به گزارش کانون خبرنگاران
ایکنا، نباء؛ در جامعه برخی از دیدگاهها نسبت به شادی این است که باتوجه به اینکه در الهیات و مبانی دینی ما امور دنیایی با شادکامی و امور اخروی با غمناکی مرتبط است؛ از این رو عطش شادی در جامعه کم میشود و باید به استقبال غمناکی برای آخرت میرود، با توجه به این موضوع با محمد زارعی محمود آبادی کارشناس مذهبی در خصوص شادی در دین گفتگو کردیم.
محمد زارعیمحمودآبادی، کارشناس مذهبی در پاسخ به سوالی مبنی براینکه شادی ازمنظر دین چیست، گفت: برای پاسخ به این سوال اول باید تعریفی از شادی در دین ارائه کنیم. در متون دینی و روایی کلمهای به نام شادی نداریم، بنابراین باید واژهای را پیدا کنیم که مفهوم شادی را برساند، برهمین اساس کلماتی که مرتبط با مفهوم شادی در قرآن و روایات هستند عبارتند از سرور، فرح، حبور، نضرة، بشر، تبسم، ضحک، قهقه، نشاط، راحة، بهجت و ...
وی با بیان اینکه در بین واژگان دینی «فرح» بیشترین نزدیکی را به شادی در ادبیات ما دارد، اظهار کرد: «فرح» در آیات و روایات هم بارِ ارزشی مثبت دارد و هم منفی. همچنین آیات و روایاتی که مرتبط با شادی هستند به دو دسته شادیهای ممدوح و پسندیده و شادیهای منفی تقسیم میشوند.
توصیههای قرآن کریم برای شادی در دنیااین کارشناس مذهبی با اشاره به آیاتی که بیانگر شادیهای پسندیده در دنیا است، ادامه داد: بر اساس آیه 58 سوره یونس که می فرماید: «قُل ْبِفَضْلِ اللَّه ِو َبِرَحْمَتِهِ فَبِذلِكَ فَلْيَفْرَحُوا » ما به خاطر بهره مندی از فضل و رحمت الهی در همین دنیا امر به شاد بودن شدهایم. البته آیاتی هم وجود دارند که در مورد شاد بودن مومنان در آخرت بحث میکند.
زارعی در ادامه خاطر نشان کرد: همانطور که شادی در دین به شادیهای مثبت و منفی تقسیم میشود، غم نیز شامل غمهای پسندیده و غم های مذموم است، در قرآن کریم در خصوص غمهای دنیوی و غمهای اخروی آیاتی وجود دارد، البته مهم این است که این غم و شادی برای چه موردی است و در چه موقعیتی بکار رفته است.
وی با تاکید براینکه شادی فقط در خنده و غم درگریه خلاصه نمیشود، تصریح کرد: شادی مراحل گوناگونی دارد و از درون انسان شروع شده و در ظاهر بروز میکند و خنده و گریه بخشی از شادی است که در ظاهر پدیدار میشود و مراحلی قبل از آن است که در درون انسان شکل میگیرد.
این کارشناس مذهبی اضافه کرد: بر اساس برخی از مفاهیم شادی در آیات و روایات، که شادیهای دورنی را معنا میکنند، ممکن است انسان در درون خود شاد باشد اما نخندد و همچنین ممکن است انسان در درون خود غمگین باشد، اما گریان نباشد و حتی گاهی وقتها شادی و غم درونی هم مورد تایید دین است، مثلا در روایات داریم که شیعیان ما در ایام شادی ما شاد هستند و در ایام حزن ما محزون هستند خود همین شادی و حزن درونی بر اساس این روایت مطلوب است.
شادی؛ احساس لذت و کامیابی استزارعی با بیان اینکه لزوما ایامی که در تقویم ما وجود دارد، ملاک مناسبی برای ایام شادی و غم نیست، ابراز کرد: در روایت آمده هر روزی که انسان گناه نکند برای او عید است، اگر ملاک شادی عید باشد، پس براساس این روایت هر روز که ما گناه نکنیم، عید است و در این صورت همه ایام سال می تواند برای ما عید و مایه شادی باشد.
وی با بیان اینکه اگر هدف از شاد بودن همان احساس رضایت، کامیابی، آرامش و نبودن اضطراب در درون باشد که نشانه آن در بیرون همان نشاط برای فعالیت و حرکت در کار و عبادت در عرصه فردی و اجتماعی است، افزود: برخی از کارشناسان شادی را به بالندگي، نشاط، حركت و سيلان كه در مقابل آن جمود، خمودي، يخ زدگي، ركود و مـرداب است تعریف کردهاند و برخی آن را احساس کامیابی و لذت از زندگی میدانند.
این کارشناس مذهبی با اشاره به اینکه تصور برخی از مردم در جامعه این است که خدامداری باعث غمگین شدن جامعه میشود، ادامه داد: عمل به تعالیم دینی هر دو هدف، یعنی آرامش درون و شادی در ظاهر را برای ما تامین میکند. چرا که عمل به تعالیم دینی هم آرامش درونی برای انسان میآورد و هم به انسان نشاط در کار و فعالیت میدهد. نمونه عملی آن را میتوان در زندگی علما و بزرگان که به خوبی به تمام تعالیم دین عمل کردهاند، مشاهده کرد.
آداب و رسوم یک ملت نشانه شادابی آنها استزارعی ابراز کرد: انسان هم نیاز به شادی و نیز به غم نیاز دارد و این جزو هیجانات درونی انسان است، اگر خنده و گریه انسان را در درون به آرامش و لذت از زندگی برساند و در بیرون او را به نشاط در کار و عبادت در عرصه فردی و اجتماعی برساند؛ همان خنده و همان گریه باعث شادی او خواهد بود و با همین ملاک گاهی ممکن است گریه برای ما همین حالت را ایجاد کند مثل وقتی که بعد از روضه و گریه برای اباعبدالله(علیه السلام) به این آرامش دورنی و نشاط بیرونی میرسیم و یا پس از توبه و گریه در شبهای قدر این احساس آرامش درونی و نشاط بیرونی به ما دست میدهد.
وی در پایان با اشاره به اینکه آداب و رسومی که در یک ملت وجود دارد در شاد یا غمگین بودن آن ملت تاثیر دارد، بیان کرد: با توجه به ملاکی که برای شادی گفته شد با مطالعه آداب و رسوم اقوام و ملتهای دیگر متوجه میشویم که ملت ایران در مقایسه با سایر ملت ها ملت شادی است نه اینکه لزوما همیشه بخندد؛ در حقیقت شادی را باید با لوازم آن یعنی نشاط برای کار و فعالیت در عرصههای فردی، اجتماعی، سیاسی در نظر بگیریم و انگیزه برای کار و فعالیت در عرصههای مختلف نشان از سرزندگی در یک ملت بوده که موردتایید و مطلوب است و اینکه ملتی همیشه در حال خنده باشد ملاک شاد بودن آن ملت نیست.
نجمه رحمتی