رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس:
گفت وگوی فرهنگی بهترین راه تعامل بین ایران و اعرب است
گروه حوزههای علمیه: رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی با اشاره به اینکه گفتوگوی فرهنگی بیش از گفت و گوهای سیاسی توان برقراری فرهنگ اجتماعی همزیستی بین ایران و عرب را دارد، گفت: گفتوگوهای محدود، منقطع و غیر مستمر قادر به ایجاد همزیستی و تامین مصالح مرتبط به سرنوشت مشترک ایران و کشورهای عربی نیست.
به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از قم، حجتالاسلام والمسلمین احمد مبلغی، 26 دی در نشست گفتوگوی فرهنگی بین ایران و عرب کشور تونس خاطرنشان کرد: آنچه که بیش از همه میتواند فرهنگ همزیستی و تعامل بین ایران و عرب را برقرار سازد، گفتوگوی فرهنگی است.
وی ادامه داد: گفت و گوی فرهنگی یک تاکتیک نیست تا به شرایط زمانی خاصی محدود شود.
وی «استمرار بخشی به گفتوگوی فرهنگی»، «مراجعه به تاریخ مشترک» و «اهتمامورزی به سرنوشت مشترک» را در روابط فرهنگی ایران و عرب بسیار موثر دانست و به تبیین هر یک از آنها پرداخت.
مبلغی که به عنوان رئیس هیئت ایرانی در این نشست شرکت کرده بود، ادامه داد: گفتوگوی منقطع و غیر مستمر به شدت منفعل است و نمیتواند به صورت فعال در مسیر رشدیابی روابط پیشتاز و تاثیرگذار باشد.
وی با اشاره به اصل مراجعه به تاریخ مشترک به عنوان یک نقطه عزیمت، گفت: این دیدگاه که مراجعه به تاریخ ثمرهای جز فخرفروشی در بر ندارد، نادرست است؛ زیرا تاریخ اساسا در حافظه و ذهن یک ملت یا امت به صورت دائم حاضر است.
مبلغی تصریح کرد: از همین خاستگاه دو نتیجه مهم بر مراجعه به تاریخ مترتب است. نتیجه اول اینکه مراجعه یک ملت یا نخبگان آن به تاریخ خود و اهتمامورزیدن به آن، به آنها استعدادی را خواهد بخشید تا بر فرصتهای موجود در تراث خود آگاهی بهتر و بیشتری پیدا کنند و در نتیجه این آگاهی، بتوانند حرکت اجتماعی را رو به جلو تنظیم نموده و چارچوب ببخشند.
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس گفت: نتیجه دوم اینکه، نباید حیات فکری واجتماعی یک امت را از تاریخ آن منفصل ببینیم، مردم و گروهها در فضاهای اجتماعی به صورت ناخودآگاه به تاریخ مراجعه و نسبت به تاثیرات آن تسلیم میگردند. ولی آنچه این مراجعه به تاریخ را چارچوب می بخشد و جهت میدهد نوع قرائت تاریخ و شیوه این قرائت است.
مبلغی با اشاره به اینکه گاهی قرائت از تاریخ صحیح نیست، گفت: در نتیجه قرائت نادرست تاریخ، یک ملت وحتی امت انسجام اجتماعی خود را از دست میدهد، مثلا اگر بر جزئی از تاریخ که در بردارنده اضطراب اجتماعی و یا اختلال در مناسبات دینی بوده است تمرکز صورت بگیرد، این قرائت، سبب میگردد تا محتواهای آن بخش سلبی تاریخی در حافظه جامعه حضور پرهیمنه پیدا کند و در منابع گروه های این جامعه، جایگاه مهمی به دست آورد، و نتیجتا به اختلاف کشیده شوند.
وی ادامه داد: گاه بخش مثبت یک تاریخ در قرائت آن فعال میگردد در چنین صورتی حرکت جامعه به سمت همگرایی سوق پیدا میکند.
وی گفت: بر این اساس لازم است نسبت به تاریخ که حقایق اصیلی را درون خود جمع کرده است قرائت دقیق، آگاهانه و مسئولانهای انجام بپذیرد. این قرائت حرکت اجتماعی را مسئولانه و دقیق خواهد کرد.
مبلغی یادآورشد: در این چارچوب کسی که به تاریخ ایران و عرب مینگرد میبیند که نوعی از همزیستی مسالمتآمیز در مراحلی از تاریخ صورت گرفته است و این تاریخ در برخی از مقاطع، چنان فعال گشته است که اسباب اوجگیری تمدن اسلامی شده است.
وی گفت: اگر بخواهیم یک تعامل فرهنگی درستی را بین ایران و عرب پایهگزاری کنیم باید بخشی از تاریخ مشترک را فعال نموده و با طرح نشانههای آن و آشکار کردن شخصیتهای آن دوره و ظاهرساختن نتایج آن به صورت مستمر، حرکتی را در جهت ایجاد تعاون، همکاری و تقویت آن پیگیری کنیم.
وی ادامه داد: گفت و گوی فرهنگی یک تاکتیک نیست تا به شرایط زمانی خاصی محدود شود.
وی «استمرار بخشی به گفتوگوی فرهنگی»، «مراجعه به تاریخ مشترک» و «اهتمامورزی به سرنوشت مشترک» را در روابط فرهنگی ایران و عرب بسیار موثر دانست و به تبیین هر یک از آنها پرداخت.
مبلغی که به عنوان رئیس هیئت ایرانی در این نشست شرکت کرده بود، ادامه داد: گفتوگوی منقطع و غیر مستمر به شدت منفعل است و نمیتواند به صورت فعال در مسیر رشدیابی روابط پیشتاز و تاثیرگذار باشد.
وی با اشاره به اصل مراجعه به تاریخ مشترک به عنوان یک نقطه عزیمت، گفت: این دیدگاه که مراجعه به تاریخ ثمرهای جز فخرفروشی در بر ندارد، نادرست است؛ زیرا تاریخ اساسا در حافظه و ذهن یک ملت یا امت به صورت دائم حاضر است.
مبلغی تصریح کرد: از همین خاستگاه دو نتیجه مهم بر مراجعه به تاریخ مترتب است. نتیجه اول اینکه مراجعه یک ملت یا نخبگان آن به تاریخ خود و اهتمامورزیدن به آن، به آنها استعدادی را خواهد بخشید تا بر فرصتهای موجود در تراث خود آگاهی بهتر و بیشتری پیدا کنند و در نتیجه این آگاهی، بتوانند حرکت اجتماعی را رو به جلو تنظیم نموده و چارچوب ببخشند.
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس گفت: نتیجه دوم اینکه، نباید حیات فکری واجتماعی یک امت را از تاریخ آن منفصل ببینیم، مردم و گروهها در فضاهای اجتماعی به صورت ناخودآگاه به تاریخ مراجعه و نسبت به تاثیرات آن تسلیم میگردند. ولی آنچه این مراجعه به تاریخ را چارچوب می بخشد و جهت میدهد نوع قرائت تاریخ و شیوه این قرائت است.
مبلغی با اشاره به اینکه گاهی قرائت از تاریخ صحیح نیست، گفت: در نتیجه قرائت نادرست تاریخ، یک ملت وحتی امت انسجام اجتماعی خود را از دست میدهد، مثلا اگر بر جزئی از تاریخ که در بردارنده اضطراب اجتماعی و یا اختلال در مناسبات دینی بوده است تمرکز صورت بگیرد، این قرائت، سبب میگردد تا محتواهای آن بخش سلبی تاریخی در حافظه جامعه حضور پرهیمنه پیدا کند و در منابع گروه های این جامعه، جایگاه مهمی به دست آورد، و نتیجتا به اختلاف کشیده شوند.
وی ادامه داد: گاه بخش مثبت یک تاریخ در قرائت آن فعال میگردد در چنین صورتی حرکت جامعه به سمت همگرایی سوق پیدا میکند.
وی گفت: بر این اساس لازم است نسبت به تاریخ که حقایق اصیلی را درون خود جمع کرده است قرائت دقیق، آگاهانه و مسئولانهای انجام بپذیرد. این قرائت حرکت اجتماعی را مسئولانه و دقیق خواهد کرد.
مبلغی یادآورشد: در این چارچوب کسی که به تاریخ ایران و عرب مینگرد میبیند که نوعی از همزیستی مسالمتآمیز در مراحلی از تاریخ صورت گرفته است و این تاریخ در برخی از مقاطع، چنان فعال گشته است که اسباب اوجگیری تمدن اسلامی شده است.
وی گفت: اگر بخواهیم یک تعامل فرهنگی درستی را بین ایران و عرب پایهگزاری کنیم باید بخشی از تاریخ مشترک را فعال نموده و با طرح نشانههای آن و آشکار کردن شخصیتهای آن دوره و ظاهرساختن نتایج آن به صورت مستمر، حرکتی را در جهت ایجاد تعاون، همکاری و تقویت آن پیگیری کنیم.
