به گزارش
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، هیچ شخصیتی به اندازه پینوکیو موجب توجه اذهان به بینی نشده است، داستان پینوکیو را قطعاً همه ما خوانده یا دیدهایم، پینوکیو به محض دروغ گفتن دماغش دراز میشد و در نتیجه دروغگویی او آشکار، اما موج توجه به بینی در ایران را نه در زمان پخش کارتون پینوکیو که خیلی پیش از آن باید دنبال کرد.
اسلام؛ ظاهر آراسته در کنار تقوای باطن پینوکیو نمادی از زشتیهای درونی بود که در ظاهرش نمایان میشد، توجه به زیبایی ظاهری را باید به قدمت عمر بشر دانست اما در کنار این زیبایی همیشه از مقولهای به نام زیبایی درونی نیز یاد شده است، زیبایی درونی که نه تنها شرع مقدس، اندیشمندی را هم نمیتوان یافت که به حسن اخلاق و صداقت و پاکدامنی توصیه نکرده باشد، در این میان اسلام که بیشترین سهم را در معارف در میان ادیان توحیدی دارد تقوا و پیروی از راستی را بهترین زینت برای انسان میداند، هر چند بیتوجه هم به ظاهر مؤمن نیست و چنانچه در سیره پیامبر اکرم(ص) میبینیم ایشان همیشه با ظاهری آراسته در انظار ظاهر میشدند و توجه ویژهای به عطر خوش داشتند.
خداوند در آیه 4 سوره تین در خلقت انسان میگوید:«َقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ: براستى انسان را در نيكوترين اعتدال آفريديم» یا در آیه 64 سوره غافر؛«اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ قَرَارًا وَالسَّمَاء بِنَاء وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ فَتَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ: خداوند كسی است كه زمين را برای شما جايگاه امن و مطمئن قرار داد، و آسمان را همچون سقفي (بالاي سرتان) و شما را صورتگری كرد و صورتتان را نيكو آفريد، و از طيبات به شما روزی داد، اين است خداوند پروردگار شما، جاويد و پر بركت است خداوندی كه پروردگار عالميان است».
اما این صورت زیبایی که خداوند برای انسان خلق کرده در کنارش آدابی را نیز قرار داده، زیبایی ظاهری هرچه باشد فانی است و اگر درون انسان، ناسالم باشد نهایتاً این درون ناپاک است که بر ظاهر زیبا غلب میکند مانند آنچه در داستان بینی پینوکیو دیدیم.
پینوکیوی اجتماعی ایراندر ایران اما وضع کمی متفاوت است ظاهراً علیرغم همه تأکیدات و با وجود اینکه ایران خطه اندیشمندانی است که سرآمد تقوا و زیبایی باطن هستتند اما گویی کمی ورق برگشته و برخی متأسفانه آنچه را ملاک و اساس در زیبایی میدانند همان ظاهر و البته در قدم اول بینی جراحی شده است، در چنین وضعیتی است که داستان پینوکیو برای ما معنا پیدا میکند، پینوکیوی اجتماعی این روزهای ما!
در وضعیتی که ناهنجاریهای اجتماعی رو به فزونی گرفته و زیباییهای اخلاقی و معنوی کمرنگ شده و صدها آسیب و ناهنجاری اجتماعی و اعتقادی جامعه مسلمان را تهدید میکند به ویژه از سوی جنگ نرم، چگونه میتوان به فکر زیبایی بینی بود؟ اولویت با کدام است، عمل زیبایی یا اصلاح و تقویت باطن زیبا؟
زن زیبا صورت و به دور از اخلاق با آن کارد بُران، هم اعضای خود را خواهد برید و هم اعضای دیگران را، چنان که قدرت در دست یک مرد خالی از اخلاق عالی انسانی، آتشی است که اول مغز خود را و سپس دیگران را میسوزاند و خاکستر میسازد.
درست است که تاریخ اقوام و ملل، سلاخ و جلاد زن به خود ندیده است، ولی کشته و تباهشدگان به وسیله سلاح زیبایی صوری برخی زنها و مردها، اندک نبوده است، امیرالمومنین(ع) میفرمایند:«زخارف الدنیا تفسد العقول الضعیفه؛ آرایشهای دنیا، عقلهای ناتوان را فاسد میکند»، زیرا عقل ناتوان، قدرت تشخیص پوست و مغز، ظاهر و باطن، وسیله و هدف را ندارد و از هر موضعگیری، همه واقعیات را با نوعی مطلق که برای خود ساخته و پرداخته است مینگرد.
همانظور که اشاره شد ملاک اصلی در اسلام و عقل، زینت باطن است نه ظواهر، خداوند در آیه 221 سوره بقره میفرماید:« ...وَلأَمَةٌ مُّؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِّن مُّشْرِكَةٍ وَلَوْ أَعْجَبَتْكُمْ...:قطعاً كنيز با ايمان بهتر از زن مشرك است هر چند [زيبايى] او شما را به شگفت آورد...»
اصول یک زندگی معقول به ذهن انسان فاقد اخلاق خطور هم نمیکند چه رسد به این که انتظار داشته باشیم آنها را ملاک حقیقت قرار دهد و زندگی قابل توجیهی برای خود رقم زند، زیبایی باطن انسان در تعقل و قدرت استدلال تعریف میشود تعقلی که انسان را نهایتاً به سمت خودداری درونی و پرهیز از افراط و تفریط هدایت کند، یعنی از آنچه خداوند به او اعطا کرده رضایت داشته باشد و با اسباب پوچ و ظاهری نخواهد روپوشی بر حقایق باطنی خود قرار دهد.
بهانهها در حال سرایت به برخی مردانهمه جوامع در تمام دورانها هرگز از ظاهر نازیبا، آن صدمه و ضرر را ندیدهاند که از انسانی با درون پلید و زشت با ظاهری زیبا و آراسته دیدهاند، البته نباید سوء فهم شود که مصرفکنندگان لوازم آرایش یا افرادی که اهل افراط در این مقوله هستند ضرورتاً درونی ناسالم دارند بلکه مقصود این است که جذابیت باطن زیبا برای برخی که کم هم نیستند کمرنگ شده، شاید کمکاری فرهنگی در این میان اتفاق افتاده، و البته بهانههای فراوانی در این کار دیده میشود بهانههایی که از زنان عبور کرده و حتی در برخی مردان نیز سرایت کرده است، اما هرچه هست این پینوکیوی اجتماعی گریبان بسیاری را گرفته است.
در تمام منابع اسلامی و آثار حکیمان، اخلاق و زیبایی باطن برتری دارد و جدا از حکم شرع، این امر یک انتخاب عقلی است و مورد پسند تمام انسانهای عاقل، ولی همانطور که اشاره شد بهانههای زیادی برای تغییر ملاک حقیقت زیبا آورده میشود و متأسفانه برخی در امر مهمی چون ازدواج هم ملاک ظاهری را مؤثرتر میدانند، تا جایی که برخی از زنان جراحی بینی را امتیازی مثبت و عاملی برای فخرفروشی به هم جنس خود و در پارهای مواقع حتی عامل تفاخر به مردان میپندارند.
متأسفانه حتی استقبال از زیبایی ظاهر به ویژه بینی، خود به جرم و نوعی بزه تبدیل شده تا اینکه برخی فرصت طلبان خود را در کسوت پزشکی جا بزنند و اخلاق را نیز در این شغل شریف لکه دار کنند، متأسفانه آمار جراحی بینی و استفاده از لوازم آرایشی به هیچ وجه برازنده جامعه ایرانی اسلامی نیست، قصد دادن آمار نداریم اما میتوان این وضعیت نامناسب را در خیابانها و حتی از سوی برخی هنرپیشگان رسانه مشاهده کرد و باز بسیار تأسف آورتر اینکه این وضعیت به برخی مردان نیز سرایت کرده به نحوی که نگارنده از گفتنش شرم دارد.
اما در داستان پینوکیو، قهرمان چوبی کودکان پس از تجربههای متعدد، دروغ گفتن را کنار میگذارد و نه تنها بینیاش دیگر دراز نمیشود که حتی تغییر شکل داده و از آدمکی چوبی به یک انسان تبدیل میشود حال باید دید آیا پینوکیوی اجتماعی ایران نیز از این خواب غلفت بیدار خواهد شد یا...؟
فرهنگ اگرچه زمینه های اجتماعی دارد و عامه مردم در آن دخیل هستند، اما هدایتگری فرهنگی با طیف مسئولان حاکم بر جامعه است.
وقتی هویت جمعی یک گروه لطمه می بیند و تضعیف می شود، هویت فردی تقویت می شود. هویت فردی هم تابع امکانات و امتیازات ظاهری و باطنی انسان است. در جامعه کنونی هم متاسفانه امتیازات ظاهری به دلیل دم دست بودن و ماهیت آشکارگی آن اهمیت و اولویت پیدا کرده است.
مشکل را در جای دیگری باید جستجو کرد...
برازنده نبودن کثرت استفاده از لوازم آرایشی و جراحی های زیبایی برای جامعه اسلامی ایران امر بدیهی است، اما یافتن دلیل این موضوع کمی پیچیده است و نیاز به واکاوی دارد. ای کاش نویسنده محترم به تبیین این موضوع می پرداخت.
بحران روابط خانوادگی، کمبودها و خلاهای عاطفی، عدم اعتماد به نفس و ... از جمله دلایل گرایش به آرایش و زیبایی طلبی است.
همه این عوامل در بستر جامعه متشنج و غیرنرمال اتفاق می افتد؛ جامعه ای که مشکلات اقتصادی و فرهنگی دارد...، شخصیت افراد و آحاد این جامعه به دلایل مختلف دچار بحران شده ...، هویت فردی و جمعی زیر سوال رفته، آموزشهای لازم داده نشده و افراد اعتماد به نفس لازم را ندارند...
پس بهتر است نوک پیکان انتقاد را قبل از اینکه به سمت افراد جامعه هدف بگیریم(که البته مورد نقد نیز هستند)، متولیان امور مختلف فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، آموزشی و ... را نقد کنیم.
خیلی رسمی بود ..
حقیقتا درد امروز جامعه ایران بود..... قلم زیباتون ستودنی است...ممنون
بهرحال بخشی از رفتار های خواسته یا ناخواسته و توجه هات به زیبایی نشات گرفته از جوامع غربی است. این رفتار یک رفتار عادتی نیست ولی جای فرهنگ سازی دارد.
تشکر از مطلب شما
قلمی توانا و ذهنی خلاق
عاالی بود