۵ پاسخ به سوال «علت پدید آمدن بلا و شرارتها در جهان چیست»
گروه اندیشه: به سوال علت پدید آمدن شرور و بلاها در جهان چیست، از روشهای مختلف کلامی، فلسفی، عرفانی، تربیتی و قرآنی میتوان پاسخ گفت و این موضوع همواره در بحث عدل الهی مطرح بود و اندیشمندان اسلامی پاسخهای مفصلی در این حیطه بیان کردهاند.
حجتالاسلام حسین سابقی، مدرس مدرسه تخصصی امیرالمؤمنین(ع) بیرجند در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، گفت: یکی از سؤالاتی که ذهن اهل تفکر و اندیشه همواره به خود مشغول داشته این است که علت شرور و بلاهایی که در دنیاست، چیست.
وی اظهار کرد: به این سوال از روشهای مختلف کلامی، فلسفی، عرفانی، تربیتی و قرآنی میتوان پاسخ گفت و این موضوع همواره در بحث عدل الهی مطرح بود و اندیشمندان اسلامی پاسخهای مفصلی در این حیطه بیان کردهاند.
پاسخ کلامی، بسا چیزی را خوش نمیدارید و آن برای شما خوب است
مدرس مدرسه تخصصی امیرالمؤمنین(ع) بیرجند بیان کرد: به عنوان مثال اگر بخواهیم از جنبه کلامی به این سؤال پاسخ دهیم باید بگوییم که وقتی حکیم بودن خدا را پذیرفتیم باید بپذیریم که هر کاری حکمتی دارد هر چند ممکن است ما حکمت آن را ندانیم و درباره بلاها و شرور نیز همینگونه است.
سابقی ادامه داد: خداوند نیز در قرآن به این مسئله اشاره کرد و بیان میدارد که بسیاری از چیزهایی که شما ناخوش میدارید برای شما خیر است از جمله در سوره «..عَسَى أَن تَکْرَهُواْ شَیْئًا وَهُوَ خَیْرٌ لَّکُمْ وَعَسَى أَن تُحِبُّواْ شَیْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّکُمْ؛ و بسا چیزی را خوش نمیدارید و آن برای شما خوب است، و بسا چیزی را دوست میدارید و آن برای شما بد است» بقره/ 216
وی گفت: به این سؤال میتوان از جنبه فلسفی نیز میتوان به این سؤال پاسخ گفت و مسئله را باید اینگونه مطرح کرد که شرور عدمی، نسبی و به نسبت خیرات عالم کم است که این نکته نیاز به تأمل بیشتری دارد.
نگاه فلاسفه، شرور و بلاها نسبی است، زهرهایی که پادزهر از آن میسازند
مدرس مدرسه تخصصی امیرالمؤمنین(ع) بیرجند اظهار کرد: چیزهایی که ما از آن به عنوان بلا یاد میکنیم نسبی هستند بهعنوان مثال زهر حیواناتی چون مار از جنبه خطرناک است اما از همین زهر پادزهرهایی برای درمان برخی از بیمارها تولید میکنند.
سابقی افزود: از طرف دیگر شرور و بلاها نسبت به خیرات و نعماتی که خداوند به ما داده است بسیار کم است و هر کس با اندکی تأمل در زندگی خویش میتواند این حقیقت را دریابد که پروردگار عالم چه نعماتی را به او داده است.
نظر عرفانی، نگاهمان به بلاها و سختی دنیوی را عوض کنیم
وی ادامه داد: از نظر عرفانی اگر بخواهیم به این سؤال پاسخ گوییم باید بگوییم باید نگاهمان را عوض کرده و نگاهی کُلنگر و آخرتنگر به زندگی، رنج ها و بلاهایی که برایمان رخ میدهد داشته باشیم، و اگر میخواهیم درباره بلا یا شر بودن چیزی نظر بدهیم کُل جهان هستی و آخرت را مدنظر قرار دهیم و آنگاه دیدگاهمان را بیان کنیم چرا که بسیاری از مواقع چیزی که در دنیا شر میدانیم در آخرت برایمان خیر است.
پاسخ تربیتی، سختیها و بلاها زمینهساز رشد انسانها
مدرس مدرسه تخصصی امیرالمؤمنین(ع) بیرجند گفت: از جنبه تربیتی اگر بخواهیم به موضوع نگاه کنیم همین سختیها و بلاها هستند که زمینه رشد را فراهم کرده و موجب سازندگی و افزایش ظرف روحی و فضائلی چون صبر در آدمی میشود.
وی اظهار کرد: اما قرآن کریم به این سؤال اینگونه پاسخ میدهد که بسیاری از بلاها و سختیها دست پرورده خود انسان هستند و آدمی با سوء استفاده از اختیار خویش در در دریا و خشکی فساد و بلا به وجود میآورد .
جواب قرآنی، بسیاری از بلاها به دست خود انسان به وجود میآید
سابقی یادآور شد: از اینرو در سوره روم آیه 41 آمده است «ظَهَرَ الْفَسَادُ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا کَسَبَتْ أَیْدِی النَّاسِ...؛ فساد در خشکی و دریا به خاطر کارهایی که مردم انجام دادهاند آشکار شده» که سندی بر این گفته است که گاه خود انسان زمینه ساز رخ دادن بلاهاست.
