در گفتوگو با عصمت پناهیان مطرح شد؛
همسایگی مسجد و بازار؛ تعادل جنبه مادی و معنوی زندگی
کانون خبرنگاران نبأ: عصمت پناهیان از همسایگی مسجد و بازار و از خیرهای رفت و آمد در مسجد میگوید تا والدین از این راه پرخیر و برکت برای فرزندان خود طلب خیر کنند و مساجد را مأوا و مأمن فرزندان خود معرفی کنند.
به گزارش کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا، عصمت پناهیان، مبلغ و کارشناس دینی و مدرس حوزه در خصوص همسایگی مسجد و بازار و تعادل حس معنوی و مادی در دین اسلام سخن گفت.
وی در ابتدا با اشاره به وصف «بیت» در سوره نور گفت: یکی از نکتههای زیبا در آیات قرآنی نکته عرفانی است؛ در سوره نورخانههایی که بیت میشوند وصف شده است. لقب بیت برای خانه رتبه و درجه است. بیت یعنی جایی که بیتوته محقق شده است و بیتوته مکان امن و مناسبی است برای سپری کردن ضعفها، نقصها، خستگیها، رنجها و نیرو گرفتن و تغذیه گرفتن برای ادامه مسیر.
پناهیان در ادامه افزود: در برخورد اول معنای بیتوته را شب را به صبح رساندن میدانند اما در معنای عمیقتر چنین است که در گذشته رهگذران با بیتوته کردن در راهدارخانهها مروری بر سفرشان میکردند، ضعفهای سفر امروزشان را برطرف میکردند و برای گذران فردایشان راهنمایی میگرفتند که فردا چه کنند.
وی گفت: برای مرور و سیر عالمانهتر و آگاهانهتر در تجربه روزی که گذشت و آماده شدن برای سیر فردا فکر و اندیشه زیادی نیاز است، مکانی که فکر و اندیشه در آن به راحتی فعال میشود بیتوته است. خانهای که در آن در درجه اول امنیت برقرار باش و در درجه دوم شرایطی مهیا باشد تا افراد در خانه امکان اندیشه، ذخیره و توشه برای گذران فردا را داشته باشند بیت گفته میشود.
داد و ستد در دنیا نباید باطن انسان را از خداوند جدا کند
بانوی مبلغ دین با تکیه بر تفسیر سوره نور افزود: امنیت و رشد در خانهای که بیت است مهیاست و چون زمینه و بستر فعالیت و رشد مهیاست تکامل هم خواهد آمد. در آیه 37 سوره نور آمده است: «رِجَالٌ لَّا تُلْهِیهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَیْعٌ عَن ذِکْرِ اللَّهِ». با توجه به این آیه حاصل خانههایی که بیت میشوند افرادی هستند که نه تجارت و نه بیع آنها را از یاد خدا نمیاندازد. داد و ستد دائمی است و بیع معامله گاه به گاه مثل خریدن خانه. بیع در زندگی اثرگذار است چون معاملهایست که در آن سرمایه زندگی را به یکباره در جایی قرار میدهی و منتظر نتیجه میشوی.
پناهیان افزود: نه معامله روزانه و نه داد و ستد هر از گاهی این انسانها را از یاد خدا غافل نمیکند. در عرفان اسلامی آمده است که لازم نیست انسان برای رشد به یک بعد از زندگیاش بپردازد و نیازهای فردی یا اجتماعیاش را رها کند؛ اینگونه نیست که معامله نکنی و با مردم نباشی تا به رشد و تکامل برسی. باید چنان رشد و غنای درونی پیدا کرده باشی که به هر نحوی که مشغول داد و ستد و معامله دنیایی بشوی آن داد و ستد درون و باطن تو را از حقیقت عالم و از خداوند جدا نکند.
عصمت پناهیان در خصوص راه حل انسانی که میخواهد در حین معامله با خداوند ارتباط داشته باشد افزود: یکی از اساسیترین اصولی که مؤمن و شیعه با آن شناخته میشود اجرای سیره نبوی و اهل بیتی است، شیعه از اجرای سیره معلوم میشود: این که نماز را در میقات خود و به وقت و شرایط خودش به جا بیاورد.
بانوی مبلغ دین با تأکید بر لزوم حفظ تعادل بین بعد مادی و معنوی زندگی افزود: لازم نیست چون انسان میخواهد نماز را به وقت ادا کند وارد کار و معامله نشود بلکه کافیست در معامله هم به وقت نماز برای ارتباط با خدا مهیا باشد. کسی که این چنین زندگی میکند برای انجام عبادت و ارتباط با خدا برنامهریزی دارد، از این رو لازم نیست هزینه کند و تعادل زندگیاش را بر هم بزند.
وی در ادامه سخنان خود به لزوم برقراری نظم و برنامهریزی در ارتباط با خدا اشاره کرد و گفت: انسان در حال معامله به ذکرخدا نیاز دارد تا فکرش به کار بیافتد و بتواند بهتر تجارت کند، با عقل و فکر سلیم زندگی کند، غافل و جاهل نباشد، با افرادی که اطرافش هستند مقهور نشود. اگر اینگونه باشد علاوه بر نظم و برنامهریزی برای زمان برای سایر هزینههای زندگی هم برنامه دارد، به همین دلیل از گذشته مساجد را در بازارها بنا میکند.
عصمت پناهیان با تأکید بر این مطلب که بازار از مکانهایی است که در آن میتوانی بفهمی چقدر جان و دلت با خداست گفت: یکی از ضرورتهای ذکر، ذکر در بازار است، به طور صریح بیان شده است که «فی السوق» باید ذکر خدا گفته شود. در بازار رنگهای مختلف و اجناس مختلف وجود دارد، بازار از جلوههای زینت دنیایی است، انسان هم هر چقدر دارا باشد وسعتش حدی دارد.
همسایگی مسجد و بازار به دلیل حفظ نشاط مؤمن است
بانوی مبلغ دینی گفت: در بازار خواه ناخواه دنیا به انسان اثر میگذارد نه به این معنا که دین و مذهب را ببرد. در اسلام آمده است که باید آن به آن مراقب خود باشی، حضور در بازار ایجاد افسردگی و ناامیدی و محرومیت میکند زیرا این همه برای بیننده نیست. خدا روا نمیداند بندهاش لحظهای حالت افسردگی و ناامیدی پیدا کند، مؤمن مراقب است که لحظه به لحظه بانشاط باشد و از این رو یکی از مسائلی که باعث میشود مساجد در بازارها باشد فراهم بودن شرایط برای مراقبت است.
وی با تکیه بر اصول معماری اسلامی افزود: از قدیم مسجد را با گنبد و گلدسته بنا میکردند. شکل مهندسی معماری اسلامی گنبد است که ضلع ندارد، دوار است و همه به یک سمت جمع شدهاست: این شکل دوار نمایانگر وحدت است و تمرکز در بالاترین نقطه نشانه توحید. اما در مهندسی غربی و امروزی بامها هندسی است و دارای خطوطی است که قطع میشوند، این مسأله برای روح انسان اثرگذار است. زمانیکه به گنبد دوار نگاه میکنیم اذیت نمیشویم اما برای نگاه کردن به اشکال هندسی مدت کوتاهی توانایی تحمل خواهیم داشت.
پناهیان در ادامه گفت: تماشای گنبد سبز یا فیروزهای در میان این همه دوندگی و نگرانی آرامبخش است و روحیه امید را به انسان باز میگرداند. انسان مدبر سعی میکند اگر به بازار رفت برای دریافت انرژی و تأمین نیرو و کسب روحیه در مسجد بازار هم حضور پیدا میکند.
وی استفاده از مسجد فقط برای نماز را ضعف دینی دانست و گفت: یکی از علامتهای ضعف فرهنگ دینی این است که مردم گمان میکنند فقط برای باید نماز باید به مسجد و مسجد بازار بروند در صورتیکه اگر آگاه شوند که چقدر خیر در این جریان برایشان وجود دارد و تا چه حد این کار روحیهبخش و اثرگذار است گریزی نسبت به آن نخواهند داشت و با شوق به برنامهریزی ارتباط با خدا میپردازند.
پناهیان افزود: مؤمن زودتر از ساعات نماز یا در لحظاتی که در بازار احساس خستگی کرد باید به مسجد بازار برود و ذکری بخواند و انرژی بگیرد. کسانی که میدانند خانه مقدس است به شکلی برنامهریزی میکنند که نمازشان را در مسجد بخوانند و بعد به خانه برگردند؛ به یقین این جریان در سایر اخلاق و رفتارشان اثرگذار خواهد بود.
مسجد مأمن مؤمن است؛ نباید سلیقهای اداره شود
بانوی مبلغ دین با انتقاد به شکل اداره مساجد به صورت سلیقهای گفت: در جامعه اسلامی و شیعه مسجد پناهگاه مؤمنان است. اگر مؤمنی دچار ناراحتی یا نگرانی شد باید بتواند به مسجد پناه ببرد. اغلب مساجد به شکل امنایی اداره میشوند و سلیقه در این اداره دخالت پیدا کرده است. بنابر سلیقه گفته میشود مسجد فقط برای نماز است نه پناه آوردن. همچنین سرقتها و برنامههای تخریب مسجد باعث شده است که مساجد فقط در ساعات نماز باز باشند.
وی در ادامه سخنان خود افزود: مسئولیت خادمان مسجد در این میان بسیار زیاد است. گفته میشود خادمان مسجد امور معمول را انجام نمیدهند، به عنوان مثال مسجد همیشه باید پاک و مطهر باشد، مردم هم باید در این زمینه هموغم داشته باشند. متأسفانه کمتر کسی دیده میشود که با وجود مسئولیتهای جانبی به قداست خدمت به مسجد پی برده باشد.
پناهیان با اشاره به کم بودن نیرو برای اداره مساجد افزود: سرهنگ بازنشستهای خادمی یک مسجد را پذیرفته است با این نیت که در سالهای آخر عمر باقیات الصالحات و ذخیرهای داشته باشد. تعداد این گونه افراد بسیار کم است، اگر تعدادشان بیشتر بود این دغدغهها کمتر بود.
عصمت پناهیان در ادامه سخنان خود با یاد سفر به خانه خدا گفت: پس از سفر به خانه خدا این سئوال را در ذهن داشتم که چطور میشود کسانی که تمام محتوای دین را نگرفتهاند و بیشتر به ظواهر اکتفا کردند این مقدار دقیق سعی میکنند ظواهر را انجام دهند!!! به عنوان مثال مساجدشان در ساعات غیر نماز باز است!
وی افزود: در آنجا دیدم که مساجد باز بود برای کسی که نتوانسته بود نمازش را اول وقت بخواند و بین اوقات مشترک برای تلاوت قرآن باز بود. همچنین فروشگاهی را دیدم مربوط به اتباع دیگر به جزء مسلمانان اما با کارگران مسلمان. یکی از زیباترین قسمتهای این فروشگاه بزرگ به نمازخانه اختصاص داده شده بود. این نمازخانه در بالاترین نقطه فروشگاه بود، نه نقطهای پرت بلکه مشرف به تمام فروشگاه و با گلکاری فراوان!
وی در ادامه گفت: نمازخانه این فروشگاه بسیار تمیز بود به شکلی که باعث تشویق مشتریان مسلمان برای نماز خواندن در آن جا میشد. میبینیم که این فروشگاه به خاطر جلب مشتریان مسلمان و این که وقت بیشتری را در این فروشگاه به خرید بگذرانند از علقه روحی آنها استفاده کرده تا نگران نباشند چون جایگاهی با شرایط مناسب برای نماز اول وقت برایشان وجود دارد.
وجود مسجد و نمازخانه در بازار نقطه قوتی برای جلب مشتریان است
بانوی مبلغ دین با اظهار تأسف از این که در کشور ما از این نقطه قوت در بازارها و مرکز خریدها استفاده نمیشود افزود: اگر فروشگاههای ما به این نکته توجه کنند به این شکل میتوانند جلب مشتری کنند که خیلی خوب است. اکنون در محلهها فروشنده میداند در کنار مسجد دو نوبت در روز مشتری هست، عدهای نمازگزار در حال رفت و آمد هستند که احتیاجاتی دارند به همین دلیل در کنار مسجد مغازه باز میکند و بهره میبرد. گویا این همجواری مسجد و بازار است به گونهای دیگر.
وی رونق مسجد در کنار بازار را مایه رونق بازار دانست و افزود: وجود مسجد در بازار باعث تشویق خواهد شد. زمانیکه مردم بدانند ارتباط با خدا سلامت فکری و روحی و سلامت زندگی برایشان به ارمغان میآورد مشتاق میشوند به بازار و مرکز خریدی بروند که این امکانات را داشته باشد.
پناهیان گفت: در مطب خانم دندانپزشکی دیدم که سجاده در جایگاهی برای نماز مهیا بود و من هم در وقت نماز با اجازه از آن استفاده کردم. در اسلام آمده است که خانم در خانه مصلی دارد، چون مشغول رسیدگی به امور خانه و پخت و پز است میتواند جایی را برای نماز تعیین کند و آنجا نمازخانهاش باشد. حتی در زمانهایی در همان مصلی بنشیند و ذکر بگوید. نورانیت و اذکار این مکان بسیار کمککننده است.
بدون تعادل تکامل حاصل نمیشود
وی فرمایش مولای متقیان درباره نظم را نقل کرد و گفت: امیرالمؤمنین (ع) میفرماید: «وصیت میکنم خودم را، اهلم را، شما را و کسی که این نوشته به او میرسد به تقوی و نظم امرکم.» یکی از علامتها و شاخصههای تقوی نظم است: متقی منظم است مانند این که مؤمنی که از نفاق درآمده مراقب است خلف وعده نکند و امانتدار و صادق باشد.
عصمت پناهیان بینظمی را مایه خلف وعده، خیانت در امانت و دروغ معرفی کرد و گفت: در بینظمیهاست که انسان برای حفظ حریم و شأن از دسترفته خود متوسل به این سه عمل نادرست میشود. اسلام تربیتکننده است و تعلیم یک شاخه از تربیت است. اگر کسی حقیقت اسلام را دریافت کند پرورش مییابد، بسیاری از نواقص از او برطرف میشود و در مسیر رشد قرار میگیرد.
وی افزود: اگر انسان رشد صحیح پیدا کند «کُمّل» خواهد شد یعنی در مسیر کامل شدن است و به همه کمالها میرسد، خود به خود کامل میشود نه به واسطه نام و معلومات یا مدارک بلکه به دلیل تعادل وجودیاش. اگر کسی تکامل میخواهد باید تعادل داشته باشد زیرا بدون تعادل تکامل حاصل نمیشود.
بانوی مدرس علوم دینی در ادامه گفت: تعادل از اعتدال میآید یعنی هر چیزی سر جای خودش قرار بگیرد. اگر کسی مسجد میرود اما خیلی عبوس است، مشخص است که مسجد رفتن در او اثر نکرده است. اگر کسی بسیار خوشبرخورد است اما با خدا کاری ندارد از تعادل خارج است، اگر تواضع حقیقی با مردم دارد باید با خدا تواضع داشته باشد.
کم شمردن اهمیتها محرومیتهای بزرگ در پی دارد
پناهیان به طرح مقوله جهنم دنیا و عقبی پرداخت و گفت: هر جا میبینیم چیز مهمی را کم شمردیم بدانیم محرومیت بزرگی در انتظار ماست. اگر میخواهیم از همه چیز بهرهمند شویم باید هر چیز را سر جای خودش قرار بدهیم. چرا ابعاد جهنم را زیاد میبینیم؟ جهنم دنیا چیست؟ جهنم عقبی قرار است چه چیز را به ما نشان دهد؟
وی افزود: در جهنم عقبی آرامش، صفا، لذت و راحتی نیست. افسردگی، اضطراب، پریشانی، بیقراری، غم همگی جهنم است، اضطراب و نگرانی و بیقراری بیداد میکند! ناامیدی و غم بیداد میکند، به این دلیل که به نشاط و آرامش حقیقی نرسیدهایم. به آرامش حقیقی نرسیدهایم چون آنچه باید از دین میگرفتهایم دریافت نکردهایم.
مساجد از داشتههای ارزشمند مسلمانان هستند، قدرشان را بدانیم
عصمت پناهیان صبر را یکی از پایههای ایمان توصیف کرد و افزود: چه زمان صبر پیش میآید و چه زمان انسان نمیتواند صبور باشد؟ وقتی انسان داشتههای خودش و داراییهایش را میبیند زمینه صبر مهیا میشود. جزع و فزع از نشانه اضطراب، پریشانی و افسردگی است. جزع و فزع برای کسانی است که دائم به دور نداشتههایشان حرکت میکنند.
وی گفت: فرهنگ محتواست، معلومات دینی ما کم نیست اما فقط معلومات است، علم یعنی بینش و فهم. اگر فهم دینیمان بالا برود آثارش آشکار میشود و عملش میآید. علم یعنی چیزی که قبولش کنی، زمانی که میگوییم فهمیدم علم داریم. گاه میدانمها به میدانم ختم میشود و دیگر تأملی اتفاق نمیافتد، آنجایی که دانستیم و شیرین دانستیم پیگیری میکنیم تا بفهمیم.
پناهیان افزود: گفتن میدانم گاه مانع میشود. وجب اول علم میدانم است، وجب دوم من همه چیز را نمیدانم و وجب سوم من هیچ نمیدانم است. افرادی که با به دست آوردن اولین معلومات گمان میکنند میدانند، دیگر برای رسیدن ادامه نمیدهند.
برای رونق نمازخانهها و مساجد چه باید کرد؟
بانو پناهیان در پاسخ به این سئوال که برای رونق نمازخانهها و مساجد چه باید کرد؟ گفت: باید فرهنگ عبادت را بالا ببریم: هم از نظر وقت عبادت و هم از نظر محتوا و آثار ارتباط با خدا، همچنین از نظر مکان عبادت. برای این منظور باید روی نسل کوچکتر سرمایهگذاری کرد. به عنوان مثال متولیان بازارها باید جاذبههایی برای کودکان ایجاد کنند یا برای نگهداری کودکان برنامههایی ارائه کنند.
وی افزود: نیاز ارتباط با یک مکان امن از کودکی باید شکل بگیرد. خانوادههای معتقدی وجود دارند که فرزندانشان در عین اعتقاد به دین آداب ظاهری دین را رعایت نمیکنند و در این زمینه شوق و اشتیاق ندارند. ظاهر و باطن باید باهم همسو باشند، وقتی باطن به مرحله شوق برسد نمیتواند ظاهر را رها کند. وقتی از این خانوادهها پرسوجو میکنیم متوجه میشویم که پدر و مادر جایی کم گذاشتهاند: فرزندانشان را از کودکی با محیطهای معنوی انس ندادهاند.
عصمت پناهیان در ادامه سخنانش گفت: در مقابل والدینی هستند که موقع خروج از منزل برای حضور در مسجد برنامهریزی میکنند. در بحث روانشناسی کودک مطرح میشود فرزندان خانوادههایی که قانون دارند و به آن پایبند هستند به آسانی در اجتماع هم قانونمدار میشوند و تربیت اجتماعی را هم میپذیرند، به این دلیل که در خانواده قانونمدار رشد کردهاند.
وی با تأکید به این مسأله که ستون اصلی خانواده پدر و مادر هستند افزود: والدین در مأنوس کردن فرزندانشان با مسجد باید هماهنگ رفتار کنند. اما گاهی اوقات که پدر در منزل حضور ندارد، مادر با فرزندان برای حضور در مسجد برنامهریزی میکند، دختران با همراهی مادر تشویق میشوند اما پسربچهها چه؟
مردان باید در مساجد محلات پشتیبان پسربچهها باشند
عصمت پناهیان به نقش دیگر افراد علاوه بر والدین در استقبال کودکان از مساجد اشاره کرد و گفت: مردانی که در مسجد محله هستند باید پشتیبان پسربچهها باشند. به عنوان نمونه در مسجد چهارده معصوم شهرک گلستان امام جماعت دنبال کودکان و نوجوانان میرود و تعداد زیادی از آنها را جذب مسجد کرده است. او به دنبال بچههایی که در کوچه مشغول بازی هستند میرود و گاه خوراکیای که خریده با آنها تقسیم میکند.
وی افزود: این امام جماعت از میان بچههای محله آنهایی که مستعد هستند را برای برنامههای مساجد دیگر منطقه با خود به همراه میبرد. در مسیر برگشت برنامههای دین را به شکل عملی به آنها آموزش میدهد به عنوان مثال زمان غذا یک ساندویچ ساده برایشان میخرد، در این میان اگر به اغذیهفروشیای برخورد کنند که فروشنده زن بدحجاب داشته باشد این مکان را ترک میکنند و او میگوید اگر اینجا بمانیم برایمان مشکل ایجاد میشود و نمیتوانیم راحت غذا بخوریم، باید مدام مراقب باشیم که نگاهمان به زیر باشد.
پناهیان در ادامه سخنان خود گفت: امام جماعت با بردن کودکان و نوجوانان به مسجدهای منطقه به آنها میآموزد که نباید وابسته به یک شخص و یک مکان باشید و باید در برنامههای خاص مکانهای مقدس منطقه زندگیتان شرکت کنید از این روست که برنامههای مساجد دیگر را اعلام میکند و میگوید من میخواهم بروم چه کسی همراهم میآید؟
وی گفت: ایشان کمد جایزهای در مسجد قرار داده است. ورود کودکان و نوجوانان به مسجد مهر میخورد، چون مسجد چهارده معصوم نام دارد با چهارده مهر یک امتیاز جایزه دریافت میکنند، حالا میتوانند یک وسیلهای که نیاز دارند را از کمد مسجد به عنوان جایزهشان بردارند. به این شکل بچهها در مسجد چند مورد را همزمان یاد میگیرند.
نیاز به محبت اگر درست راهنمایی شود به نیاز به معرفت تبدیل خواهد شد
وی تأکید کرد که این شیوه رشوه دادن یا متوقع بار آوردن نیست و دلیل را چنین عنوان کرد: زیرا خداوند میفرماید زمانیکه مسجد میروی لطف من شامل حالت خواهد شد. اولین انگیزه هر انسان در انجام هر عملی نیاز است، اگر انگیزه نیاز را درست راهنمایی کنیم کم کم انگیزه معرفت ایجاد میشود. اگر انگیزه ابتدایی نیاز به محبت درست راهنمایی شود به معرفت تبدیل خواهد شد. در همین راستاست که این امام جماعت به بچهها میگوید چیزی که نیاز دارید از کمد بردارید. با این رفتارها مسجد محله مأمن بچههای محله شده است به شکلی که حتی زمانی پسربچهای که پشت درب منزل مانده بود به مسجد پناه برد تا مادرش برگردد.
پناهیان به بررسی ارتباط انس با مسجد در زمان کودکی و شیوه زندگی در بزرگسالی پرداخت و گفت: کودکان و نوجوانانی که به این شکل پرورش مییابند با مسجد به شکلی انس میگیرند که در بزرگسالی نماز اول وقت را در مسجد نزدیک محل کارشان اقامه خواهند کرد و اگر مهندس معمار مرکز خریدی باشند نمازخانهای عالی برای آن طراحی خواهند کرد. آجر به آجر چیده میشود تا به اینجا برسد که وجود یک جایگاه مقدس معنوی برای یک زندگی سالم و بانشاط ضروری است، این کودک زمانی که بزرگ شود خانه کنار مسجدش را به قیمت پائین نمیفروشد، همسایگی مسجد برایش آزار نیست.
محتوای دین بیشتر از همه مکانها باید در مساجد اجرا شود
بانوی مبلغ دینی تأکید کرد: محتوای دین بیشتر از همه باید در مسجد اجرا شود و از مسجد به عنوان سرچشمه در محل پخش شود. اگر میبینیم مسجدها خالی مانده و مأوای عبادت تخریب شده است مشخص میشود معرفت و فهم دینی در آنجا به عنوان سرچشمه فعال نیست.
وی افزود: فرزند در سنین اولیه وابسته به خانواده است، اگر با خانواده به مسجد رفت و خانواده بزرگتر یعنی خانواده مسلمانان را دید، به یقین تأثیر خواهد گرفت. فردی که هشت سال در آمریکا زندگی میکرد نقل میکرد در شهری که مسلمان و شیعه کم بود، لحظه ارتباط ما و دو فرزندانمان با مسلمانان دیگر در مسجدی بود که فاصله زیادی از ما داشت. گاهی اوقات در برنامههای این مسجد شرکت میکردیم. شیرینترین اوقات زندگی فرزندانمان لحظات حضور در مسجد بود چون مسلمانان دیگر را میدیدند و از غربت و بیگانگی در میآمدند.
دوست خدایی محصول رفتوآمد به مسجد
بانوی مدرس دینی پیدا کردن رفیق و برادر دینی را یکی از فواید رفت و آمد به مسجد عنوان کرد و افزود: رفیق در زندگی بسیار مهم است. یکی از عطیههای الهی برای کسی که به مسجد رفت و آمد دارد این است که خداوند به او رفیق عطا میکند. رفیقی که خدا بدهد کسی است که برای خداست.
وی تأکید کرد: اگر پدر و مادری نگران دوستیهای فرزندشان در آینده هستند باید پای فرزندشان را به مسجد محله باز کنند تا این فرزند در آینده از دوست خوب بهرهمند شود. خداوند ضامن شده است که من دوست خوب را به او میدهم، مگر ما نمیخواهیم خدا هر چه نیاز داریم به ما عطا کند چون آنچه خدا بدهد بهترین وجه آن است؟! دوست خدایی جایزه کسی است که به مسجد رفت و آمد دارد. آیا من میتوانم در دوستیابی فرزندم دخیل باشم؟ بله اگر باب رفت و آمد فرزندم به مسجد را فراهم کنم.
پناهیان در ادامه گفت: اگر تنها روی همین مسأله متمرکز شویم و به آن بپردازیم نتایج عالی دریافت خواهیم کرد به این شکل که پدران و مادران متوجه میشوند در ابتدا باید خودشان به مسجد رفت و آمد کنند تا بچهها با مسجد انس بگیرند و این ثمره حاصل شود.
وی به خیرهای موجود در مسجد اشاره کرد و گفت: علاوه بر دوست خدایی، خیرهای زیادی در مسجد هست به عنوان مثال در مساجد بازار نمازگزاران خدایی حرف میزنند و نور نماز هنوز در میانشان جاری است. با حضور در مسجد بازار راهنماییهایی برای ادامه خرید یا کارمان در بازار از آنها میگیریم. اینها خیرهای مسجد است که متأسفانه کمتر شناخته شده است.
عصمت پناهیان در پایان سخنان خود با تأکید بر لزوم فرهنگسازی برای حضور در مساجدگفت: در حوزه فرهنگسازی برای حضور در مسجد، تبلیغات و صحبت درباره مسجد و جایگاه رسانه ملی بسیار تأثیرگذار است. شبکه افق یک دوره برنامه درباره مسجد را در دستور کار خود داشت و باید اتفاقاتی از این دست بیشتر شود.
مرضیه محسنی
وی در ابتدا با اشاره به وصف «بیت» در سوره نور گفت: یکی از نکتههای زیبا در آیات قرآنی نکته عرفانی است؛ در سوره نورخانههایی که بیت میشوند وصف شده است. لقب بیت برای خانه رتبه و درجه است. بیت یعنی جایی که بیتوته محقق شده است و بیتوته مکان امن و مناسبی است برای سپری کردن ضعفها، نقصها، خستگیها، رنجها و نیرو گرفتن و تغذیه گرفتن برای ادامه مسیر.
پناهیان در ادامه افزود: در برخورد اول معنای بیتوته را شب را به صبح رساندن میدانند اما در معنای عمیقتر چنین است که در گذشته رهگذران با بیتوته کردن در راهدارخانهها مروری بر سفرشان میکردند، ضعفهای سفر امروزشان را برطرف میکردند و برای گذران فردایشان راهنمایی میگرفتند که فردا چه کنند.
وی گفت: برای مرور و سیر عالمانهتر و آگاهانهتر در تجربه روزی که گذشت و آماده شدن برای سیر فردا فکر و اندیشه زیادی نیاز است، مکانی که فکر و اندیشه در آن به راحتی فعال میشود بیتوته است. خانهای که در آن در درجه اول امنیت برقرار باش و در درجه دوم شرایطی مهیا باشد تا افراد در خانه امکان اندیشه، ذخیره و توشه برای گذران فردا را داشته باشند بیت گفته میشود.
داد و ستد در دنیا نباید باطن انسان را از خداوند جدا کند
بانوی مبلغ دین با تکیه بر تفسیر سوره نور افزود: امنیت و رشد در خانهای که بیت است مهیاست و چون زمینه و بستر فعالیت و رشد مهیاست تکامل هم خواهد آمد. در آیه 37 سوره نور آمده است: «رِجَالٌ لَّا تُلْهِیهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَیْعٌ عَن ذِکْرِ اللَّهِ». با توجه به این آیه حاصل خانههایی که بیت میشوند افرادی هستند که نه تجارت و نه بیع آنها را از یاد خدا نمیاندازد. داد و ستد دائمی است و بیع معامله گاه به گاه مثل خریدن خانه. بیع در زندگی اثرگذار است چون معاملهایست که در آن سرمایه زندگی را به یکباره در جایی قرار میدهی و منتظر نتیجه میشوی.
پناهیان افزود: نه معامله روزانه و نه داد و ستد هر از گاهی این انسانها را از یاد خدا غافل نمیکند. در عرفان اسلامی آمده است که لازم نیست انسان برای رشد به یک بعد از زندگیاش بپردازد و نیازهای فردی یا اجتماعیاش را رها کند؛ اینگونه نیست که معامله نکنی و با مردم نباشی تا به رشد و تکامل برسی. باید چنان رشد و غنای درونی پیدا کرده باشی که به هر نحوی که مشغول داد و ستد و معامله دنیایی بشوی آن داد و ستد درون و باطن تو را از حقیقت عالم و از خداوند جدا نکند.
عصمت پناهیان در خصوص راه حل انسانی که میخواهد در حین معامله با خداوند ارتباط داشته باشد افزود: یکی از اساسیترین اصولی که مؤمن و شیعه با آن شناخته میشود اجرای سیره نبوی و اهل بیتی است، شیعه از اجرای سیره معلوم میشود: این که نماز را در میقات خود و به وقت و شرایط خودش به جا بیاورد.
بانوی مبلغ دین با تأکید بر لزوم حفظ تعادل بین بعد مادی و معنوی زندگی افزود: لازم نیست چون انسان میخواهد نماز را به وقت ادا کند وارد کار و معامله نشود بلکه کافیست در معامله هم به وقت نماز برای ارتباط با خدا مهیا باشد. کسی که این چنین زندگی میکند برای انجام عبادت و ارتباط با خدا برنامهریزی دارد، از این رو لازم نیست هزینه کند و تعادل زندگیاش را بر هم بزند.
وی در ادامه سخنان خود به لزوم برقراری نظم و برنامهریزی در ارتباط با خدا اشاره کرد و گفت: انسان در حال معامله به ذکرخدا نیاز دارد تا فکرش به کار بیافتد و بتواند بهتر تجارت کند، با عقل و فکر سلیم زندگی کند، غافل و جاهل نباشد، با افرادی که اطرافش هستند مقهور نشود. اگر اینگونه باشد علاوه بر نظم و برنامهریزی برای زمان برای سایر هزینههای زندگی هم برنامه دارد، به همین دلیل از گذشته مساجد را در بازارها بنا میکند.
عصمت پناهیان با تأکید بر این مطلب که بازار از مکانهایی است که در آن میتوانی بفهمی چقدر جان و دلت با خداست گفت: یکی از ضرورتهای ذکر، ذکر در بازار است، به طور صریح بیان شده است که «فی السوق» باید ذکر خدا گفته شود. در بازار رنگهای مختلف و اجناس مختلف وجود دارد، بازار از جلوههای زینت دنیایی است، انسان هم هر چقدر دارا باشد وسعتش حدی دارد.
همسایگی مسجد و بازار به دلیل حفظ نشاط مؤمن است
بانوی مبلغ دینی گفت: در بازار خواه ناخواه دنیا به انسان اثر میگذارد نه به این معنا که دین و مذهب را ببرد. در اسلام آمده است که باید آن به آن مراقب خود باشی، حضور در بازار ایجاد افسردگی و ناامیدی و محرومیت میکند زیرا این همه برای بیننده نیست. خدا روا نمیداند بندهاش لحظهای حالت افسردگی و ناامیدی پیدا کند، مؤمن مراقب است که لحظه به لحظه بانشاط باشد و از این رو یکی از مسائلی که باعث میشود مساجد در بازارها باشد فراهم بودن شرایط برای مراقبت است.
وی با تکیه بر اصول معماری اسلامی افزود: از قدیم مسجد را با گنبد و گلدسته بنا میکردند. شکل مهندسی معماری اسلامی گنبد است که ضلع ندارد، دوار است و همه به یک سمت جمع شدهاست: این شکل دوار نمایانگر وحدت است و تمرکز در بالاترین نقطه نشانه توحید. اما در مهندسی غربی و امروزی بامها هندسی است و دارای خطوطی است که قطع میشوند، این مسأله برای روح انسان اثرگذار است. زمانیکه به گنبد دوار نگاه میکنیم اذیت نمیشویم اما برای نگاه کردن به اشکال هندسی مدت کوتاهی توانایی تحمل خواهیم داشت.
پناهیان در ادامه گفت: تماشای گنبد سبز یا فیروزهای در میان این همه دوندگی و نگرانی آرامبخش است و روحیه امید را به انسان باز میگرداند. انسان مدبر سعی میکند اگر به بازار رفت برای دریافت انرژی و تأمین نیرو و کسب روحیه در مسجد بازار هم حضور پیدا میکند.
وی استفاده از مسجد فقط برای نماز را ضعف دینی دانست و گفت: یکی از علامتهای ضعف فرهنگ دینی این است که مردم گمان میکنند فقط برای باید نماز باید به مسجد و مسجد بازار بروند در صورتیکه اگر آگاه شوند که چقدر خیر در این جریان برایشان وجود دارد و تا چه حد این کار روحیهبخش و اثرگذار است گریزی نسبت به آن نخواهند داشت و با شوق به برنامهریزی ارتباط با خدا میپردازند.
پناهیان افزود: مؤمن زودتر از ساعات نماز یا در لحظاتی که در بازار احساس خستگی کرد باید به مسجد بازار برود و ذکری بخواند و انرژی بگیرد. کسانی که میدانند خانه مقدس است به شکلی برنامهریزی میکنند که نمازشان را در مسجد بخوانند و بعد به خانه برگردند؛ به یقین این جریان در سایر اخلاق و رفتارشان اثرگذار خواهد بود.
مسجد مأمن مؤمن است؛ نباید سلیقهای اداره شود
بانوی مبلغ دین با انتقاد به شکل اداره مساجد به صورت سلیقهای گفت: در جامعه اسلامی و شیعه مسجد پناهگاه مؤمنان است. اگر مؤمنی دچار ناراحتی یا نگرانی شد باید بتواند به مسجد پناه ببرد. اغلب مساجد به شکل امنایی اداره میشوند و سلیقه در این اداره دخالت پیدا کرده است. بنابر سلیقه گفته میشود مسجد فقط برای نماز است نه پناه آوردن. همچنین سرقتها و برنامههای تخریب مسجد باعث شده است که مساجد فقط در ساعات نماز باز باشند.
وی در ادامه سخنان خود افزود: مسئولیت خادمان مسجد در این میان بسیار زیاد است. گفته میشود خادمان مسجد امور معمول را انجام نمیدهند، به عنوان مثال مسجد همیشه باید پاک و مطهر باشد، مردم هم باید در این زمینه هموغم داشته باشند. متأسفانه کمتر کسی دیده میشود که با وجود مسئولیتهای جانبی به قداست خدمت به مسجد پی برده باشد.
پناهیان با اشاره به کم بودن نیرو برای اداره مساجد افزود: سرهنگ بازنشستهای خادمی یک مسجد را پذیرفته است با این نیت که در سالهای آخر عمر باقیات الصالحات و ذخیرهای داشته باشد. تعداد این گونه افراد بسیار کم است، اگر تعدادشان بیشتر بود این دغدغهها کمتر بود.
عصمت پناهیان در ادامه سخنان خود با یاد سفر به خانه خدا گفت: پس از سفر به خانه خدا این سئوال را در ذهن داشتم که چطور میشود کسانی که تمام محتوای دین را نگرفتهاند و بیشتر به ظواهر اکتفا کردند این مقدار دقیق سعی میکنند ظواهر را انجام دهند!!! به عنوان مثال مساجدشان در ساعات غیر نماز باز است!
وی افزود: در آنجا دیدم که مساجد باز بود برای کسی که نتوانسته بود نمازش را اول وقت بخواند و بین اوقات مشترک برای تلاوت قرآن باز بود. همچنین فروشگاهی را دیدم مربوط به اتباع دیگر به جزء مسلمانان اما با کارگران مسلمان. یکی از زیباترین قسمتهای این فروشگاه بزرگ به نمازخانه اختصاص داده شده بود. این نمازخانه در بالاترین نقطه فروشگاه بود، نه نقطهای پرت بلکه مشرف به تمام فروشگاه و با گلکاری فراوان!
وی در ادامه گفت: نمازخانه این فروشگاه بسیار تمیز بود به شکلی که باعث تشویق مشتریان مسلمان برای نماز خواندن در آن جا میشد. میبینیم که این فروشگاه به خاطر جلب مشتریان مسلمان و این که وقت بیشتری را در این فروشگاه به خرید بگذرانند از علقه روحی آنها استفاده کرده تا نگران نباشند چون جایگاهی با شرایط مناسب برای نماز اول وقت برایشان وجود دارد.
وجود مسجد و نمازخانه در بازار نقطه قوتی برای جلب مشتریان است
بانوی مبلغ دین با اظهار تأسف از این که در کشور ما از این نقطه قوت در بازارها و مرکز خریدها استفاده نمیشود افزود: اگر فروشگاههای ما به این نکته توجه کنند به این شکل میتوانند جلب مشتری کنند که خیلی خوب است. اکنون در محلهها فروشنده میداند در کنار مسجد دو نوبت در روز مشتری هست، عدهای نمازگزار در حال رفت و آمد هستند که احتیاجاتی دارند به همین دلیل در کنار مسجد مغازه باز میکند و بهره میبرد. گویا این همجواری مسجد و بازار است به گونهای دیگر.
وی رونق مسجد در کنار بازار را مایه رونق بازار دانست و افزود: وجود مسجد در بازار باعث تشویق خواهد شد. زمانیکه مردم بدانند ارتباط با خدا سلامت فکری و روحی و سلامت زندگی برایشان به ارمغان میآورد مشتاق میشوند به بازار و مرکز خریدی بروند که این امکانات را داشته باشد.
پناهیان گفت: در مطب خانم دندانپزشکی دیدم که سجاده در جایگاهی برای نماز مهیا بود و من هم در وقت نماز با اجازه از آن استفاده کردم. در اسلام آمده است که خانم در خانه مصلی دارد، چون مشغول رسیدگی به امور خانه و پخت و پز است میتواند جایی را برای نماز تعیین کند و آنجا نمازخانهاش باشد. حتی در زمانهایی در همان مصلی بنشیند و ذکر بگوید. نورانیت و اذکار این مکان بسیار کمککننده است.
بدون تعادل تکامل حاصل نمیشود
وی فرمایش مولای متقیان درباره نظم را نقل کرد و گفت: امیرالمؤمنین (ع) میفرماید: «وصیت میکنم خودم را، اهلم را، شما را و کسی که این نوشته به او میرسد به تقوی و نظم امرکم.» یکی از علامتها و شاخصههای تقوی نظم است: متقی منظم است مانند این که مؤمنی که از نفاق درآمده مراقب است خلف وعده نکند و امانتدار و صادق باشد.
عصمت پناهیان بینظمی را مایه خلف وعده، خیانت در امانت و دروغ معرفی کرد و گفت: در بینظمیهاست که انسان برای حفظ حریم و شأن از دسترفته خود متوسل به این سه عمل نادرست میشود. اسلام تربیتکننده است و تعلیم یک شاخه از تربیت است. اگر کسی حقیقت اسلام را دریافت کند پرورش مییابد، بسیاری از نواقص از او برطرف میشود و در مسیر رشد قرار میگیرد.
وی افزود: اگر انسان رشد صحیح پیدا کند «کُمّل» خواهد شد یعنی در مسیر کامل شدن است و به همه کمالها میرسد، خود به خود کامل میشود نه به واسطه نام و معلومات یا مدارک بلکه به دلیل تعادل وجودیاش. اگر کسی تکامل میخواهد باید تعادل داشته باشد زیرا بدون تعادل تکامل حاصل نمیشود.
بانوی مدرس علوم دینی در ادامه گفت: تعادل از اعتدال میآید یعنی هر چیزی سر جای خودش قرار بگیرد. اگر کسی مسجد میرود اما خیلی عبوس است، مشخص است که مسجد رفتن در او اثر نکرده است. اگر کسی بسیار خوشبرخورد است اما با خدا کاری ندارد از تعادل خارج است، اگر تواضع حقیقی با مردم دارد باید با خدا تواضع داشته باشد.
کم شمردن اهمیتها محرومیتهای بزرگ در پی دارد
پناهیان به طرح مقوله جهنم دنیا و عقبی پرداخت و گفت: هر جا میبینیم چیز مهمی را کم شمردیم بدانیم محرومیت بزرگی در انتظار ماست. اگر میخواهیم از همه چیز بهرهمند شویم باید هر چیز را سر جای خودش قرار بدهیم. چرا ابعاد جهنم را زیاد میبینیم؟ جهنم دنیا چیست؟ جهنم عقبی قرار است چه چیز را به ما نشان دهد؟
وی افزود: در جهنم عقبی آرامش، صفا، لذت و راحتی نیست. افسردگی، اضطراب، پریشانی، بیقراری، غم همگی جهنم است، اضطراب و نگرانی و بیقراری بیداد میکند! ناامیدی و غم بیداد میکند، به این دلیل که به نشاط و آرامش حقیقی نرسیدهایم. به آرامش حقیقی نرسیدهایم چون آنچه باید از دین میگرفتهایم دریافت نکردهایم.
مساجد از داشتههای ارزشمند مسلمانان هستند، قدرشان را بدانیم
عصمت پناهیان صبر را یکی از پایههای ایمان توصیف کرد و افزود: چه زمان صبر پیش میآید و چه زمان انسان نمیتواند صبور باشد؟ وقتی انسان داشتههای خودش و داراییهایش را میبیند زمینه صبر مهیا میشود. جزع و فزع از نشانه اضطراب، پریشانی و افسردگی است. جزع و فزع برای کسانی است که دائم به دور نداشتههایشان حرکت میکنند.
وی گفت: فرهنگ محتواست، معلومات دینی ما کم نیست اما فقط معلومات است، علم یعنی بینش و فهم. اگر فهم دینیمان بالا برود آثارش آشکار میشود و عملش میآید. علم یعنی چیزی که قبولش کنی، زمانی که میگوییم فهمیدم علم داریم. گاه میدانمها به میدانم ختم میشود و دیگر تأملی اتفاق نمیافتد، آنجایی که دانستیم و شیرین دانستیم پیگیری میکنیم تا بفهمیم.
پناهیان افزود: گفتن میدانم گاه مانع میشود. وجب اول علم میدانم است، وجب دوم من همه چیز را نمیدانم و وجب سوم من هیچ نمیدانم است. افرادی که با به دست آوردن اولین معلومات گمان میکنند میدانند، دیگر برای رسیدن ادامه نمیدهند.
برای رونق نمازخانهها و مساجد چه باید کرد؟
بانو پناهیان در پاسخ به این سئوال که برای رونق نمازخانهها و مساجد چه باید کرد؟ گفت: باید فرهنگ عبادت را بالا ببریم: هم از نظر وقت عبادت و هم از نظر محتوا و آثار ارتباط با خدا، همچنین از نظر مکان عبادت. برای این منظور باید روی نسل کوچکتر سرمایهگذاری کرد. به عنوان مثال متولیان بازارها باید جاذبههایی برای کودکان ایجاد کنند یا برای نگهداری کودکان برنامههایی ارائه کنند.
وی افزود: نیاز ارتباط با یک مکان امن از کودکی باید شکل بگیرد. خانوادههای معتقدی وجود دارند که فرزندانشان در عین اعتقاد به دین آداب ظاهری دین را رعایت نمیکنند و در این زمینه شوق و اشتیاق ندارند. ظاهر و باطن باید باهم همسو باشند، وقتی باطن به مرحله شوق برسد نمیتواند ظاهر را رها کند. وقتی از این خانوادهها پرسوجو میکنیم متوجه میشویم که پدر و مادر جایی کم گذاشتهاند: فرزندانشان را از کودکی با محیطهای معنوی انس ندادهاند.
عصمت پناهیان در ادامه سخنانش گفت: در مقابل والدینی هستند که موقع خروج از منزل برای حضور در مسجد برنامهریزی میکنند. در بحث روانشناسی کودک مطرح میشود فرزندان خانوادههایی که قانون دارند و به آن پایبند هستند به آسانی در اجتماع هم قانونمدار میشوند و تربیت اجتماعی را هم میپذیرند، به این دلیل که در خانواده قانونمدار رشد کردهاند.
وی با تأکید به این مسأله که ستون اصلی خانواده پدر و مادر هستند افزود: والدین در مأنوس کردن فرزندانشان با مسجد باید هماهنگ رفتار کنند. اما گاهی اوقات که پدر در منزل حضور ندارد، مادر با فرزندان برای حضور در مسجد برنامهریزی میکند، دختران با همراهی مادر تشویق میشوند اما پسربچهها چه؟
مردان باید در مساجد محلات پشتیبان پسربچهها باشند
عصمت پناهیان به نقش دیگر افراد علاوه بر والدین در استقبال کودکان از مساجد اشاره کرد و گفت: مردانی که در مسجد محله هستند باید پشتیبان پسربچهها باشند. به عنوان نمونه در مسجد چهارده معصوم شهرک گلستان امام جماعت دنبال کودکان و نوجوانان میرود و تعداد زیادی از آنها را جذب مسجد کرده است. او به دنبال بچههایی که در کوچه مشغول بازی هستند میرود و گاه خوراکیای که خریده با آنها تقسیم میکند.
وی افزود: این امام جماعت از میان بچههای محله آنهایی که مستعد هستند را برای برنامههای مساجد دیگر منطقه با خود به همراه میبرد. در مسیر برگشت برنامههای دین را به شکل عملی به آنها آموزش میدهد به عنوان مثال زمان غذا یک ساندویچ ساده برایشان میخرد، در این میان اگر به اغذیهفروشیای برخورد کنند که فروشنده زن بدحجاب داشته باشد این مکان را ترک میکنند و او میگوید اگر اینجا بمانیم برایمان مشکل ایجاد میشود و نمیتوانیم راحت غذا بخوریم، باید مدام مراقب باشیم که نگاهمان به زیر باشد.
پناهیان در ادامه سخنان خود گفت: امام جماعت با بردن کودکان و نوجوانان به مسجدهای منطقه به آنها میآموزد که نباید وابسته به یک شخص و یک مکان باشید و باید در برنامههای خاص مکانهای مقدس منطقه زندگیتان شرکت کنید از این روست که برنامههای مساجد دیگر را اعلام میکند و میگوید من میخواهم بروم چه کسی همراهم میآید؟
وی گفت: ایشان کمد جایزهای در مسجد قرار داده است. ورود کودکان و نوجوانان به مسجد مهر میخورد، چون مسجد چهارده معصوم نام دارد با چهارده مهر یک امتیاز جایزه دریافت میکنند، حالا میتوانند یک وسیلهای که نیاز دارند را از کمد مسجد به عنوان جایزهشان بردارند. به این شکل بچهها در مسجد چند مورد را همزمان یاد میگیرند.
نیاز به محبت اگر درست راهنمایی شود به نیاز به معرفت تبدیل خواهد شد
وی تأکید کرد که این شیوه رشوه دادن یا متوقع بار آوردن نیست و دلیل را چنین عنوان کرد: زیرا خداوند میفرماید زمانیکه مسجد میروی لطف من شامل حالت خواهد شد. اولین انگیزه هر انسان در انجام هر عملی نیاز است، اگر انگیزه نیاز را درست راهنمایی کنیم کم کم انگیزه معرفت ایجاد میشود. اگر انگیزه ابتدایی نیاز به محبت درست راهنمایی شود به معرفت تبدیل خواهد شد. در همین راستاست که این امام جماعت به بچهها میگوید چیزی که نیاز دارید از کمد بردارید. با این رفتارها مسجد محله مأمن بچههای محله شده است به شکلی که حتی زمانی پسربچهای که پشت درب منزل مانده بود به مسجد پناه برد تا مادرش برگردد.
پناهیان به بررسی ارتباط انس با مسجد در زمان کودکی و شیوه زندگی در بزرگسالی پرداخت و گفت: کودکان و نوجوانانی که به این شکل پرورش مییابند با مسجد به شکلی انس میگیرند که در بزرگسالی نماز اول وقت را در مسجد نزدیک محل کارشان اقامه خواهند کرد و اگر مهندس معمار مرکز خریدی باشند نمازخانهای عالی برای آن طراحی خواهند کرد. آجر به آجر چیده میشود تا به اینجا برسد که وجود یک جایگاه مقدس معنوی برای یک زندگی سالم و بانشاط ضروری است، این کودک زمانی که بزرگ شود خانه کنار مسجدش را به قیمت پائین نمیفروشد، همسایگی مسجد برایش آزار نیست.
محتوای دین بیشتر از همه مکانها باید در مساجد اجرا شود
بانوی مبلغ دینی تأکید کرد: محتوای دین بیشتر از همه باید در مسجد اجرا شود و از مسجد به عنوان سرچشمه در محل پخش شود. اگر میبینیم مسجدها خالی مانده و مأوای عبادت تخریب شده است مشخص میشود معرفت و فهم دینی در آنجا به عنوان سرچشمه فعال نیست.
وی افزود: فرزند در سنین اولیه وابسته به خانواده است، اگر با خانواده به مسجد رفت و خانواده بزرگتر یعنی خانواده مسلمانان را دید، به یقین تأثیر خواهد گرفت. فردی که هشت سال در آمریکا زندگی میکرد نقل میکرد در شهری که مسلمان و شیعه کم بود، لحظه ارتباط ما و دو فرزندانمان با مسلمانان دیگر در مسجدی بود که فاصله زیادی از ما داشت. گاهی اوقات در برنامههای این مسجد شرکت میکردیم. شیرینترین اوقات زندگی فرزندانمان لحظات حضور در مسجد بود چون مسلمانان دیگر را میدیدند و از غربت و بیگانگی در میآمدند.
دوست خدایی محصول رفتوآمد به مسجد
بانوی مدرس دینی پیدا کردن رفیق و برادر دینی را یکی از فواید رفت و آمد به مسجد عنوان کرد و افزود: رفیق در زندگی بسیار مهم است. یکی از عطیههای الهی برای کسی که به مسجد رفت و آمد دارد این است که خداوند به او رفیق عطا میکند. رفیقی که خدا بدهد کسی است که برای خداست.
وی تأکید کرد: اگر پدر و مادری نگران دوستیهای فرزندشان در آینده هستند باید پای فرزندشان را به مسجد محله باز کنند تا این فرزند در آینده از دوست خوب بهرهمند شود. خداوند ضامن شده است که من دوست خوب را به او میدهم، مگر ما نمیخواهیم خدا هر چه نیاز داریم به ما عطا کند چون آنچه خدا بدهد بهترین وجه آن است؟! دوست خدایی جایزه کسی است که به مسجد رفت و آمد دارد. آیا من میتوانم در دوستیابی فرزندم دخیل باشم؟ بله اگر باب رفت و آمد فرزندم به مسجد را فراهم کنم.
پناهیان در ادامه گفت: اگر تنها روی همین مسأله متمرکز شویم و به آن بپردازیم نتایج عالی دریافت خواهیم کرد به این شکل که پدران و مادران متوجه میشوند در ابتدا باید خودشان به مسجد رفت و آمد کنند تا بچهها با مسجد انس بگیرند و این ثمره حاصل شود.
وی به خیرهای موجود در مسجد اشاره کرد و گفت: علاوه بر دوست خدایی، خیرهای زیادی در مسجد هست به عنوان مثال در مساجد بازار نمازگزاران خدایی حرف میزنند و نور نماز هنوز در میانشان جاری است. با حضور در مسجد بازار راهنماییهایی برای ادامه خرید یا کارمان در بازار از آنها میگیریم. اینها خیرهای مسجد است که متأسفانه کمتر شناخته شده است.
عصمت پناهیان در پایان سخنان خود با تأکید بر لزوم فرهنگسازی برای حضور در مساجدگفت: در حوزه فرهنگسازی برای حضور در مسجد، تبلیغات و صحبت درباره مسجد و جایگاه رسانه ملی بسیار تأثیرگذار است. شبکه افق یک دوره برنامه درباره مسجد را در دستور کار خود داشت و باید اتفاقاتی از این دست بیشتر شود.
مرضیه محسنی
