جایگاه محل عبادت در معماری اسلامی/ خانه مؤمن محل عبادت اوست

به گزارش کانون خبرنگاران ایکنا، نبأ، «وَاللّهُ جَعَلَ لَكُم مِّن بُيُوتِكُمْ سَكَنًا وَجَعَلَ لَكُم مِّن جُلُودِ الأَنْعَامِ بُيُوتًا تَسْتَخِفُّونَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ إِقَامَتِكُمْ وَمِنْ أَصْوَافِهَا وَأَوْبَارِهَا وَأَشْعَارِهَا أَثَاثًا وَمَتَاعًا إِلَى حِينٍ»( آیه 80 سوره نحل)؛ و خداوند برای شما خانه‌هایتان را محل سکونت و آرامش قرار داد ....؛ باتوجه به این آیه خانه مناسب‌ترین محل برای کسب آرامش و آسایش است که سرآمد این آرامش‌ها، آرامش روحی و معنوی است؛ برای رسیدن به این آرامش روحی نیاز است تا وقتی از اوقات خود را به عبادت، تفکر و یادآوری کلام خدا و حکمت‌های الهی اختصاص دهیم.
در معماری اسلامی خانه‌های سنتی ایران مشاهده می‌شود که در معماری خانه‌ها همواره محلی برای عبادت در نظر گرفته شده است؛ باتوجه به این نکته که وجود محلی برای عبادت در خانه سبب می‌شود، ساکنینش در این مکان خلوت کرده به محاسبه اعمال، عبادت و تفکر بپردازند٬ این سؤال مطرح می‌شود که آیا الزاما محل عبادت و خواب در خانه باید جدا باشد؟



مقام معظم رهبری در این باره فرموده‌اند: الزامی نیست ولی بهتر است که در هر خانه‌ای محل یا محل‌هایی برای عبادت تعبیه شود؛ حتی اگر کسی در اتاق خواب یا اتاق کارش عبادت می‌کند، بهتر است قسمتی از آن را برای عبادت اختصاص دهد؛ در برخی خانه‌های قدیمی - مثل خانه‌ حکیم ملاصدرا در کهک قم - به وضوح دیده می‌شود که قسمتی از خانه، مخصوص عبادت بوده است.
خانه مؤمن محل عبادت اوست
اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) نیز به این موضوع اهمیت داده و همواره مکانی را برای عبادت در منزل خود اختصاص می‌دادند؛ در معماری خانه‌ حضرت رسول اکر‌م(ص) و حضرت خدیجه(س) هم مشاهده می‌شود که اتاقی ویژه برای عبادت داشته‌اند، هر چند که این خانه زیبا توسط وهابیت تخریب شده‌ است؛ حضرت علی(ع)  و فاطمه الزهرا(س) نیز محرابی جدا٬ لباس و عطر مخصوص برای عبادت داشتند٬ حضرت علی(ع) فرموده‌اند: خانه مؤمن محل عبادت اوست.



خداوند متعال نیز به خانه‌هایی که مکانی را مختص عبادت قرارداده‌اند توجه ویژه‌ای دارد و همچنین که اختصاص دادن یک اتاق و یا یک گوشه از خانه برای عبادت٬ سبب استجابت دعا نیز می‌‌شود.
معماری امروزه مساکن آنقدربه تزیینات، تجملات و تشریفات توجه می‌گردد به اختصاص دادن اتاقی جدا برای عبادت توجه چندانی نمی‌شود؛ درواقع اگر خانه‌ای دارای تعداد زیادی اتاق است می‌توان یک اتاق را به مکانی برای عبادت اختصاص داد و اگر هم دارای اتاق‌های کمی است می توان یک گوشه از خانه را به این مکان اختصاص داد، امری که این روزها به فراموشی سپرده شده است.
باتوجه به فرموده مقام معظم رهبری و اشاره ایشان به خانه ملاصدرا، عکس‌های داخل متن نشان دهنده محل عبادت و اتاق عبادت حکیم ملاصدرا می‌باشد که ایشان درحقیقت در این خانه دارای یک مسجد کوچک برای خود بوده‌‌است و در این مکان به گوشه نشینی و عبادت  می پرداختند.


زهرا داوری