
به گزارش کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا، نشست نقد و بررسی برنامه تلویزیونی اسراء بعد از ظهر امروز، ۱۱ آبان در سالن همایش خبرگزاری بینالمللی قرآن، با اجرای حبیب مهکام، پیشکسوت قرآنی و با حضور عوامل این برنامه تلویزیونی برگزار شد.
نیمه تمام رها کردن این برنامه و سکت ایجاد کردن مناسب نبود
در بخشی از این نشست، رحیم خاکی استاد پیشکسوت قرآنی عنوان کرد: در طول سالهای گذشته شبکه قرآن سیما یکی از بهترین و موفقترین برنامههای این شبکه بوده است و اگر مشکلات خاصی پیش نیاید میتواند این برنامه سالهای سال با اثرگذاری و فروغ بیشتری ادامه پیدا کند.
برای دیدن گزارش تصویری پشت صحنه برنامه اسراء(15 اسفند 92) اینجا کلیک کنید!
وی ادامه داد: میتوان محاسن بسیاری را برای این برنامه برشمرد، نکته این است، آیا اگر فصل تمام میشد و پس از آن با حوصله و برنامهریزی دقیقتری، شکل و محتوا، تیم مدیریت برنامه و تهیهکننده تغییر پیدا میکرد نتیجه بهتری عاید ما نمیشد، قرار نیست که آقای اکرمی ۲۰ سال مدیر این برنامه باشد، گرچه برنامههای موفق را، در دنیا و در رسانههای معتبر جهان دههها ادامه میدهند.

این استاد قرآنی اظهار کرد: تغییرات تیمی برنامهای، نیازمند برخورداری از یک فلسفه است، بنده گمان می کنم نیمه تمام رها کردن و سکته ایجاد کردن مناسب نبود، نظر مردم، دوستداران و کارشناسان قرآنی نگاه متعجبانهای بود، به گونهای که برایشان این سؤال مطرح شد چه پیش آمد که حتی به مرز تغییر مجری نیز رسید.
برنامه اسراء یکی از حلقههای استعدادیابی در کشور است
وی به بیان علت عدم حضور خود در این برنامه پرداخت و گفت: به بنده گفته شد که ما شما را برای دو رشته عبدالباسط و منشاوی در یک شب دعوت کردیم، بنده مکث کردم و گمان کردم که شوخی میکنند، بنده به آنان گفتم که در زمینه مصطفی اسماعیل کار میکنم و دو قاری و دو استاد در یک شب امکانپذیر نیست، برنامه یک ساعته آنچنان محدود است که تا شروع میکنید زمان به پایان میرسد.
خاکی در ادامه سخنانش افزود: با بررسی ۷ تا ۸ نفر زمان به سرعت به پایان میرسد اینگونه چینش، کار ناپختهای است، از سوی دیگر برنامه اسراء یکی از حلقههای تکمیلکننده استعدادیابی و پرورش استعدادها در کشور است و میتواند نقش بسیار مهمی را در این رابطه ایفا کند و آن را ادامه دهد، در روستاهای کوچک و حتی برخی از شهرهای بزرگ که خانوادهها امکان معرفی فرزندانشان را نداشتند از طریق این برنامه توانستند خود را معرفی کنند.

وی در رابطه با زمان مناسب اجرای برنامه اسراء گفت: زمان بسیار خوبی برای این برنامه در نظر گرفته شده بود، بنده بار دیگر تأکید میکنم که یک ساعت برای این برنامه بسیار اندک است و طرحی که در ابتدا مطرح بوده است طرحی بسیار متعالی است که اکنون میتواند پیگیری و اجرا شود، گفتوگوهای معارفی، تاریخی و بحثهای مفاهیمی شاید برای پخش در انتهای شب مناسب نباشد.
سال گذشته اختتامیه باشکوهی نداشتیم
وی تصریح کرد: به نظر بنده مدت زمان برنامه اگر به دو یا سه ساعت افزایش مییافت موفقتر بود، به عنوان مثال اگر برنامه ۹۰ اگر بخواهد یک ساعت برنامه اجرا کند نمیتواند بسیاری از مسائل را عنوان کند، با مدت زمان اندک نمیتوان با خیال راحت گفتوگو کرد.
این استاد قرآنی اظهار کرد: در یکی از سفرها با مردی ۵۰ ساله روبهرو شدم که در قرائت اذان بسیار متبحر بود، این شخص گلایهمند بود که هر چه با برنامه اسراء تماس گرفتم نتوانستم در این برنامه شرکت کنم، مخاطب زیاد است و مسئولان برنامه نمیتوانند تمامی شرکت کنندگان را در یک ساعت پوشش دهند.

وی با اظهار تأسف از زمان اندک این برنامه قرآنی عنوان کرد: ما چه برنامه مهمی در شبکه داریم که نمیتوانیم زمان این برنامه را افزایش دهیم، به نظر بنده عدم حمایت مالی و اهدای جوایز بسیار سطح پایین برای این برنامه نامناسب است، ما سال گذشته اختتامیه باشکوهی نداشتیم، امیدوارم که امسال جبران شود.
تصویری نبودن تلاوتها، نقطه ضعف برنامه «اسراء» است
وی ادامه داد: باعث تأسف است که در اختتامیه، شرکتها، مؤسسات و نهادهای قرآنی حضور نداشته باشند و برای حمایت جدی، این برنامه را دست خالی بگذارند، به نظرم تصویری نبودن تلاوتها ایراد بسیار بزرگی است، صدای تلفن گویا نیست و شاید اگر می توانستیم با کیفیت صوتی و تصویری مناسب آن را ارائه دهیم نتیجه بهتری عایدمان می شد.
خاکی عنوان کرد: به نظرم سبکها تکراری شده است و ما باید در هر سال حداقل یک سبک را اضافه کنیم، چرا ما به سبک استاد رفعت نمیپردازیم، سبک استاد رفعت سازنده و ریشهای است، چرا رسانه نباید یکی از روزهای خود را به آن اختصاص ندهد و یا سبک استاد عبدالفتاح شعشاعی که مقام معظم رهبری بر آن تأکید داشتند مورد توجه این رسانه قرار نگیرد.
اسراء غیر از اهالی قرآن، افراد دیگر را هم به پای «شبکه قرآن» نشاند
در ادامه این نشست محمدرضا پورزرگری قاری بین المللی قرآن کریم به نقد و بررسی برنامه اسراء پرداخت و گفت: اسراء غیر از اهالی قرآن افراد دیگر را نیز به پای شبکه قرآن نشاند، حال آنکه برخی از افراد تا آن زمان نمیدانستند شبکهای با عنوان شبکه قرآن وجود دارد، این برنامه، بیینده را به پای شبکه قرآن کشاند و آنان را مجذوب کرد، ما با سفرهایی که به استان ها داشتیم دریافتیم که بسیاری از افراد به واسطه برنامه اسراء به شبکه قرآن علاقهمند شدند و به تبع آن استعدادهای فرزندانشان را در مسیر قرآن قرار دادند و به عبارتی دیگر خود را محک زدند که آیا می توانند در مسیر قرآن ادامه فعالیت دهند یا خیر؟

وی عنوان کرد: اسراء برای دستگاه های قرآنی این فرصت را ایجاد کرد که بتوانند استعدادهای جدید را شناسایی کنند، ما در برنامه اسراء بسیار از نوجوانان با استعداد را یافتیم، به عنوان مثال می توان از آقای طه هاشمی و محمد امین بختیاری نام برد، نوجوانانی که گمان می کنند در هفت آسمان یک ستاره ندارند و ممکن نیست به دلایلی مطرح شوند، محمد امین به بنده می گفت که من در مسابقات استانی نفر دوم شدم اما استان ما تنها یک سهمیه داشت، این نوجوان از طریق اسراء مطرح شد و رشد کرد.
فرصت نمی شد که جان کلام را به شرکت کننده تقدیم کنم
وی با بیان اینکه برنامه اسراء جایگاه خوبی را در میان آحاد مردمی پیدا کرد، افزود: هیچ کس منکر جایگاه خوب این برنامه نیست، گروهی نیز اذعان کردند که این برنامه پر مخاطب بوده است، نکته خوبی را آقای خاکی اشاره کردند، ایشان گفتند که زمان این برنامه بسیار اندک است، به عنوان مثال آن زمان که تلاوت برخی از اساتید را کارشناسی می کردم فرصت نمی شد که بنده جان کلام را به شرکت کننده تقدیم کنم، ما تصمیم داشتیم که در راستای این برنامه، فعالیت آموزشی نیز داشته باشیم، برخی از نوجوانان تنها با استفاده از نوار و استماع تلاوت اساتید به آموزش قرائت قرآن می پرداختند و برنامه اسراء محل ظهور این نوجوانان شد.
این قاری بین المللی قرآن کریم عنوان کرد: برخی از این نوجوانان استاد ندارند یا اگر دارند استادان قوی و برجستهای نیستند و حال آنکه تنها دسترسی این نوجوانان به شیوه قرائت برنامه اسراء بوده است، گاهی به علت زمان اندک به صورت محدود میتوانستیم برخی از مسائل را بازگو کنیم، بنده با آقای خاکی موافق هستم و حق آن بود که این برنامه تا پایان ادامه بیابد به این جهت که وجهه و آبروی برنامه در بین مخاطبان لکهدار میشود، مخاطب خواهد پرسید که چه اتفاقی رخ داده است.

وی ضمن اشاره به مراحل در نظر گرفته شده برای اجرای این برنامه بیان کرد: رسم بر این بوده است که برنامه دارای سه مرحله مقدماتی، نیمه نهایی و فینال باشد، ما در مرحله مقدماتی عدهای از افراد را انتخاب کردیم و این افراد به مرحله نیمه نهایی راه یافتند، قرار بر این بود که میان افراد پذیرششده در نیمه نهایی رقابتی میان آنان برگزار شود و اینها نکاتی است که دوستان باید بیشتر به آن بپردازند.
پورزرگری افزود: یکی از مسائلی که در این برنامه بسیار مهم بود و بنده با تهیهکنندگان، به عنوان پیشنهاد مطرح کردم این بود که چرا شما تنها دو تلاوت پخش میکنید مگر ما تلاوت دیگری نداریم، به ما گفته میشد که بودجه ای برای ما در نظر گرفته نمیشود، به عنوان مثال برای تدوین این تلاوت نیازمند پرداخت هزینه هستیم، با این برآوردی که به برنامه ما اختصاص داده شده است نمیتوانیم هر بار کار نو و جدیدی را ارائه دهیم، ما تهیهکنندگان را میشناسیم و میدانیم که در این زمینه به نحو محدود میتوانند فعالیت کنند.
اگر ما داعیه حکومت قرآن را داریم، باید در این زمینه نیز هزینه کنیم
وی با بیان اینکه هم اکنون برنامه اسراء در میان برنامههای شبکه قرآن برجسته شده است، گفت: ما این برنامه را با شبکه قرآن متولد کردیم حال اگر آن را به خوبی حمایت نکنیم لطمه به بیننده شبکه و حس مخاطب میزند، گاهی در فضای برنامه سؤالی مطرح میشد و عنوان میکردیم که قرار است جایزهای برای آن در نظر بگیریم اما جایزه داده نشد و پس از مدتی فهمیدیم که در مقدورات تهیه کننده نیست که در این زمینه جایزهای تهیه کند.
این قاری بینالمللی قرآن کریم ادامه داد: مثل این است که شما جلسهای را دایر کنید و شخصی بگوید که اکنون شما صاحب جلسه شوید، این شخص در جهت استحکام و پویایی جلسه خود نیامند پرداخت هزینههایی است اما کسانی که این شخص را در این جایگاه نشاندند، حاضر نشوند تحت هیچ عنوانی برای او هزینه کنند، پیش آمده بود که در برنامه اسراء از جیب خود جایزه بدهم، البته به افتخار این کار را انجام دادم؛ میشد بیشتر هزینه کرد و از این طریق مخاطبین بیشتری را به این سمت کشاند، به آن شرط که شبکه حمایت کند.

وی ضمن اشاره به وجود برخی از مشکلات مالی در راستای ارتقادهی برنامه اسراء گفت: اگر ما در کشور جمهوری اسلامی ایران، داعیه حکومت قرآن را داریم و مردم را با قرآن و معارف نورانی آن آشنا میکنیم باید در این راستا نیز هزینه کنیم، امیدوارم که در این فصل جدید هر نقصی که در اجرای این برنامه وجود داشته است، رفع شود.
وی تصریح کرد: کارشناس برنامه اگر احساس کند که معلوم نیست که تا چه اندازه با این برنامه پیش برود انگیزه ای در درون خود برای ادامه راه نمی یابد که بتواند در برنامه فعالیت خود را به نحو احسن انجام دهد.
ترکیب تیم برنده را با وجود ضعف برخی از اعضاء تغییر نمیدهند
امین پویا، قاری قرآنی در ادامه نشست «نقد و بررسی برنامه تلوزیونی اسراء» ضمن تقدیر از انتخاب کننده نام این برنامه تلویزیونی، به حرکت و سیر جهت دار این برنامه اشاره کرد و گفت: یک قانونی وجود دارد که میگوید ترکیب تیم برنده را تغییر نمیدهند و چنین مسئلهای در فوتبال نیز وجود دارد، آن زمان که مربی میبیند که تیمش به نتیجه خوبی دست یافته است ترکیب تیم را تغییر نمیدهد حتی اگر بازیکنانی که در زمین هستند ضعیفتر از بازیکنانی باشند که در نیمکت نشستهاند چون ترکیب، نتیجه داده است.
وی عنوان کرد: اینکه کدام تیم به فعالیت میپردازد برای بنده از اهمیت چندانی برخوردار نیست زیرا که ما با افراد کار نمیکنیم، بنده با برخوردهای جناحی، حزبی و باند بازی مخالف هستم مخصوصا اگر در امور دینی رخ دهد، قصد تمامی افراد مجموعه خدمترسانی است، اگر جناب آقای اکرمی به تیم جدید کمک میکند نشاندهنده بزرگواری و اهمیت هدف در پیشگاه ایشان است اما مدیران باید در نظر بگیرند که آیا این تغییرات به رشد برنامه کمک میکند یا خیر.

این قاری قرآنی در رابطه با تغییرات صورت گرفته در این برنامه عنوان کرد: این رسانه، حرفهای است و هر کاری را انجام میدهد تا مخاطب را جذب خود کند، باید به دنبال آن باشیم که اگر هر تغییری ایجاد میکنیم بر روی برنامه و قانونمند باشد، اما به نظر میرسد تغییراتی که ایجاد شده است آنچنان کمکی به بهتر شدن برنامه نکرده است، اگر برنامهای موفق شود استودیو آن را بزرگتر میکنند، امکانات بیشتری را برای آن فراهم میکنند اکنون چهار سال است که در یک استودیو برنامه اجرا میکنند چرا یک برنامه پر بیننده نباید از یک استودیو بزرگتر برخوردار باشد.
برنامه «اسراء» کیفیت را فدای تنوع کرده است
پویا خاطر با طرح چند پرسش بر ضرورت ارتقادهی کیفیت برنامه اسراء تأکید کرد و گفت: برنامهای که هر شب به پخش میپردازد، نمیتواند از کیفیت بالایی برخوردار شود، چرا در طی این یک و نیم سال کارشناسان را دور یکدیگر جمع نکردند و بگویند که ما برای اجرای این برنامه نیازمند برگزاری یک اتاق فکر با حضور کارشناسان این برنامه هستیم و این انتقادی به برنامه اسراء است.

وی ادامه داد: برنامهای موفق است که به صورت علمی پیش رود، اگر برنامهای موفق است مدیران آن باید به دنبال متخصصین بروند تا بدین وسیله موجب رشد و پیشرفت این برنامه شوند و این یک انتقاد جدی به این برنامه است؛ باید کارشناسان دعوت شوند و به ایدهپردازی بپردازند تا مشکلات و نقائصی که در این حیطه وجود دارد رفع شود.
این قاری قرآنی ضمن ابراز مسرت از پذیرش پیشنهاد وی از سوی مدیران عنوان کرد: بنده بسیار خوشحال شدم که مدیران شبکه این اعتراض و انتقاد را پذیرفتند، بنده پیشنهاد دادم که تلاوت شحات را بردارید و تلاوت استاد عبدالباسط، استاد منشاوی و استاد مصطفی اسماعیل را بگذارید که در زمره اساتید پایه قرار دارند و عموم مردم از این سه قاری تقلید میکنند.
برنامههایی که محدود برگزار میشوند، از جذابیت بیشتری برخودارند
وی به بیان هدف از شکلگیری برنامه اسراء پرداخت و گفت: هدف برنامه، استعداد یابی بود، استعداد یابی تعریف دارد و به این معنا است فردی که از لحاظ سنی در موقعیت مناسب قرار دارد و دارای استعدادی برای انجام یک کار است میتوان به جهت سن کم وی، روی آن سرمایهگذاری کرد، این سرمایهگذاری موجب میشود که پس از مدتی جامعه از حضور ایشان استفاده کنند، با تلاوت آزاد نمیتوان استعداد یابی کرد زیرا ۹۹ درصد کسانی که مستعد این کار هستند از تقلید شروع می کنند، کسی که بیست سال به بالا است مستعد سرمایه گذاری نیست، بنابراین نفس تلاوت آزاد غلط است.

پویا ادامه داد: بنده ندیدم کودک یا نوجوانی پایینتر ازسن ۱۲ سال علاقهمند به ترتیلخوانی باشد؛ زیرا جذابیتهایی در تلاوت مجلسی و تحقیق وجود دارد که در ترتیل نیست، فرزندان ما تمایل دارند به این سمت بروند نه آنکه به شیوه ترتیل قرائت کنند، آوردن ترتیل خوب است اما با هدف برنامه هماهنگ نیست، زیرا هدف استعدادیابی است.
وی تصریح کرد: زمان برنامه اسراء اندک است، به نظر بنده اگر روزهای این برنامه کم شود ساعت پخش آن میتواند افزایش بیابد، اگر احساس شده است که کار یکنواخت شده و فرصت کار جدیدی نیز نیست به این جهت است که این برنامه هر شب برگزار میشود، به نظر بنده بهتر است که روزهای این برنامه را تغییر دهند، به گونهای که به دو یا سه روز در هفته کاهش یابد اما مدت زمان برنامه طولانیتر شود و به جای یک ساعت، دو یا سه ساعت اجرای برنامه صورت بگیرد، از نظر علمی ثابت شده است برنامههایی که در طی هفته، محدود برگزار میشود از آن جهت که مزاحمتی برای برنامههای دیگر ایجاد نمیکند و کیفیت برنامه به خاطر زمانی که در اختیار تهیهکننده و تیم کارشناس است آسیب نمیبیند، از جذابیت بیشتری برخوردار است.
این قاری قرآن در پایان تصریح کرد: اگر آقای قرائتی در برنامه درسهایی از قرآن هرشب به اجرای برنامه میپرداخت این برنامه تا اکنون قطع شده بود، ما میگوییم باران تند، زود بند میآید از این رو بهترین شیوه آهسته و پیوسته بودن است.
برای دیدن گزارش تصویری نشست نقد و بررسی برنامه اسراء اینجا کلیک کنید!