حفظ قرآن به معنای بینیازی از قرائت نیست/ ترتیل؛ بهترین فرصت تدبر در آیات
گروه فعالیتهای قرآنی: حافظ کل قرآن کریم گفت: حفظ قرآن از جمله راههای انس و از آداب ظاهری رعایت شأن کلام وحی است، اما این به معنای بینیاز از قرائت آیات از روی کتاب نیست چرا که حتی برای نگاه کردن به آیات ثواب در نظر گرفته شده است.
مصطفی سعیدی، حافظ کل قرآن استان مرکزی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، با اشاره به اینکه دوری از شیاطین بهترین ویژگی تلاوت قرآن است، گفت: خداوند فلسفه قرائت قرآن را صراحتاً در آیات مختلف کلام وحی بیان کرده، به طوریکه در آیه 98 سوره مبارکه نحل میفرماید:«فَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّهِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ؛ پس چون قرآن مىخوانى از شیطان مطرود به خدا پناه بر».
پاکیزگی دهان هنگام تلاوت قرآن
سعیدی با اشاره به آداب تلاوت قرآن اظهار کرد: در بیان آداب ظاهری، امام صادق(ع) از پیامبر(ص) نقل کردهاند که: راه قرآن را پاکیزه کنید و سوال شد ای رسول خدا راه قرآن چیست؟ حضرت فرمودند: راه قرآن دهانهای شماست و آن را با مسواک زدن پاکیزه کنید، همچنین حفظ کلام وحی از راههای انس با قرآن و از دیگر آداب ظاهری حفظ حرمت قرآن به شمار میآید که در مرحلهای بالاتر از قرائت قرار دارد منتهی از امام صادق(ع) نقل است که هرکه قرآن را از رو بخواند، از دیدگان خود بهرهمند شود و سبب سبک شدن عذاب پدر و مادرش گردد اگر چه آن دو کافر باشند، بنابراین حافظان قرآن گمان نکنند از قرائت کتاب بینیازهستند بلکه گاهی باید قرآن را از خود کتاب قرائت کنند و حتی اصل نگاه کردن به مصحف شریف دارای ثواب است.
وی رعایت ترتیل در خواندن را از دیگر آداب ظاهری تلاوت عنوان کرد و افزود: خداوند در آیه 4 سوره مزمل میفرماید:« أَوْ زِدْ عَلَیْهِ وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلًا ؛ یا اندکی بر نیمه بیفزای و قرآن را شمرده و روشن بخوان» ترتیل و شمرده خوانی مورد تأکید قرآن و از آداب قرائت محسوب میشود همچنین بهترین زمینه را برای تعمق و تفکر مستمع در معانی آیات فراهم میکند.
اخلاص و خشوع در همه مراحل قرائت قرآن لازم است
قاری برجسته استان ادامه داد: درواقع یکی از راههای انس با قرآن تلاوت مستمر است که معمولا قراء ما آن را به خوبی رعایت میکنند، همچنین علاوه بر آداب ظاهری که هر فردی حتی در سطح مبتدی یا حتی اگر برای اولینبار قرائت قرآن دارد باید رعایت کند، آداب باطنی قرائت قرآن است؛ از جمله این آداب اخلاص است.
سعیدی افزود: در روایتی از پیامبر(ص) نقل است که فرمودند: «کسی که قرآن را از روی تظاهر و ریا و یا جلب توجه مردم بخواند در روز قیامت محشور میشود در حالی که در صورت او جز استخوان چیزی نیست و قرآن گریبان او را میگیرد و کشان کشان به سوی آتش میبرد»، بنابراین اخلاص در تلاوت قرآن امری است که قاری باید از ابتدا تا انتهای تلاوت آن را در نظر داشته باشد.
رضایت خداوند؛ اولویت قرائت و حفظ قرآن
حافظ کل قرآن کریم، داشتن خضوع و خشوع به هنگام تلاوت را از دیگر آداب باطنی برشمرد و گفت: رضایت و خشنودی خداوند باید قبل و بعد تلاوت مورد توجه قاری باشد به ویژه قاریانی که در مجالس عمومی و مسابقات قرائت دارند واجب است که قرآن را در وهله اول برای رضای خدا بخوانند و از تکبر که آفت اعمال خالصانه به شمار میآید بپرهیزند درواقع عبادتی که با خضوع و خلوص نیت همراه شود قطعاً مورد قبول درگاه الهی است.
وی ادامه داد: در روایات نقل است که مادامی که حضور قلب دارید و اعضایتان در برابر قرآن خشوع دارند قرآن بخوانید و هرگاه حضور قلب ندارید قرائت شما قرائت واقعی نخواهد بود یا در همین رابطه امام صادق(ص) نیز میفرمایند«قرآن به اندوه نازل گشته پس آن را به اندوه بخوانید».
حافظ کل قرآن کریم بیان کرد: تدبر در آیات نیز از آداب باطنی قرائت است و خداوند در جای جای قرآن به آن تأکید کرده و در آیه 82 سوره نساء میفرماید: «أَفَلاَ یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ کَانَ مِنْ عِندِ غَیْرِ اللّهِ لَوَجَدُواْ فِیهِ اخْتِلاَفًا کَثِیرًا: آیا در معانى قرآن نمىاندیشند اگر از جانب غیر خدا بود قطعاً در آن اختلاف بسیارى مىیافتند»؛ بنابراین به هنگام تلاوت آیات قرآن هرگز نباید از تدبر و تأمل همراه با خلوص نیت غفلت کرد و از حضرت علی(ع) نقل است که فرمودند: بدانید قرائتی که در آن تدبر نباشد خیری در آن نیست.
سعیدی در پایان با اشاره به برخی آثار قرائت قرآن در زندگی گفت: تلاوت قرآن باعث محو گناهان می شود و رحمت خداوند را ب انسان نازل می کند، همنشینی با فرشتگان، استجابت دعا، برکت خانه بیرون رفتن شیاطین، دور شدن بلا در دنیا و آخرت، تخفیف عذاب پدر و مادر، افزایش عقل و آگاهی از آثاری از که در روایات نیز به آنها اشاره شده است.
خبرنگار: زهره داودآبادی
