صبر و پايداری؛ رمز سربلندی در امتحان الهی/ هدف خداوند از آزمایش بندگان، پرورش و تربیت است

حجت‌الاسلام سعید علیزاده، رئیس دانشکده الهیات و علوم اسلامی دانشگاه تبریز در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی، اظهار کرد: آزمايش برای تحقق بخشيدن به نيات و صفات درونی است و به عبارت‌ ديگر اين عالم همچون يک دانشگاه يا يک مزرعه است، برنامه اين است که در دانشگاه استعدادها، شکوفا شود و لياقت‌ها پرورش يابد و آنچه در مرحله قوه است به فعليت برسد.

علیزاده افزود: انسان از همان ابتدای خلقت با وسایل و ابزارهای گوناگون، آزمایش و امتحان شده است، نمونه‌های بارز امتحان‎‏های سخت الهی را در مورد پیامبران الهی شنیده‌ایم که اغلب آنان نیز از این امتحانات سربلند و پیروز بیرون آمده‌اند و بدین وسیله شایستگی خویش را در رسالت الهی به اثبات رسانیده‌اند.

وی خاطرنشان کرد: پرورگار متعال در آیه 155 سوره بقره می‌فرماید: «به طور مسلم ما همه شما را با اموری چون ترس و گرسنگی و… آزمایش می‌کنیم»، این آیه شریفه تأکید بر همگانی بودن سنت الهی امتحان می‌کند، پس باید فکری برای سرافرازی در این امتحانات کرد و اندیشید که چگونه باید از میدان آزمایش الهی پیروز بیرون آمد.

حجت‏الاسلام علیزاده ادامه داد: نخستين و مهمترين گام برای سربلندی در امتحان الهی، در جمله کوتاه و پُر معنی بَشٌرالصٌابرين یا صبر و پایداری است که قرآن نیز بشارت پیروزی را تنها به صابران و افراد با استقامت می‌دهد.

استادیار دانشکده الهیات و علوم اسلامی دانشگاه تبریز یادآور شد: خداوند درقرآن کریم می‌فرماید: «من انسان‎‏ها را آفریدم تا آنها را بیازمایم که کدام یک از آنها بهتر عمل می‌کنند». مفهوم آزمایش و امتحان در مورد خداوند، با آزمایش‌هاى ما بسیار متفاوت است. آزمایـش‌هاى ما براى شناخت بیشتر و رفع ابهام و جهل است، اما آزمایش الهى در واقع همان «پـرورش و تربیت» است؛ یعنی امتحان و آزمایش خداوند زمینه‌هاى تربیت و پرورش و تکامل را در آنها به وجود مى‎‏آورد.

وی اظهار کرد: در این که سختی‌ها و مصائب، آدمی را چه از حیث روحی و چه از حیث جسمی آزموده و قوی می‎‏کند، شکی نیست، چنان‌چه اگر در زندگی مخترعان، دانشمندان و بزرگان دین و علم، تفحصی بکنیم، درمی‌یابیم که در اثر نیازها و مشکلات و سختی‌ها به این درجه رسیده‌اند.

وی با اشاره به کلام امام جعفر صادق(ع) ادامه داد: امام جعفر صادق(ع) می‌فرماید: «خدا زمانی که بنده‌ای را دوست بدارد، او را در دریای شداید غوطه‌ور می‌سازد»؛ لذا نتیجه این همه سختی و شداید و آزمایش‌های الهی، ظاهر شدن گوهر وجود و درونی انسان است، ولی اثری که مهم‌تر از آن است و انسان را به سوی کمال شایسته‌اش رهنمون می‌کند، آبدیده کردن روح انسان و پولادین کردن جسم و اراده اوست و به همین دلیل است که نه‌تنها باید با سختی‌ها و مصائب روبرو شد و آن‌ها را تحمل کرد، بلکه باید از سختی‌های گذشته نیز درس گرفت تا هنگام نعمت و خوشی به خود مغرور نشویم.