تلاوت معنامحور نیازمند تلاوت قرآن به معنای دقیق و کامل کلمه است

مجید وفاپور، قاری ممتاز استان قزوین در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) از قزوین، پیرامون تلاوت معنا محور اظهار کرد: رسیدن به تلاوت معنا محور نیازمند تلاوت قرآن به معنای دقیق و کامل کلمه و تلاوت آگاهانه است.

وی در توضیح مراتب قرائت قرآن گفت: عرب، هر خواندنی را قرائت می‌گوید، اما واژه تلاوت را فقط در مورد قرآن به کار می‌برد که واژه پرمعنا و عمیقی است و در آیه دوم سوره انفال، «انَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ إِذَا ذُکِرَ اللّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِیَتْ عَلَیْهِمْ آیَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِیمَانًا وَعَلَى رَبِّهِمْ یَتَوَکَّلُونَ» به آن اشاره شده است.

دبیر شورای عالی قرآن استان قزوین با اشاره به جوانب روحانی و معنوی ذکر شده در آیه و در توضیح «وَإِذَا تُلِیَتْ عَلَیْهِمْ آیَاتُهُ» بیان کرد: کسانی که در برابر خدا احساس مسئولیت دارند و با توجه آیات را می‌خوانند، «زَادَتْهُمْ إِیمَانًا»، ایمانشان زیاد می‌شود و بر خداوند متعال متوکل می‌شوند.

وفاپور ادامه داد: در آیه بعد آمده است «الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُونَ» که به ثمره تلاوت قرآن از جنبه علمی و خارجی اشاره دارد، یعنی‌‌ همان کسانی که در برابر خدا احساس مسئولیت دارند و با توجه آیات را می‌خوانند، برپاکننده نماز هستند و برای مردم از آنچه که خودشان دارند، می‌بخشند و انفاق می‌کنند.

مشاور قرآنی استاندار قزوین در جمع بندی ثمرات تلاوت قرآن، سه ویژگی احساس مسئولیت در برابر خدا و تکامل ایمان و توکل را به عنوان ثمرات روحانی و معنوی و ارتباط با خدا در اقامه نماز و ارتباط و پیوند با خلق خدا را از جمله ویژگی‌های علمی و خارجی برشمرد و افزود: به این نتیجه می‌رسیم تلاوتی که با توجه به معنا و مفهوم آیات و به معنای دقیق و کامل تلاوت باشد چه ثمرات گسترده و وسیعی دارد.

تشویق عوامانه، تلاوت را به هدف غایی و نهایی نمی‌رساند

این حافظ موضوعی قرآن بیان کرد: تلاوتی که با توجه به معنا نباشد و فقط صرف خواندن آوازی آیات باشد و مستمعین هم الله، الله بگویند و فقط به دلیل صوت و لحن زیبا، عوامانه قاری را تشویق کنند به آن هدف غایی و نهایی تلاوت قرآن نمی‌رسد.

وفاپور با اشاره به تلاوت‌های استاد مصطفی اسماعیل بیان کرد: در روایت داریم که قرآن را طوری تلاوت کنید که انگار بر شما نازل شده و این ویژگی در تلاوت‌‎های استاد مصطفی اسماعیل به وضوح دیده می‌شود و طوری با واژه‌ها کار می‌کند که سئوالی، خبری و بشارت و انذار داشتن آیات را به زیبایی انتقال می‌دهد.

وی با عنوان نیازمندی‌های تلاوت معنا محور بیان کرد: در بحث وقف و ابتدا کاملا کاربرد و آشنایی با مفاهیم معنا پیدا می‌کند و اگر به مفاهیم مسلط نباشیم در بعضی آیات بلند که هیچ یک از علامت‌های وقف وجود ندارد نمی‌توانیم وقف و ابتدای صحیح داشته باشیم و در بحث صوت و لحن نیز، قاری اگر معنی را به خوبی درک کند و با الحان هم آشنا باشد، می‌تواند از الحان متناسب با معنای آیات استفاده کند.

مشاور قرآنی استاندار قزوین در پایان در راستای فراگیر شدن تلاوت معنا محور پیشنهاد داد: هر قاری قرآن که می‌خواهد در برنامه یا محفلی تلاوت داشته باشد، از قبل آیات را مطالعه کند، بفهمد که چه می‌خواند و با شأن نزول، سبب نزول، مفاهیم و روح حاکم بر آیات آشنا شود و در صورت امکان قبل از انجام تلاوت محتوای آیات را خیلی خلاصه برای مستمعین توضیح دهد و اگر این روش را بتوانیم در محافل و مجامع قرآنی جا بیندازیم دیگر شاهد الله الله گفتن مصنوعی و تشویق‌های عوامانه نخواهیم بود و اثرگذاری این تلاوت آگاهانه بر مخاطب و خود قاری قابل قیاس با خواندن صرف آیات و عبور کردن از آن نیست.