب مأنوس هستند».

ضروت استفاده از ظرفیت‌های علمی جامعه

کمانکش به پیام شیخ صدوق که بیان کرد، پایین‌ترین مرتبه از قرآن روخوانی و روان خوانی کلام وحی است نیز اشاره کرد و افزود: افراد باید در نظر داشته باشند که از روخوانی درست و بدون غلط با حضرت حق ارتباط برقرار کرده و با درک معانی این مصحف و بهره‌گیری از ظرفیت‌هایی همچون روحانیون، شبکه‌های قرآنی و رسانه‌ها عامل به مبانی قرآن باشند چراکه گام اول در تدبر آیات روخوانی بدون غلط است و البته برای تفکر و اندیشیدن در آیات نیز باید به مباحث علمی، معنوی و درونی این مصحف شریف توجه داشته باشیم.

وی از جامعه روحانیت، رسانه و اساتید قرآنی به عنوان کلیدهای علمی و معنوی یاد کرد و گفت: افراد عامی برای برقراری ارتباط درست با حضرت باری‌تعالی باید به کلیدهای علمی متوسل و از آنها بهره گیرند؛ ازاین رو معارف قرآنی زمانی نتیجه می‌دهد که به عمل منتج شود.

مخاطب‌شناسی شرط مهم ترویج فرهنگ قرآنی است

کمانکش با ابراز نارضایتی از فعالیت آموزش و پرورش و آموزش عالی در پرداختن به مباحث دینی و قرآنی اضافه کرد: در این مراکز فرهنگی فعالیت‌هایی در راستای نشر معارف اسلامی صورت گرفته اما برای داشتن جامعه‌ای عاری از مشکل باید اجرای برنامه‌های تأثیرگذار در دستور کار قرار گیرد، این مراکز با بررسی محتوای دروس متناسب با نیاز دانشجو و تدوین کتب مورد نظر می‌توانند در آموزش مفاهیم قرآنی و درک مبانی الهی گام‌های مؤثری بردارند.

قائم مقام دانشکده علوم قرآنی خمین در پایان سخنان خویش اظهار کرد: مخاطب‌شناسی، عنوان‌بندی کتب تدوین شده و متناسب با نقاط ضعف، تدریس درست توسط اساتید مجرب و حاذق می‌تواند پاسخگوی نیاز جامعه در راستای ترویج فرهنگ قرآنی باشد.