بهره‌گیری از مضامین دینی در آثار سینمایی؛ رمز انس مردم با هنر هفتم

اولین سالهای فعالیت سینما شاید کمتر کسی این باور را داشت که روزی این هنر هفتم ذهن‎ها و اندیشه‎ها را به تسخیر خویش درآورده و فعالان در این عرصه تبدیل به محبوب‎ترین افراد برای دیگر مردمان خواهند شد و گاه الگویی برای علاقمندان به پرده سینما می‎شوند.

اما امروزه هنر و صنعت سینما عرصه‎های مختلف زندگی بشر را تحت الشعاع قرار داده و از سبک زندگی زندگی تا نوع اندیشه انسان را تحت تأثیر قرار داده است. همان انسان‎هایی که گاه صرفاً برای سرگرمی به سراغ فیلم و سینما می‎روند گاه پس از مدتی متوجه می‎شوند که ناخواسته تحت تأثیر این هنر بی‎بدیل قرار گرفته‎اند.

سینما یک ابزار هنری است که با استفاده از آن می‎توان هم عمیق‎ترین مفاهیم والای انسانی و هم سطحی‎ترین موضوعات را نشر داد و این هنر فیلم‎نامه‎نویسان و تهیه کنندگان است که چه نوع موضوع و مفهومی را برای ارائه از طریق سینما انتخاب کنند.

هنرمندان متعهد همواره موضوعاتی را مدنظر قرار می‎دهند که تا به وسیله آن بتوانند مفاهیمی را منتقل کنند تا ارزش‎های انسانی را در میان مردمان نشر دهند و تا به امروز نیز آثار ماندگاری را ارائه داده‎اند که در اذهان ماندگارشده است.

سؤال اصلی اینجا است که به چه نوع اثر سینمایی، اثر متعهدانه و دینی گفته می‎شود؟ آیا لازم است فیلم‎ساز حتما یک شخصیت دینی را موضوع کار خود قرار دهد و یا مستقیماً یک موضوع قرآنی و اسلامی سوژه اثر باشد تا فیلم را دینی بنامیم.

در حدیث مشهوری از حضرت محمد(ص) نقل شده است که من جز برای تکریم مکارم اخلاق مبعوث نشده‎ام که این سخن گرانبها در واقع هدف اصلی از رسالت انبیاء را تبیین کرده است که در تعریف مفاهیم دینی نیز می‎توان از آن استفاده نمود.

وقتی یک اثر در جهت هشدار کمرنگ شدن یک ارزش اخلاقی در جامعه و یا تأثیر نهادینه نشده یک باور انسانی در جامعه باشد، بی‎شک در جهت تکریم مکارم اخلاقی و هدف رسالت گام برداشته و می‎توان آن را یک اثر دینی دانست.

در کنار این نوع آثار پرداختن به زندگی شخصیت‎هایی دینی به ویژه آن شخصیت‎هایی که کمتر مورد توجه قرار گرفته‎اند نیز به عنوان مصداق‎های واقعی اخلاق می‎تواند سوژه‎های قابل توجهی برای فیلم‎سازان متعهد سینما باشد.

چندی پیش جشنواره تئاتری در بیرجند برگزار شد که اثر هنرمندان خراسان جنوبی داستان شخص عابدی به نام «برصیصا» بود که به زیبایی در این اثر تئاتر نشان داده شد که چگونه شیطان یک عابد را تا مرز شرک و کفر می‎کشاند.

تأثیر این تئاتر بر تماشاگران را از چهره‎شان می‎شد درک کرد. بهت، ترس و غم اثراتی بودند در لحظه بر تماشاگران این اثر می‎شد مشاهده کرد و این تأثیر غیر قابل انکار هنر نمایش چه تئاتر چه سینما و چه تلویزیون بر مخاطب است.

با توجه به صبغه مذهبی جامعه ما همواره آثار نمایشی با موضوعات اخلاقی و دینی مورد استقبال مخاطبان قرار می‎گیرد و این استقبال علاوه بر اینکه تشویقی برای هنرمندان است جامعه را یک گام به سمت ترویج مفاهیم اخلاق نزدیک می‎کند.

سینما یک فرصت است، فرصتی برای بیان زیبایی‎های اخلاقی در قاب هنر، در قابی جذاب و دل‎نشین که با دستان توانمند هنرمندان این دیار می‎تواند از انسان، وجدان و چیزهایی بگوید که نیاز امروز جامعه و دنیای ماست.

حکیمه بهمن‎زاده/ خراسان جنوبی