خودبینی؛ بزرگ‌ترین آفت علم و دانش/علم باید انسان را به خدا نزدیک کند

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، ارزش علم و علم‌آموزی بر کسی پوشیده نیست به‌نحوی که در  قرآن‌کریم آیات فراوانی داریم که تاکید بر علم‌آموزی دارند که از جمله این آیات می‌توان به آیه 9 سوره زمر، 28 فاطر، 31 بقره، یازده مجادله اشاره کرد.
خداوند متعال در آیه 9 سوره زمر فرموده است: «أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ آنَاء اللَّیْلِ سَاجِدًا وَقَائِمًا یَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَیَرْجُو رَحْمَةَ رَبِّهِ قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَالَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ إِنَّمَا یَتَذَکَّرُ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ؛ [آیا چنین کسى بهتر است] یا آن کسى که او در طول شب در سجده و قیام اطاعت [خدا] مى‏‌کند [و] از آخرت مى‏ترسد و رحمت پروردگارش را امید دارد بگو آیا کسانى‌که مى‏‌دانند و کسانى‌که نمى‏‌دانند یکسانند تنها خردمندانند که پندپذیرند».
همچنین، در آیه 28 سوره فاطر آمده است: «وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَابِّ وَالْأَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ کَذَلِکَ إِنَّمَا یَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء إِنَّ اللَّهَ عَزِیزٌ غَفُورٌ؛ و از مردمان و جانوران و دام‌ها که رنگ‌هایشان همان‌گونه مختلف است [پدید آوردیم] از بندگان خدا تنها دانایانند که از او مى‏‌ترسند آرى خدا ارجمند آمرزنده است».

و در آیه 31 سوره بقره نیز آمده است: «وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْمَاء کُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلاَئِکَةِ فَقَالَ أَنبِئُونِی بِأَسْمَاء هَؤُلاء إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ؛ و [خدا] همه [معانى] نام‌ها را به آدم آموخت‏ سپس آن‌ها را بر فرشتگان عرضه نمود و فرمود اگر راست مى‏‌گویید از اسامى این‌ها به من خبر دهید».
در آیه یازده سوره مجادله نیز خداوند متعال فرموده است: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا قِیلَ لَکُمْ تَفَسَّحُوا فِی الْمَجَالِسِ فَافْسَحُوا یَفْسَحِ اللَّهُ لَکُمْ وَإِذَا قِیلَ انشُزُوا فَانشُزُوا یَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنکُمْ وَالَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ؛ اى کسانى‌که ایمان آورده‌‏اید چون به شما گفته شود در مجالس جاى باز کنید پس جاى باز کنید تا خدا براى شما گشایش حاصل کند و چون گفته شود برخیزید پس برخیزید خدا [رتبه] کسانى از شما را که گرویده و کسانى را که دانشمندند [بر حسب] درجات بلند گرداند و خدا به آنچه مى‌‏کنید آگاه است».
این‌که داریم آموختن دانش بر هر مرد و زنی واجب است، آموختن از گهواره شروع شده و تا مردن ادامه دارد، به‌دنبال علم رفتن، محدود به سرزمین خاصی نیست و حتی اگر لازم شد تا سرزمین‌های دوردست نیز باید رفت، می‌توان دانش را از غیر مسلمان فراگرفت، برای کسب دانش اگر لازم شد بهای سنگینی داده شود، باید داد که پیامبر اکرم(ص) فرمود: اگر می‌دانستید در دانش چه فوایدی است به‌دنبالش می‎رفتید اگرچه با ریختن خون خود و یا فرو رفتن در دریاها همراه بود.
حجت‌الاسلام ولی‌الله لونی الیگودرزی، مدرس حوزه علمیه قم، در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا، در رابطه با این‌که دانش چیست و دانشمند باید چگونه با دانش مواجه شود، گفت: این امر دو بُعد مثبت و منفی دارد؛ برخی از دانش به‌عنوان ابزار برای تقرب و خدمت به خدا استفاده می‌کنند ولی در برخی افراد دانش عامل فخر، غرور، خودخواهی، تکبر و خودبینی می‌شود لذا این‌ها در قالب لاف دانش و لاف علم است.
وی، افزود: دانشمندان لاف دانش می‌زنند و دانش دارند ولی چیزی نمی‌گویند در حالی‌که برخی افراد دانشمند هم نیستند ولی ادعای دانش می‌کنند و هم با این دانش تکبر می‌ورزند این دو عیب است.
لونی‌الیگودرزی، بیان کرد: علم آن چیزی است که کشف واقعیت می‌کند یعنی به واقعیات چیزی اضافه نمی‌کند بلکه حقیقت را می‌فهمد، نظم عالم هستی، قدرت خلقت، چگونگی خلقت، طراحی و تدبیر را بررسی می‌کند و زمانی‌که انسان به حقیقت وجودی پی برد و متوجه شد که پشت این نظم یک ناظم و خالق بزرگی هست در مقابل او احساس نداری می‌کند و همه دارایی‌ها مال او است چراکه انسان با ذهن این علم را کشف می‌کند و ذهن را خالق ما داده پس کرنش آن بالا می‌رود و در مقابل خداوند به خاک مظلت می‌افتد و این انسان‌ها، انسان‌های پویایی هستند.
مدرس حوزه علمیه قم، افزود: گاهی اوقات دانش حجاب اکمل می‌شود یعنی فرد به مقامی می‌رسد که احساس بی‌نیازی حتی از خدا می‌کند اگر انسان با دانش خود در صورت داشتن دانش، کشف حقیقت که پشت آن حقانیت خدا وجود دارد نرسد این دانشمند احساس خودبینی می‌کند که سبب فخرفروشی می‌شود تا جایی‌که خدا را در رسیدن به این دانش نمی‌بیند و این دانش حجاب اکمل می‌شود چراکه مانع رسیدن به خدا و مانع سیر و سلوک بندگی می‌شود و مانع خدمت‌رسانی به جامعه می‌شود و فرد خود را از جامعه جدا می‌داند.
وی، خاطرنشان کرد: در روایات آمده است اگر کسی برای خدا دانشی را آموخت هر بابی که در فراگیری دانش بر روی او باز می‌شود اول فرد را فروتن می‌کند چراکه با دیدن عظمت خالق خود احساس عجز می‌کند و در این‌جا به خداوند وصل می‌شود همه چیز می‌شود و رنگ خدایی می‌گیرد.
لونی‌الیگودرزی، عنوان کرد: فردی که برای خدا دانشی را می‌آموزد، تواضع دارد، فروتن می‌شود و ترس از خداوند بالا می‌رود و به‌دنبال آن حس مسئولیت‌پذیری در فرد بالا می‌رود و به شکوفایی استعداد و همت به خرج دادن می‌انجامد.
مدرس حوزه علمیه قم، بیان کرد: در دانش واقعی خودنمایی وجود ندارد فرد به خود رحمانی می‌رسد و در دانشی که حجاب اکمل است خود شیطانی فرد نمایان می‌شود و از رحمان و خدای رحمان بریده می‌شود.
حجت‌الاسلام علی‌رضا هراتی‌مطلق، امام جمعه ازنا، در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا لرستان، گفت: پیامبر اکرم(ص)، فرمودند: خداوند سه صدا را می‌شنود و برای او ارزشمند است.
وی، ادامه داد: صدای اول؛ صدای گام‌های رزمندگانی است که در جبهه علیه دشمن می‌جنگند؛ خداوند صدای گام‌های رزمندگان را می‌شنود و فرشتگان این صدا را به‌عنوان مهم‌ترین صدا می‌شناسند.
هراتی‌مطلق افزود: صدای دوم؛ صدای چرخ ریسندگی زنی است که در گوشه خانه خود نشسته و پشم می‌ریسد و خدا صدای چرخ این ریسنده را می‌شنود.
امام جمعه ازنا، بیان کرد: سومین صدایی که خدا می‌شنود و برای فرشتگان ارزشمند است، صدای قلم دانشمندانی است که می‌نویسند تا تاریخ تحریف و منحرف نشود و حقایق به همان‌گونه که هستند به‌دست آیندگان برسند.
وی، با اشاره به این‌که این سه صدا برای خدا و فرشتگان الهی ارزش تلقی شده است، خاطرنشان کرد: اما وای به حال کسانی‌که از نویسندگی به نفع خود بهره‌برداری می‌کنند، و در تاریخ بوده کسانی‌که به نفع خود بهره‌برداری کرده‌اند.
هراتی‌مطلق، بیان کرد: به عنوان مثال؛ یکی از تجار که تجارت پیاز می‌کرد و پیاز‌ها را از مکه و مدینه می‌آورد، مدت یک سالی بود که فروش خوبی نداشت، نزد مردی رفت که جاعل حدیث بود، مبلغ هنگفتی به او داد و گفت: حدیثی در رابطه با پیاز برای من بنویس که پیازهایم به فروش بروند، فرد جاعل حدیثی نوشت که اگر کسی پیاز آکه(ناحیه‌ای در فلسطین) را در مکه بخورد بهشت بر او  واجب می‌شود.
امام جمعه ازنا، عنوان کرد: آن شخص جاعل احادیث در آن زمان از ساده لوحی مردم استفاده کرد و این حدیث را نوشت و همه پیاز‌ها به فروش رفت، این مثل نشان دهنده نیش قلم کسانی است که در تاریخ باعث انحراف می‌شوند.
وی، خاطرنشان کرد: آیات و احادیثی درباره فضیلت امام علی(ع) نقل شده، که توسط افراد قلم به دست و مزدور آن زمان به‌طور وارونه جلوه داده شده است و در مورد افرادی دیگر به کار برده‌اند.
هراتی‌مطلق، تصریح کرد: روایت‌هایی که توسط پیامبر اکرم(ص) در باب فضیلت امام علی(ع)، حضرت فاطمه(س) و خاندان عصمت و طهارت نقل شده است، این احادیث را وارونه جلوه داده‌اند و باعث شده‌اند عده زیادی در طول تاریخ از مسیر حق منحرف شوند.
امام جمعه ازنا، ادامه داد: خداوند تعالی برای این قلم‌ها تأسف می‌خورد و هشدار می‌دهد که افراد نویسنده از این قلم‌های مسموم و مغرور دست بردارند.