سهم ۱۲ صدم درصدی بازار مالی کتاب در کشور/ تیراژ؛ شاخص تهدیدکننده نشر

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، مراسم افتتاحیه بیست و سومین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران عصر امروز شنبه 23 آبان ماه با حضور سید عباس صالحی، معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مجید غلامی جلیسه، مدیر عامل موسسه خانه کتاب، علی معلم رئیس فرهنگستان هنر و جمعی از اهالی فرهنگ و قلم در فرهنگستان هنر برگزار شد.

صالحی در این مراسم گفت: هفته کتاب فرصتی در باب اندیشیدن درباره نشر و کتاب است اگر نمایشگاه کتاب تهران فرصت بهارانه‌ای برای حوزه کتاب است؛ آبان ماه فرصت مجددی برای اندیشیدن در باب این نعمت بزرگ الهی بود که انسان را با قلم آشنا کرد و معجزه پیامبر را در تشریح کتاب قرار داد.

وی افزود: فرصت‌ها و توفیقات ما در عرصه نشر و کتاب قابل توجه است بخش امیدزایی عرصه نشر را نباید نادیده گرفت در حیطه‌های مختلف عرصه نشر و کتاب در دهه‌های گوناگون رشد داشته است و واقع بینی اقتضاء می‌کند این حوزه‌ها دیده شود.

صالحی با اشاره به تعداد عناوین کتاب بیان کرد: سرانه کتاب در دهه اخیر پیشرفت داشته و ما در سال 73 حدود یک و هشت دهم عنوان کتاب به ازاء هر ده هزار نفر داشتیم در سال 84 این عدد به 7.5 عنوان و در سال 93 به عدد 9.3 عنوان کتاب به ازاء هر ده هزار نفر رسیده‌ایم. با مقایسه این آمار نمی‌خواهیم بگویم هر آنچه تولید می‌شود خوب است بلکه شبه کتابها و ضد کتابها نیز وجود دارد و کتاب خوب هم کم نیست و جفا است که ناشران پر کار را نادیده بگیریم چرا که محصول این تلاش‌ها قابل اعتناء است و می‌توان بر این عناوین شاخص‌های متنوعی را افزود و در حوزه‌های موضوعی بخش‌های که 40- 50 سال قبل فقیر بودیم یا تولید کمی داشتیم اما اکنون حرفی برای گفتن داریم.

معاون فرهنگی وزارت ارشاد در ادامه گفت: هم اکنون نمایشگاه هنر در فرهنگستان هنر برپا است کتابهای تخصصی هنر است که دو هزار عنوان کتاب در بهره می‌گیرد که این تعداد کمیت معناداری است و در حوزه‌های دیگر هم وجود دارد. موضوعات دانشی ما تکرمی پیدا کردند که می‌توان به آن اتکاء نسبی داشت.

وی گفت: در حوزه جنسیت مولفان زن در تالیف و ترجمه روند روبه افزایشی داشتیم و شاهد تحول شگرف در ادبیات، شعر و داستان در حوزه زنان هستیم که این اتفاق مبارکی است و مردم ایران پا به پای هم پیش می‌روند از این رو نباید آنها را تحقیر کنیم و یا دست کم بگیریم و یا با غفلت از روی آنها عبور کنیم اما به نظر می‌رسد نیمه دیگر لیوان را باید دید و درباره آن سخن گفت چرا که ما در شرایط عبور از تحریم و ورود به پسا تحریم هستیم و نباید سر حوزه فرهنگ کلاه برود و در بسیاری موارد سر فرهنگ در این شرایط کلاه رفته است که این موضوع از مظلومیت و معصومیت این قشر ناشی می‌شود و این نقطه تمایز اهل فرهنگ است اما در این مقطع خاص در شرایطی که نگاهی به دریچه فرهنگ و اقتصاد داریم باید حرف‌های را به صراحت بگویم که آنها روی دیگر سکه است.

صالحی تصریح کرد: حوزه نشر و کتاب با همه شاخص‌های که گفته شد نکته‌های هست که نباید با غفلت از آنها عبور کرد و در این شرایط چیزی برآید که به سود اهل نشر و فرهنگ نباشد. در شرایط تصمیم گیری برای پسا تحریم هستیم اهالی فرهنگ و نشر باید حضور فعالانه‌تری در این حوزه داشته باشند نه برای فهم خواهی خود بلکه برای سهم خواهی حوزه فرهنگ و نشر. تا همه اهالی کشور بدانند اقتصاد کشور فقط نان نیست بلکه آب است و نان.

وی با اشاره به شاخص‌های تهدید کننده نشر بیان کرد: یکی از این شاخص‌ها تیراژ کتاب است و امروز حوزه تیراژ وضعیت خوبی ندارد و مقایسه آمارهای سه دهه نشان می‌دهد که این روند نزولی بوده است و می‌تواند تهدید کننده جدی حلقه‌‌های نشر باشد.هر چند برخی از کتابها پرفروش هستند اما تیراژ کتاب همچنان پائین است و این مسئله فقط مربوط به ایران نیست و در ایران مشکلات مضائفی که در حوزه تیراژ داریم و از سوی دیگر سهم سرمایه گذاری در این حوزه اندک است و از تولید ناخالص ملی سهم بازار مالی کتاب در سال 93 حدود 12 صدم درصد است و این نشان می‌دهد بازار مالی به سمت کتاب و نشر نمی‌آید.

در انتهای این مراسم برخی از اهالی نشر تجلیل شدند که از جمله‌ آنها می‌توان به محمد دوستی، نوش آفرین انصاری، محمد تقی حق بین، محمد حسین تسبیحی، داریوش قیصر آبادی، ابراهیم سپاهانی و سید محمد رضا حسینی جلالی اشاره کرد.