در نشست ایکنا مطرح شد؛
از انجمن نهجالبلاغه تا کشف مهندسی آیات قرآن در حوزه عفاف
گروه فعالیتهای قرآنی: انجمن قرآن و نهجالبلاغه فعالیت خود را در اراک با این تفکر آغاز میکند که قرآن فقط روخوانی نیست این انجمن که بعدها به مؤسسه فرهنگی قرآنوعترت اصحابالثقلین تغییر نام میدهد اساس کار خود را تدبر، تفسیر و نهجالبلاغه قرار میدهد چنانچه دورههای مقابله با فرق ضاله، تربت مربی نهجالبلاغه و کشف مهندسی آیات قرآن در حوزه عفاف در همین راستا برگزار شدند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، نشست تخصصی ایکنا مرکزی با مؤسسه قرآنوعترت اصحابالثقلین اراک با حضور محمدرضا جعفری، معاون آموزشوپژوهش کانون فرهنگی مساجد کشور، محمدرحیم بیرقی مدیرعامل مؤسسه اصحابالثقلین، پیمان عینالقضاتی مدیر مؤسسه و خبرنگاران ایکنا با هدف تعامل و معرفی ظرفیتهای قرآنی در این مؤسسه برگزار شد.
پیمان عینالقضاتی مدیر مؤسسه اصحابالثقلین در این نشست در تشریح فعالیتهای مؤسسه و اهداف تشکیل آن گفت: ما در شهر اراک و استان مرکزی مؤسسات قرآنی متفاوتی را از سالهای پیروزی انقلاب اسلامی و حتی قبل از انقلاب بعضاً داشتیم که مسجدمحور بودند درواقع مؤسساتی که خارج از مساجد شکل بگیرند و بتوانند دامنه فعالیتهای خود را عمومیت ببخشند کمتر بود، بعضاً مشاهده میشد برخی آموزشهای قرآنی قبل از انقلاب توسط یک گروهایی انجام میشد که بعد از انقلاب دچار انحراف فکری شدند و حتی یکی از مشکلات جامعه قرآنی که گاهی هم بحث امنیتی به خود میگرفت همین انحرافات برخی از جلسات قرآنی بود.
جریانات التقاطی برگرفته از سوءتعبیرهای دینی
وی افزود: انحرافات به این دلیل بود که آموختهها براساس یک روش منظم و مدونی انتقال نمییافت نبود و نهایتاً کار به جایی میرسید که نیروهای به ظاهر قرآنی برخی از جلسات، به دلیل انحراف فکری دست به ترور بزرگان انقلاب اسلامی میزدند مثلاً یکی از اعضای گروهک تروریستی فرقان کسی بود که پای جلسه تفسیر قرآن مینشست یا منافقان سازمان مجاهدین خلق هم بعضاً از نهجالبلاغه بسیار درس میگرفتند ولی به دلیل اینکه از منشأ و مبدأ اصلی خود ارتزاق نمیکردند دچار التقاط شدند و زمینه تحریف ایجاد شد لذا پرداختن به مباحث دینی و قرآنی اگر پایه و اساس درستی نداشته باشد به جریان التقاطی تبدیل میشود و این جریانات هم کمر انقلاب و نظام جمهوری اسلامی را میشکند و در واقع در این شرایط ما دشمن از درون خواهیم داشت ولی در مقابل آن اگر به مبدأ اصلی خود متصل شود قطعاً منشأ کمال خواهد شد.
اساس شکلگیری مؤسسه اصحابالثقلین
مدیر مؤسسه اصحابالثقلین ادامه داد: در شهر اراک گروههای متفاوتی مشغول به کار بودند بنابراین ما بنا را بر این گذاشتیم که یک مرکزی تشکیل شود که با نگاه عمیق اسلامی، دینی، قرآنی و حاکمیت جمهوری اسلامی با توجه به مبدأ تولیدکننده به شکل صحیح حرکت خودش را تنظیم کند، نکته دوم اینکه ما باید برای عمومیت بخشیدن به مباحث قرآنی در جامعه چه باید میکردیم؟ اینکه ما فقط به قرائت ورود پیدا کنیم یا اینکه از دیگر ظرفیتهای قرآن و عترت هم بهره بگیریم و آن را به سمع و نظر مردم برسانیم؟ نکته قابل توجه دیگر اینکه از ظرفیتهای استان چگونه استفاده کنیم؟ یعنی ما عناصری در استان داریم که اگر آنها برجستگی پیدا میکردند قابلیت بِرند یا نماد شدن را داشتند و نگاه ما این بود که این ظرفیتها مکشوف شوند دغدغه بعدی ما این بود که ما چه کنیم که بتوانیم به زبان مخاطبین جامعه پیام قرآنی تولید کنیم و اینکه با بخشهای مختلف جامعه، کودکان و نوجوانان، بزرگسالان، میانسالان، کهنسالان و با کسی که با قرآن آشنایی چندانی ندارد یا کسی که عطش دانستن معارف اسلامی دارد چگونه صحبت کنیم؟
وی افزود: نکته پنجم کشف نکات و مباحثی بود که تاکنون کار نشده و مغفول مانده بودند و ما در پی کشف این نقاط قوت مغفول بودیم بنابراین در وهله اول برای هر کدام از این نگاهها یک سناریو و برنامه تدوین کردیم و نگاه اول ما این بود که به هر حال مؤسسه سند چشمانداز داشته باشد یعنی برنامه استراتژیک داشته باشد بنابراین بر اساس فرمایشات مقام معظم رهبری شش حرکت را برای مؤسسه استخراج کردیم و دو حرکت را در دست گرفتیم در واقع ما در بحث قرائت، تجوید و صوت و لحن و حفظ ورود پیدا نکردیم چون مؤسسات دیگری بودند که این کار را انجام میدادند و لذا به صورت تخصصی وارد حوزه ترجمه، مفاهیم و تدبر شدیم و در آینده نیز بحث تفسیر را دنبال خواهیم کرد.
مغفول ماندن پدیده قرآنی قرن
عینالقضاتی تصریح کرد: مؤسسه اصحابالثقلین در ابتدا با عنوان انجمن قرآن و نهجالبلاغه شروع به فعالیت کرد و به حوزه نهجالبلاغه نیز وارد شدیم و در این حوزه نیز چون کار جدی صورت نگرفته بود لذا این هم در دستور کار ما قرار گرفت. یکی از ظرفیتهای پنهان استان مرکزی مرحوم کربلایی کاظم ساروقی بود که از ایشان به عنوان یکی از پدیدههای قرن یاد میشود که در استان ما متولد شده در زمان حیات کربلایی کاظم بخشی از جهان اسلام ایشان را شناخت ولی بعد از آن مسکوت مانده بود لذا ما این مهم را در قالب فعالیتهای مؤسسه بازیابی کردیم و کنگرهای نیز با محوریت معرفی شخصیت و ظرفیت وی طراحی و برگزار و ظرفیتهای جدیدی نیز در این حوزه ایجاد شد ولیکن همچنان استان مرکزی از ظرفیت وجود ایشان نتوانسته خوب بهرهبرداری کند و همچنان مسکوت و مغفول مانده و حتی مسئولان فرهنگی استان هم به خوبی به آن نپرداختند.
وی ادامه داد: به منظور ترویج فعالیتهای قرآنی و انعکاس برنامهها به عموم مردم طراحی نمایشگاه قرآنی استان را برعهده گرفتیم چرا که نمایشگاه محلی برای معرفی توانمندیها و جذب مخاطبان است ولیکن متأسفانه چند سالی است که این نمایشگاه در استان تعطیل شده یعنی اساساً نحوه و روش عرضه فعالیت مؤسسات به عموم مردم و جذب مخاطب با تعطیلی نمایشگاه مسدود شده و با توجه به اینکه نمایشگاه عرصه رقابتی برای مؤسسات و فعالیتهای قرآنی محسوب میشد عملاً با تعطیل شدن آن دیگر عرصه رقابتی بین مؤسسات برای تشویق شدن و مکانی برای معرفی دستاوردها وجود ندارد چرا که نمایشگاهها معمولاً شرایطی را فراهم میکنند که اولاً کسانی که به موضوعی علاقهمند هستند به آن دست یافته و دوم اینکه افراد محقق نیز از اندوختهها و برداشتهای آنها استفاده کرده و به آن تکامل میبخشند یعنی عملاً بحث تکاملی حوزه قرآنی استان ما هم مسدود شده است و متأسفانه ما چندین سالی است که این ظرفیت را از دست دادیم و مسئولین فرهنگی استان هم تدبیری برای آن نداشتند.
فعالیت قرآنی فقط روخوانی قرآن نیست
عینالقضاتی ادامه داد: ما کاری که در این حوزه انجام دادیم حداقل 4 دوره نمایشگاه علوم قرآنی ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان را به نمایشگاههای قرآنی تبدیل کردیم و با تأسیس معاونت قرآن ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی در سطح کشور این موضوع واگذار شد به معاونت امور قرآنی که مسئولان امر نیز در این حوزه کارهایی را انجام دادند و انصافاً هم کار خوب پیش رفت ولی طی چند سال اخیر نمایشگاه کلاً مسکوت ماند و لذا بخشی از پل ارتباطی مابین مؤسسات قرآنی به منظور معرفی ظرفیتها و توانمندیها با جامعه را از دست دادیم البته ما در این راستا نیز خیلی تلاش کردیم و به توفیقات خوبی نیز دست پیدا کردیم و درواقع ذائقه مردم را نسبت به مباحث قرآنی به قدری تغییر دادیم یعنی ذائقه مردم را از این قالب که فعالیت قرآنی فقط خواندن قرآن و تلاوت هست تغییر دادیم و با تشکیل مراکز مشاوره قرآنی به نوعی نقش قرآن را در سبک زندگی مردم به نمایش گذاشتیم و بخشهایی در نمایشگاه تشکیل شد و افرادی که میتوانستند مشاوره ارائه کنند در غرفههایی به کارگیری شدند که مشاورههایی در حوزههای عقیدتی، احکام و زندگی به مردم ارائه میکردند و ادارهکل ارشاد این برنامه را ادامه داد ولی متأسفانه این مهم تنها در معاونت قرآن وزارت ارشاد و در تهران استمرار یافت.
این مقام مسئول افزود: موضوع بعدی که ما در مؤسسه دنبال کردیم بحث نهجالبلاغه بود و کاری که ما انجام دادیم بحث شرح نهجالبلاغه بود برای اینکه مردم با آن بیشتر آشنا شوند و برای اینکه طعم شیرین آن در ذائقهشان بنشیند بنابراین استاد محمدعلی انصاری را حدود 4 سال بین 7تا10 روز از مشهد دعوت میکردیم و در اراک مستقر میشدند و شرح خطبه یا نامه میکردند و بعد از آن جشنواره نهجالبلاغه را با محوریت آثار استاد انصاری طراحی کردیم به این صورت که آثار را به صورت مکتوب یا صوتی و تصویری در اختیار مردم قرار دادیم و مسابقهای هم برگزار کردیم.
برگزاری دوره تربیت مربی نهجالبلاغه
عینالقضاتی گفت: بعد از چندسال به این نتیجه رسیدیم که برای اینکه روشنایی چراغ نهجالبلاغه بیشتر از این در بین مردم جلوه کند اولین دوره تربیت مربی نهجالبلاغه را راهاندازی کنیم که 120 نفر از علاقهمندان در این حوزه را با همکاری ادارهکل آموزشوپرورش و سپاه روحالله استان و مربیان قرآنی مؤسسات فرهنگی و قرآنی استان ساماندهی کردیم که خوشبختانه با کیفیت بسیار بالایی برگزارشد و در حال حاضر در حال طراحی دوره بعد این دوره نیز هستیم که اگر دنبال شود میتوانیم یک بخشی از ضعف مربی نهجالبلاغه را پوشش دهیم.
مدیر مؤسسه اصحابالثقلین ادامه داد: برنامه و فعالیت دیگری که ما در دست کار داشتیم بحث خود قرآن بود و اینکه به صورت تخصصی وارد حوزه ترجمه، مفاهیم و تدبر قرآن شدیم و این سه حوزه شد استراتژی ما در اجرای برنامهها به این صورت که هر دورهای که این موضوع را تقویت میکرد را باید برگزار میکردیم منتهی ضعفی که ما در این راستا داشتیم این بود که برای انتقال مفاهیم مربی متخصص نداشتیم لذا اولین دوره ترجمه و مفاهیم را سالهای 87 و 88 با حضور استاد حسینییزدی با بیش از 800 نفر علاقهمند برگزار کردیم که در دورههای بعد این تعداد به هزار نفر هم رسید و بنابراین دورههای بعدی را غنیتر کردیم و وارد عرصه تربیت مربی و معلم شدیم و بعد از آن هم وارد عرصه تدبر در قرآن شدیم و بعد از آن مربیان تربیت مربی به عرصه جامعه ورود پیدا کرده و آنها را به مراکزی که برای آموزش نیاز داشتند معرفی کردیم.
این مقام مسئول گفت: در سیاستهای برنامه پنجم توسعه مقام معظم رهبری در بخش فرهنگی بحث فرق انحرافی و ضاله را مطرح کردند لذا ما نیز پیرو فرمایشات رهبری این موضوع را در دستور کار قرار دادیم، برنامهریزی کردیم و با توجه به اینکه مؤسسه ما یک مؤسسه فرهنگی بود این موضوع و پرداختن به آن را ایجابی کردیم و به همین منظور دوره آشنایی با این فرقهها و تهدیدات آن را به شکل کارگاهی برگزارشد که ماحصل آن بسته سلسله نشستهای فرق ضاله است که در قالب معرفی هشت فرقه گردآوری شد و عمده نگاه ما در برگزاری دورهها این بود که مباحثی که پایه و اساس آن در استان ماهم وجود دارد را مطرح کنیم و مخاطبانمان را معلمان قرآنی قرار دادیم چرا که ما معتقدیم که مربی و معلم قرآن معلم معارف اسلامی است و فقط معلم صرف و روخوانی آیات قرآن نیست که از روی قرآن بخواند و برود بلکه باید به معارف اسلامی نیز تسلط داشته باشد لذا این فرقههایی که در استان ما زمینه ابتلاء فراهم بود را در دستور کار گذاشتیم و نشستها با این محوریت برگزار شد که ذیل هر کدام کمیته علمی مؤسسه نیز تولید محتوا میکرد.
پاسخگویی به شبهات ثقیل قرآنی
عین القضاتی ادامه داد: کار دیگری که ما در مؤسسه انجام دادیم پاسخگویی به شبهات بزرگ و ثقیل قرآنی بود که در مجموع به سه شبهه با حضور اساتید اهل فن در مؤسسه پرداخته شد و علاوه بر آن فعالیت دیگر ما بحث فتنه بود و فیلمی که در آن زمان در رابطه با قرآن تولید شد و همچنین بحث جریان تکفیری که در کشور هلند یک نماینده مجلس مستندی در رابطه با اسلام ساخت ما این فیلم را به نقد نشستیم و مربیان قرآنی را دعوت کردیم که چگونه باید در جامعه به این شبهات پاسخگو باشند و فعالیت دیگری که انجام دادیم برگزاری نشستی برای ترجمههای قرآن با حضور استاد انصاریان بود که شیوههای جدید ترجمه قرآن را ارائه دادند و همچنین در حوزه معرفی بِرندهای قرآنی نشستی پیرامون استاد نهرمیانی، مراسم تجلیل استاد فولادوند از مترجمان قرآنی و مرحوم کربلایی کاظم ساروقی را به صورت وزین برگزار کردیم.
مسئول مؤسسه اصحابالثقلین گفت: فعالیت بعدی که ما دنبال کردیم بحث سبک زندگی اسلامی بود چرا که ما معتقد بودیم که مربی قرآنی ما اگر خودش در زندگی مشکلی نداشته باشد میتواند مربی خوبی هم در جامعه باشد بنابراین استاد غلامی را در سال 87 و در دوره بعد استاد حبشی را دعوت کردیم و این کار با عنوان روشنایی در زندگی در موضوعات مختلف کلید خورد.
وی افزود: کار بعدی ما نقد فرقهها بود ولی ما هرچقدر در حوزه نقد فرقهها سرمایهگذاری میکردیم باز فرقههای جدیدتری ایجاد میشد بنابراین ریشهیابی کردیم و به این نکته رسیدیم که برای مقابله با این فرقهها در وهله اول باید مخاطبان را بهتر با دین اسلام آشنا کنیم و روندی که در مؤسسه شکل گرفت براساس عبارت «قولوا لا اله الله تفلحوا» بود که خداوند به حضرت ابراهیم(ع) فرمودند که اول تمام معبودهای غیرحقیقی را بیرون بریزید و خدای حقیقی را بشناسید لذا در گام اول ما فرقههای ضاله را شناسایی کرده و کنار زدیم و به منظور شناساندن اسلام حقیقی و ناب به مخاطبان دورههای آموزش شیعهشناسی را برگزار کردیم در اصل شیوه اول ما سلبی و شیوه دوم ایجابی بود چرا که ما معتقد بودیم اگر که دین اسلام خوب شناخته و تبیین نشود یکی از دلایلش کم کاریهای ماست و اگر این شناخت خوب محقق شود قطعاً از جذب جوان و نوجوان به سمت فرقهها جلوگیری میشود و این شد که کلاسها را با بهرهگیری از اساتید مجرب و متبحر حوزه و دانشگاه و بزرگان حوزه شیعهشناسی کشور برگزار کردیم.
وی ادامه داد: کلاسهای شیعهشناسی را به صورت مقدمه ویژه مربیان قرآنی و افراد علاقهمند دانشگاهی و یک دوره هم با مشارکت نهاد رهبری به صورت فشرده در دانشگاه برگزارکردیم که استقبال خیلی خوبی نیز صورت گرفت.
مدیر مؤسسه اصحابالثقلین در تشریح دیگر فعالیتهای مؤسسه اضافه کرد: فعالیتهای مؤسسه در قالب 3 گروه قرآنی(ترجمه، مفاهیم و تدبر) نهجالبلاغه و تفسیر تقسیمبندی شده که در بحث تفسیر برگزاری دوره آموزش مهارتهای تفسیری پیشبینی شده و در حوزه تدبر نیز در حال پیگیری اجرای طرح تکمیلی تفسیر تنزیلی هستیم.
کشف مهندسی آیات قرآن در عفاف
عینالقضاتی در پایان با اشاره به برگزاری همایش کشف مهندسی قرآن در حیا و عفاف افزود: طی تعاملی که مؤسسه با آموزشوپرورش داشت بنا شد که این همایش با محوریت حیاء و عفاف به عنوان یکی از مهمترین مباحث برگزار شود بنابراین طی جستجوهایی که کردیم از روشی که استاد بهجتپور در این خصوص دنبال میکنند که روش ایجابی است استقبال کردیم و از ایشان برای برگزاری همایش دعوت نمودیم، معمولاً روش ما در مقوله حجاب و عفاف سلبی و واکنشی است و به این نکته رسیدیم که اغلب ما در مقوله حجاب با نماد برخورد میکنیم درحالی که باید ریشهای حرکت کنیم لذا بر اساس مؤلفههای مهندسی فرهنگی 6 مرحله کشف شده بود که باید این مراحل طی شود تا مقوله حیا درونی شود در نتیجه، کارگاهی ذیل همین مدل روش طراحی شد و این هم گام جدیدی بود که در همچنان تداوم خواهد داشت.
پیمان عینالقضاتی مدیر مؤسسه اصحابالثقلین در این نشست در تشریح فعالیتهای مؤسسه و اهداف تشکیل آن گفت: ما در شهر اراک و استان مرکزی مؤسسات قرآنی متفاوتی را از سالهای پیروزی انقلاب اسلامی و حتی قبل از انقلاب بعضاً داشتیم که مسجدمحور بودند درواقع مؤسساتی که خارج از مساجد شکل بگیرند و بتوانند دامنه فعالیتهای خود را عمومیت ببخشند کمتر بود، بعضاً مشاهده میشد برخی آموزشهای قرآنی قبل از انقلاب توسط یک گروهایی انجام میشد که بعد از انقلاب دچار انحراف فکری شدند و حتی یکی از مشکلات جامعه قرآنی که گاهی هم بحث امنیتی به خود میگرفت همین انحرافات برخی از جلسات قرآنی بود.
جریانات التقاطی برگرفته از سوءتعبیرهای دینی
وی افزود: انحرافات به این دلیل بود که آموختهها براساس یک روش منظم و مدونی انتقال نمییافت نبود و نهایتاً کار به جایی میرسید که نیروهای به ظاهر قرآنی برخی از جلسات، به دلیل انحراف فکری دست به ترور بزرگان انقلاب اسلامی میزدند مثلاً یکی از اعضای گروهک تروریستی فرقان کسی بود که پای جلسه تفسیر قرآن مینشست یا منافقان سازمان مجاهدین خلق هم بعضاً از نهجالبلاغه بسیار درس میگرفتند ولی به دلیل اینکه از منشأ و مبدأ اصلی خود ارتزاق نمیکردند دچار التقاط شدند و زمینه تحریف ایجاد شد لذا پرداختن به مباحث دینی و قرآنی اگر پایه و اساس درستی نداشته باشد به جریان التقاطی تبدیل میشود و این جریانات هم کمر انقلاب و نظام جمهوری اسلامی را میشکند و در واقع در این شرایط ما دشمن از درون خواهیم داشت ولی در مقابل آن اگر به مبدأ اصلی خود متصل شود قطعاً منشأ کمال خواهد شد.
اساس شکلگیری مؤسسه اصحابالثقلین
مدیر مؤسسه اصحابالثقلین ادامه داد: در شهر اراک گروههای متفاوتی مشغول به کار بودند بنابراین ما بنا را بر این گذاشتیم که یک مرکزی تشکیل شود که با نگاه عمیق اسلامی، دینی، قرآنی و حاکمیت جمهوری اسلامی با توجه به مبدأ تولیدکننده به شکل صحیح حرکت خودش را تنظیم کند، نکته دوم اینکه ما باید برای عمومیت بخشیدن به مباحث قرآنی در جامعه چه باید میکردیم؟ اینکه ما فقط به قرائت ورود پیدا کنیم یا اینکه از دیگر ظرفیتهای قرآن و عترت هم بهره بگیریم و آن را به سمع و نظر مردم برسانیم؟ نکته قابل توجه دیگر اینکه از ظرفیتهای استان چگونه استفاده کنیم؟ یعنی ما عناصری در استان داریم که اگر آنها برجستگی پیدا میکردند قابلیت بِرند یا نماد شدن را داشتند و نگاه ما این بود که این ظرفیتها مکشوف شوند دغدغه بعدی ما این بود که ما چه کنیم که بتوانیم به زبان مخاطبین جامعه پیام قرآنی تولید کنیم و اینکه با بخشهای مختلف جامعه، کودکان و نوجوانان، بزرگسالان، میانسالان، کهنسالان و با کسی که با قرآن آشنایی چندانی ندارد یا کسی که عطش دانستن معارف اسلامی دارد چگونه صحبت کنیم؟
وی افزود: نکته پنجم کشف نکات و مباحثی بود که تاکنون کار نشده و مغفول مانده بودند و ما در پی کشف این نقاط قوت مغفول بودیم بنابراین در وهله اول برای هر کدام از این نگاهها یک سناریو و برنامه تدوین کردیم و نگاه اول ما این بود که به هر حال مؤسسه سند چشمانداز داشته باشد یعنی برنامه استراتژیک داشته باشد بنابراین بر اساس فرمایشات مقام معظم رهبری شش حرکت را برای مؤسسه استخراج کردیم و دو حرکت را در دست گرفتیم در واقع ما در بحث قرائت، تجوید و صوت و لحن و حفظ ورود پیدا نکردیم چون مؤسسات دیگری بودند که این کار را انجام میدادند و لذا به صورت تخصصی وارد حوزه ترجمه، مفاهیم و تدبر شدیم و در آینده نیز بحث تفسیر را دنبال خواهیم کرد.
مغفول ماندن پدیده قرآنی قرن
عینالقضاتی تصریح کرد: مؤسسه اصحابالثقلین در ابتدا با عنوان انجمن قرآن و نهجالبلاغه شروع به فعالیت کرد و به حوزه نهجالبلاغه نیز وارد شدیم و در این حوزه نیز چون کار جدی صورت نگرفته بود لذا این هم در دستور کار ما قرار گرفت. یکی از ظرفیتهای پنهان استان مرکزی مرحوم کربلایی کاظم ساروقی بود که از ایشان به عنوان یکی از پدیدههای قرن یاد میشود که در استان ما متولد شده در زمان حیات کربلایی کاظم بخشی از جهان اسلام ایشان را شناخت ولی بعد از آن مسکوت مانده بود لذا ما این مهم را در قالب فعالیتهای مؤسسه بازیابی کردیم و کنگرهای نیز با محوریت معرفی شخصیت و ظرفیت وی طراحی و برگزار و ظرفیتهای جدیدی نیز در این حوزه ایجاد شد ولیکن همچنان استان مرکزی از ظرفیت وجود ایشان نتوانسته خوب بهرهبرداری کند و همچنان مسکوت و مغفول مانده و حتی مسئولان فرهنگی استان هم به خوبی به آن نپرداختند.
وی ادامه داد: به منظور ترویج فعالیتهای قرآنی و انعکاس برنامهها به عموم مردم طراحی نمایشگاه قرآنی استان را برعهده گرفتیم چرا که نمایشگاه محلی برای معرفی توانمندیها و جذب مخاطبان است ولیکن متأسفانه چند سالی است که این نمایشگاه در استان تعطیل شده یعنی اساساً نحوه و روش عرضه فعالیت مؤسسات به عموم مردم و جذب مخاطب با تعطیلی نمایشگاه مسدود شده و با توجه به اینکه نمایشگاه عرصه رقابتی برای مؤسسات و فعالیتهای قرآنی محسوب میشد عملاً با تعطیل شدن آن دیگر عرصه رقابتی بین مؤسسات برای تشویق شدن و مکانی برای معرفی دستاوردها وجود ندارد چرا که نمایشگاهها معمولاً شرایطی را فراهم میکنند که اولاً کسانی که به موضوعی علاقهمند هستند به آن دست یافته و دوم اینکه افراد محقق نیز از اندوختهها و برداشتهای آنها استفاده کرده و به آن تکامل میبخشند یعنی عملاً بحث تکاملی حوزه قرآنی استان ما هم مسدود شده است و متأسفانه ما چندین سالی است که این ظرفیت را از دست دادیم و مسئولین فرهنگی استان هم تدبیری برای آن نداشتند.
فعالیت قرآنی فقط روخوانی قرآن نیست
عینالقضاتی ادامه داد: ما کاری که در این حوزه انجام دادیم حداقل 4 دوره نمایشگاه علوم قرآنی ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان را به نمایشگاههای قرآنی تبدیل کردیم و با تأسیس معاونت قرآن ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی در سطح کشور این موضوع واگذار شد به معاونت امور قرآنی که مسئولان امر نیز در این حوزه کارهایی را انجام دادند و انصافاً هم کار خوب پیش رفت ولی طی چند سال اخیر نمایشگاه کلاً مسکوت ماند و لذا بخشی از پل ارتباطی مابین مؤسسات قرآنی به منظور معرفی ظرفیتها و توانمندیها با جامعه را از دست دادیم البته ما در این راستا نیز خیلی تلاش کردیم و به توفیقات خوبی نیز دست پیدا کردیم و درواقع ذائقه مردم را نسبت به مباحث قرآنی به قدری تغییر دادیم یعنی ذائقه مردم را از این قالب که فعالیت قرآنی فقط خواندن قرآن و تلاوت هست تغییر دادیم و با تشکیل مراکز مشاوره قرآنی به نوعی نقش قرآن را در سبک زندگی مردم به نمایش گذاشتیم و بخشهایی در نمایشگاه تشکیل شد و افرادی که میتوانستند مشاوره ارائه کنند در غرفههایی به کارگیری شدند که مشاورههایی در حوزههای عقیدتی، احکام و زندگی به مردم ارائه میکردند و ادارهکل ارشاد این برنامه را ادامه داد ولی متأسفانه این مهم تنها در معاونت قرآن وزارت ارشاد و در تهران استمرار یافت.
این مقام مسئول افزود: موضوع بعدی که ما در مؤسسه دنبال کردیم بحث نهجالبلاغه بود و کاری که ما انجام دادیم بحث شرح نهجالبلاغه بود برای اینکه مردم با آن بیشتر آشنا شوند و برای اینکه طعم شیرین آن در ذائقهشان بنشیند بنابراین استاد محمدعلی انصاری را حدود 4 سال بین 7تا10 روز از مشهد دعوت میکردیم و در اراک مستقر میشدند و شرح خطبه یا نامه میکردند و بعد از آن جشنواره نهجالبلاغه را با محوریت آثار استاد انصاری طراحی کردیم به این صورت که آثار را به صورت مکتوب یا صوتی و تصویری در اختیار مردم قرار دادیم و مسابقهای هم برگزار کردیم.
برگزاری دوره تربیت مربی نهجالبلاغه
عینالقضاتی گفت: بعد از چندسال به این نتیجه رسیدیم که برای اینکه روشنایی چراغ نهجالبلاغه بیشتر از این در بین مردم جلوه کند اولین دوره تربیت مربی نهجالبلاغه را راهاندازی کنیم که 120 نفر از علاقهمندان در این حوزه را با همکاری ادارهکل آموزشوپرورش و سپاه روحالله استان و مربیان قرآنی مؤسسات فرهنگی و قرآنی استان ساماندهی کردیم که خوشبختانه با کیفیت بسیار بالایی برگزارشد و در حال حاضر در حال طراحی دوره بعد این دوره نیز هستیم که اگر دنبال شود میتوانیم یک بخشی از ضعف مربی نهجالبلاغه را پوشش دهیم.
مدیر مؤسسه اصحابالثقلین ادامه داد: برنامه و فعالیت دیگری که ما در دست کار داشتیم بحث خود قرآن بود و اینکه به صورت تخصصی وارد حوزه ترجمه، مفاهیم و تدبر قرآن شدیم و این سه حوزه شد استراتژی ما در اجرای برنامهها به این صورت که هر دورهای که این موضوع را تقویت میکرد را باید برگزار میکردیم منتهی ضعفی که ما در این راستا داشتیم این بود که برای انتقال مفاهیم مربی متخصص نداشتیم لذا اولین دوره ترجمه و مفاهیم را سالهای 87 و 88 با حضور استاد حسینییزدی با بیش از 800 نفر علاقهمند برگزار کردیم که در دورههای بعد این تعداد به هزار نفر هم رسید و بنابراین دورههای بعدی را غنیتر کردیم و وارد عرصه تربیت مربی و معلم شدیم و بعد از آن هم وارد عرصه تدبر در قرآن شدیم و بعد از آن مربیان تربیت مربی به عرصه جامعه ورود پیدا کرده و آنها را به مراکزی که برای آموزش نیاز داشتند معرفی کردیم.
این مقام مسئول گفت: در سیاستهای برنامه پنجم توسعه مقام معظم رهبری در بخش فرهنگی بحث فرق انحرافی و ضاله را مطرح کردند لذا ما نیز پیرو فرمایشات رهبری این موضوع را در دستور کار قرار دادیم، برنامهریزی کردیم و با توجه به اینکه مؤسسه ما یک مؤسسه فرهنگی بود این موضوع و پرداختن به آن را ایجابی کردیم و به همین منظور دوره آشنایی با این فرقهها و تهدیدات آن را به شکل کارگاهی برگزارشد که ماحصل آن بسته سلسله نشستهای فرق ضاله است که در قالب معرفی هشت فرقه گردآوری شد و عمده نگاه ما در برگزاری دورهها این بود که مباحثی که پایه و اساس آن در استان ماهم وجود دارد را مطرح کنیم و مخاطبانمان را معلمان قرآنی قرار دادیم چرا که ما معتقدیم که مربی و معلم قرآن معلم معارف اسلامی است و فقط معلم صرف و روخوانی آیات قرآن نیست که از روی قرآن بخواند و برود بلکه باید به معارف اسلامی نیز تسلط داشته باشد لذا این فرقههایی که در استان ما زمینه ابتلاء فراهم بود را در دستور کار گذاشتیم و نشستها با این محوریت برگزار شد که ذیل هر کدام کمیته علمی مؤسسه نیز تولید محتوا میکرد.
پاسخگویی به شبهات ثقیل قرآنی
عین القضاتی ادامه داد: کار دیگری که ما در مؤسسه انجام دادیم پاسخگویی به شبهات بزرگ و ثقیل قرآنی بود که در مجموع به سه شبهه با حضور اساتید اهل فن در مؤسسه پرداخته شد و علاوه بر آن فعالیت دیگر ما بحث فتنه بود و فیلمی که در آن زمان در رابطه با قرآن تولید شد و همچنین بحث جریان تکفیری که در کشور هلند یک نماینده مجلس مستندی در رابطه با اسلام ساخت ما این فیلم را به نقد نشستیم و مربیان قرآنی را دعوت کردیم که چگونه باید در جامعه به این شبهات پاسخگو باشند و فعالیت دیگری که انجام دادیم برگزاری نشستی برای ترجمههای قرآن با حضور استاد انصاریان بود که شیوههای جدید ترجمه قرآن را ارائه دادند و همچنین در حوزه معرفی بِرندهای قرآنی نشستی پیرامون استاد نهرمیانی، مراسم تجلیل استاد فولادوند از مترجمان قرآنی و مرحوم کربلایی کاظم ساروقی را به صورت وزین برگزار کردیم.
مسئول مؤسسه اصحابالثقلین گفت: فعالیت بعدی که ما دنبال کردیم بحث سبک زندگی اسلامی بود چرا که ما معتقد بودیم که مربی قرآنی ما اگر خودش در زندگی مشکلی نداشته باشد میتواند مربی خوبی هم در جامعه باشد بنابراین استاد غلامی را در سال 87 و در دوره بعد استاد حبشی را دعوت کردیم و این کار با عنوان روشنایی در زندگی در موضوعات مختلف کلید خورد.
وی افزود: کار بعدی ما نقد فرقهها بود ولی ما هرچقدر در حوزه نقد فرقهها سرمایهگذاری میکردیم باز فرقههای جدیدتری ایجاد میشد بنابراین ریشهیابی کردیم و به این نکته رسیدیم که برای مقابله با این فرقهها در وهله اول باید مخاطبان را بهتر با دین اسلام آشنا کنیم و روندی که در مؤسسه شکل گرفت براساس عبارت «قولوا لا اله الله تفلحوا» بود که خداوند به حضرت ابراهیم(ع) فرمودند که اول تمام معبودهای غیرحقیقی را بیرون بریزید و خدای حقیقی را بشناسید لذا در گام اول ما فرقههای ضاله را شناسایی کرده و کنار زدیم و به منظور شناساندن اسلام حقیقی و ناب به مخاطبان دورههای آموزش شیعهشناسی را برگزار کردیم در اصل شیوه اول ما سلبی و شیوه دوم ایجابی بود چرا که ما معتقد بودیم اگر که دین اسلام خوب شناخته و تبیین نشود یکی از دلایلش کم کاریهای ماست و اگر این شناخت خوب محقق شود قطعاً از جذب جوان و نوجوان به سمت فرقهها جلوگیری میشود و این شد که کلاسها را با بهرهگیری از اساتید مجرب و متبحر حوزه و دانشگاه و بزرگان حوزه شیعهشناسی کشور برگزار کردیم.
وی ادامه داد: کلاسهای شیعهشناسی را به صورت مقدمه ویژه مربیان قرآنی و افراد علاقهمند دانشگاهی و یک دوره هم با مشارکت نهاد رهبری به صورت فشرده در دانشگاه برگزارکردیم که استقبال خیلی خوبی نیز صورت گرفت.
مدیر مؤسسه اصحابالثقلین در تشریح دیگر فعالیتهای مؤسسه اضافه کرد: فعالیتهای مؤسسه در قالب 3 گروه قرآنی(ترجمه، مفاهیم و تدبر) نهجالبلاغه و تفسیر تقسیمبندی شده که در بحث تفسیر برگزاری دوره آموزش مهارتهای تفسیری پیشبینی شده و در حوزه تدبر نیز در حال پیگیری اجرای طرح تکمیلی تفسیر تنزیلی هستیم.
کشف مهندسی آیات قرآن در عفاف
عینالقضاتی در پایان با اشاره به برگزاری همایش کشف مهندسی قرآن در حیا و عفاف افزود: طی تعاملی که مؤسسه با آموزشوپرورش داشت بنا شد که این همایش با محوریت حیاء و عفاف به عنوان یکی از مهمترین مباحث برگزار شود بنابراین طی جستجوهایی که کردیم از روشی که استاد بهجتپور در این خصوص دنبال میکنند که روش ایجابی است استقبال کردیم و از ایشان برای برگزاری همایش دعوت نمودیم، معمولاً روش ما در مقوله حجاب و عفاف سلبی و واکنشی است و به این نکته رسیدیم که اغلب ما در مقوله حجاب با نماد برخورد میکنیم درحالی که باید ریشهای حرکت کنیم لذا بر اساس مؤلفههای مهندسی فرهنگی 6 مرحله کشف شده بود که باید این مراحل طی شود تا مقوله حیا درونی شود در نتیجه، کارگاهی ذیل همین مدل روش طراحی شد و این هم گام جدیدی بود که در همچنان تداوم خواهد داشت.
