لزوم الگوگیری مادران از تربیت فاطمی/ داشتن فرزند صالح در گروی اعمال نیک مادر است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، مهمترین وظیفه و مسئولیت هر انسان بعد از ازدواج، تربیت فرزند است که نتیجه آن در آینده مشخص می‌شود و باید فرزندان را به گونه‌ای تربیت کنیم که در راستای دین، مذهب و اعتقادات‌مان باشند.
نوع تربیت به اعتقادات مادر وابسته است و فرزند نیز از مادر الگو می‌گیرد و نتیجه اعمال و رفتار مادر، کردار فرزند را به‌وجود می‌آورد و زمانی‌که پدر در یک خانواده حضور نداشته باشد وظیفه مادر دو چندان می‌شود.
داشتن فرزند صالح در گرو داشتن اعمال نیک در مادر است، اگر مادر اعمال خوبی انجام دهد در اخلاق فرزند نیز تأثیرگذار است و الگوپذیری از اعمال رفتاری و اجتماعی اهمیت بالایی دارد.
در زندگی شخصی پدران و مادران بهترین الگو و بعد از ازدواج همسران نیز الگو برای همه هستند، حضرت فاطمه زهرا(س) الگوی تمام انسان‌ها است چراکه در تمام احادیت ائمه اطهار نیز از بخشندگی و اعمال نیک آن حضرت سخن به میان آمده است.
ما باید حضرت فاطمه زهرا(س) را الگو قرار داده و دنباله‌روی اعمال و کردار ایشان باشیم چراکه آن حضرت در برخورد با فرد نابینا هم حجاب خود را رعایت می کرد و در تمام امور حجاب و عفت زندگی اسلامی را رعایت کنیم.
زنان جامعه امروز ما باید سعی کنند حضرت فاطمه زهرا(س) را الگو قرار دهند، دختران سرزمین ما باید ساده‌زیستی را  انتخاب کنند، ساده‌زیستی مساوی با فقر نیست بلکه استفاده در حد نیاز است و توقعات خود را با افرادی‌که در سطح پایین‌تری زندگی کنند، مقایسه کنند و در عوض از نظر اخلاقی، مذهبی و اجتماعی خود را با افراد  برجسته‌ای مانند حضرت فاطمه زهرا(س) مقایسه کنند.
حجت‌الاسلام والمسلمین طاهری، از کارشناسان مذهبی لرستان در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا گفت: در رابطه با جايگاه زن دو تفکر جاهلي و نو وجود دارد.در تفکر جاهلی زن موجودی است پست و بی‌ارزش که موجب ننگ و عار است، وجود زن تنها ابزاری است برای القاء و اشباع، زن نمی‌تواند به کمال و رشد برسد و حضور او در عرصه‌های اجتماعی و سياسی بی‌خود است و هيچ حق و حقوقی در جامعه ندارد و تنها بايد به حيات اقلی خود اکتفا کند.
وی افزود: دين اسلام با عوض کردن تفکر جاهلی، زن را موجودی ارزشمند معرفی کرده است و جايگاه او را در بالاتر از پست‌ها و مقام‌های سياسی می‌داند.
طاهری مهمترين دليل اين‌که اسلام نگاه ابزاری به زن ندارد را، وجود حجاب برشمرد و در ادامه گفت: زن مانند گوهری است که بايد در صدف محفوظ بماند.
وی ضمن بيان سخن امام خمينی(ره) که جايگاه زن اين است که «از دامن زن مرد به معراج می‌رود»، به جايگاه زن اشاره کرد و اضافه کرد: بسياری از مردان بزرگ از دامن پاک زن به وجود آمده‌اند و تا دامن زن پاک و روحش بزرگ نباشد، نمي‌تواند مردان بزرگ را در جامعه پرورش دهد.
این کارشناس مذهبی گفت: هيچ دينی به اندازه اسلام برای حقوق زنان ارزش قائل نشده و انقلاب ما چون پرتوی از اسلام است اين حقوق را ثبت کرده و به زن ارزش داده که در هيچ جای دنيای کنونی وجود ندارد.
حجت‌الاسلام طاهری در پايان با بيان ارزش‌هايی که انقلاب به زنان ايرانی داده است، تصريح کرد: ما بايد جايگاه زنان را بشناسيم و در مسير آن حرکت کنيم.
عباس بازوند، از کارشناسان امور فرهنگی تبلیغات اسلامی لرستان نیز گفت:  وظیفه شیعیان و پیروان آن حضرت است که با تمام وجود و در همه شرایط از حریم ولایت و دین مبین اسلام صیانت کنند.
وی با بیان این‌که باید بیش‌از پیش کتاب آسمانی قرآن کریم را وارد زندگی کرده و به دستورات راهگشای آن عمل شود و اظهارکرد: در این صورت تمامی رفتارها، گفتارها و کردارهای فرد مسلمان قرآنی و اسلامی خواهد شد.
این کارشناس فرهنگی ادامه داد: حضرت فاطمه زهرا(س) مایه خیر و برکت دائمی، مستمر و فراگیر نه تنها برای مسلمانان بلکه برای بشریت است.
وی افزود: درک فضائل و مقام والای حضرت فاطمه زهرا(س) از عهده افراد عادی برنمی‌آید و در مورد منزلت والای حضرت فاطمه زهرا(س) همین بس که سوره مبارکه «کوثر» در مورد ایشان نازل شده و مختص اوست.
بازوند گفت: حضرت فاطمه زهرا(س) عطا و هدیه خاص خداوند متعال به پیامبر گرامی اسلام(ص) و بشریت به‌شمار می‌رود.
وی بیان کرد: یکی از دلایل اصلی مقام و منزلت والای حضرت فاطمه زهرا(س) دفاع ایشان از حریم ولایت و حفاظت از دین مبین اسلام است.
ناهید شفیعیان، کارشناس مسئول بهداشت حرفه‎ای استان در رابطه با اشتغال زنان به خبرنگار ایکنا، گفت: در همه جوامع، فعالیت تولیدی یا کار بیش از هر نوع فعالیت دیگری بخش عمده زندگی اکثر مردم را اشغال می‎کند.
وی اضافه کرد: کار می‎تواند به عنوان انجام وظایفی تعریف شود که متضمن صرف کوشش‎های فکری و جسمی بوده و هدفشان تولید کالاها و خدماتی است که نیازهای انسانی را برآورده می‎سازد.میزان اشتغال برای زنان در بیرون از خانه تا قرن بیستم بسیار ناچیز بوده است اما به تدریج و به خصوص طی جنگ جهانی اول و نیاز به نیروی کار زنان این قلمرو انحصاری از دست مردان خارج شد. اما نکته مهم این است که نابرابری در کار تا زمان حاضر همچنان پابرجا مانده است و پژوهش‎های بسیار نشان می‎دهد که زنان عمدتاً در مشاغلی با دستمزد کم متمرکز شده‎اند. حتی در مشاغلی که هم رده با مردان است زنان به طور معمول دستمزدهای کمتری را دریافت می‎کنند.
این کارشناس در جواب این سؤال که آیا در شرایط اجتماعی ایران اشتغال زنان در بیرون از خانه و همزمان انجام کارهای سخت منزل و عدم همکاری شوهران در کارهای خانه، سلامت زنان را در معرض خطر بیشتر قرار نمی‎دهد؟ بیان کرد: با توجه به اهمیت ویژه و پایگاه والایی که نقش‎های سنتی همچون همسری و مادری در فرهنگ ایرانی داراست مسئله استرس و تضاد نقش و احساس تقصیر و گناه مادران شاغل نسبت به عدم پاسخ گویی به نیازهای همسر و فرزندانشان مانع از آن می‎شود که نقش شغلی و امتیازات و پاداش‎های مترتب با آن همچون عزت نفس، حمایت اجتماعی و استقلال مالی را برای زنان ایرانی با فرهنگی متفاوت را به همان نسبت به همراه داشته باشد.
شفیعیان افزود: لذا با توجه به روند رو به رشد میزان اشتغال زنان در کشور، بررسی تبعات آن در زمینه‎های مختلف از جمله وضعیت سلامت زنان شاغل مهم است. با توجه به حضور زنان در محیط اجتماعی و اشتغال رو به گسترش آنان، ناامید کننده آن است که هنوز اکثریت زنان علاوه بر اشتغال در بیرون مجبورند سنگینی کارهای خانه را نیز به دوش بکشند و علی‎رغم این که تا حدود بسیار اندکی نگرش‎های مردان را نسبت به کار بیرون و درون خانه تغییر داده است اما هنوز این کافی نیست.
وی بیان کرد: یکی از مسائل مهم مربوط به نیروی انسانی در کشور ما بالا بودن نسبت جمعیت غیرفعال و پایین بودن نرخ فعالیت در کشور بوده که مهم‎ترین علت آن مشارکت کم زنان در امور اقتصادی و اجتماعی خارج از منزل است.
شفیعیان با بیان اینکه درصد اشتغال زنان در کشور ما نسبتاً پائین است، گفت: هر چند در کشور ما میزان اشتغال نسبت به کشورهای صنعتی نسبتی پایین دارد، با وجود این زنان به  طور بی‌سابقه‎ای جویای اشتغال و کارآفرینی هستند.
این کارشناس ارشد بهداشت حرفه‎ای ادامه داد: زنان بیش از مردان در معرض مشکلات مربوط به سلامت روانی قرار دارند. خطر پذیری زنان در برابر مسائل بهداشت جسمانی و روانی تحت تأثیر عوامل پیچیده و چند گانه روان شناختی و جامعه شناختی است و به دلیل تعامل و کنش متقابل و پیچیده این عوامل، سلامت روانی زنان در مقایسه با مردان به لحاظ شیوع اختلال‎هایی چون افسردگی، اضطراب و نیز شروع مشکلات جسمانی متفاوت است.
وی یادآور شد: برخى از کارشناسان پیرامون بهداشت روانی زنان شاغل معتقدند اشتغال نه تنها ایجاد آسیب و مشکل براى زنان نمى‎کند، بلکه منافعى همچون حمایت‎هاى اجتماعى، افزایش عزت نفس و منابع ارتباطى را به همراه دارد؛ از سوى دیگر برخى نیز معتقدند ایفاى نقش‎هاى متعدد (مادرى، همسرى و شغلى) تعارض نقش‎ها و پیامدهاى منفى براى زنان به همراه دارد.
شفیعیان خاطرنشان کرد: نتایج تحقیقات مرکز امور مشارکت زنان نشان مى‎دهد که زنان در اداره امور خانه و شغل‎شان معمولاً استانداردهاى شخصى بالایى براى خود قرار مى‎دهند؛ در واقع این ضروریات را مى‎توان اجبارهاى نقش دانست که براى زنان فشارآور است. اما فشار حاضر از تعارض زمانى که شرایط تحت کنترل باشد کمتر از زمانى است که شرایط تحت کنترل نباشد. بر این اساس مى‎توان گفت که تعارض نقش در زنان، از دو منبع «استانداردهاى خود زنان براى خود» و «استانداردهایى که فکر مى‎کنند دیگران براى آنها دارند» سرچشمه مى‎گیرد.
این محقق اضافه کرد: همچنین زنان استرس بیشترى را در تعارض نقش‎هاى خانوادگى و شغلى به علت مسئولیت بیشتر زنان نسبت به مردان دارند؛ چرا که «زنان شاغل» گرایش دارند سبک زندگى خود را با نقش مادرى و همسری‎شان سازگار کنند، بنابراین، این زنان با استفاده از یک طیف راهبردهاى خلاق، مبادرت به این سازگارى کرده و به صورت موازى تقاضاهاى شغلى را نیز پاسخ مى‎گویند. از سوى دیگر زنان معمولاً در مشاغلى که سطوح پایین‎ترى دارند و در نتیجه کمتر انعطاف در موقعیت کاری‎شان است متمرکز مى‎شوند.
وی گفت: اشتغال زنان باعث افزایش شناخت نسبت به خود که یکى از پایه‎هاى عمده سلامت روان است مى‎شود و منابع گوناگونى براى احساس رضایت در خود و دریافت پاداش را ایجاد مى‎کند؛ لذا زنان شاغل امکان انجام فعالیت‎هاى مقبول و ارزشمند اجتماعى را به سبب افزایش عزت نفس پیدا مى‎کنند. کارشناسان معتقدند ارتباط بین کار و سلامتى یک رابطه دو جانبه است به گونه‎اى که سلامت روانى یا فیزیکى پایین، شانس زنان را براى به دست آوردن اشتغال کاهش مى‎دهد و از سوى دیگر اشتغال مى‎تواند بر سلامت مؤثر باشد.
شفیعیان اظهار کرد: نتایج تحقیقات نشان مى‎دهد اشتغال در سلامت زنان مجرد بیشتر از زنان متأهل مؤثر است. اشتغال در صورتى در سلامت زنان متأهل مؤثر است که همسران آنها در امور خانه مشارکت داشته باشند. همچنین برخى ویژگى‎هاى شغل مانند تقاضاهاى سنگین شغل و کنترل کمتر بر شغل، ریسک عدم سلامت را افزایش مى‎دهد و از سوى دیگر ارتباطات کارى سبب حمایت اجتماعى مى‎شود که خود سبب بهبود سلامت است.
این کارشناس ادامه داد: به نظر مى‎رسد مردان کمتر تمایل به انعطاف و تغییر باورهاى کلیشه‎اى خود دارند، هر چه زنان بیشتر مسئولیت کارهاى خانگى را بر عهده مى‎گیرند شوهران آنان سازگارى زناشویى بالاترى را نشان مى‎دهند. در اکثر مطالعات انجام شده بر اهمیت تکثر نقش‎ها و تاثیر مثبت آن در ارتقای وضعیت سلامت روحی و جسمانی زنان تأکید شده است.
وی اظهار کرد: با توجه به این که در کشور ما اشتغال زنان روند رو به رشدی را طی می‎کند سؤالی که مطرح می‎شود این است که آیا اشتغال زنان و به تبع آن ایفای نقش‎های متعدد(کاری، مادری، همسری و...) توسط آنان با توجه به ویژگی‎ها و شرایط متفاوت فرهنگی کشور ما می‎تواند آثار مثبت را به همراه داشته باشد؟ به نظر مى‎رسد که تحصیل و اشتغال دو عامل مهم در سلامت روانی زنان است، سبک زندگى با نقش‎هاى متعدد به زنان شاغل اجازه مى‎دهد که قالب‎هایى براى رشد شخصیتى و پیشرفت مادى خود داشته باشند.
شفیعیان اضافه کرد: از سوى دیگر درآمد فرد شاغل، احساس مشارکت در اداره امور اقتصادى خانواده را افزایش مى‎دهد و احساس عدم کنترل بر تصمیم گیرى‎هاى خانواده و در حاشیه قرار گرفتن زنان را کاهش مى‎دهد. مطالعات انجام شده حکایت از برتری نسبی وضعیت زنان شاغل در مقایسه با زنان غیر شاغل یا به عبارت دیگر زنانی دارد که صرفاً به ایفای نقش زن خانه‎دار محدود شده‎اند؛ دارد.
این پژوهشگر با اشاره به فایده کار کردن زن در خارج از خانه، گفت: زنان امروز با زنان دیروز که صرفاً همراه شوهران‎شان به کار کشاورزی و دامداری می‎پرداختند فرق دارند. عصر فن‎آوری جدید همه چیز را در هم ریخته و طبعاً نوع کارها هم عوض شده است. زنان نیاز دارند از تحصیلات و تخصصی که برای گرفتن آن زحمت کشیده‎اند سود بجویند. این کار به آنها احساس امنیت و رضایت خاطر می‎دهد.
وی اضافه کرد: بیشتر زنان مایل نیستند برای رفع نیازهای مالی‎شان که این روزها بسیار حیاتی هست دایم از شوهران‎شان تقاضای پول کنند. آنها میل دارند خود بخشی از احتیاجات خانواده را تأمین کنند. همچنین زنی که در خارج از خانه کار می‎کند و با انجام کار احساس رضایت می‎کند مقدار زیادی از وابستگی افراطیش به شوهر کاسته می‎شود به طوری که قادر است از نظر روانی نیز خود را اداره کند و از نظر روحی دچار پیری زودرس نمی‎شود و کمتر افسردگی به سراغش می‎آید.
شفیعیان یادآور شد: وقتی زنی در خارج از خانه کار می‎کند خواه ناخواه با مشکلات کسب درآمد و به اصطلاح پول در آوردن آشنا می‎شود بنابراین به ارزش کار شوهرش بیشتر پی می‎برد و در نتیجه او را بهتر درک می‎کند. در دوره سالمندی سربار دختر یا پسر نخواهد بود. زیرا حداقل یک مستمری و حقوق بازنشستگی برای دوران کهولت خود دریافت می‎کند.
وی اضافه کرد: بنابراین از این خانه به آن خانه فرستاده نمی‎شود که کشنده‎ترین دردهای نگفتنی در کهنسالی است؛ چون به اقتصاد خانواده کمک می‎کند خواه ناخواه در اندوخته خانواده شریک و سهیم خواهد بود. همین سهیم بودن به او احساس امنیت بیشتری می‎دهد. به دلیل حضور او در خارج از خانه و در متن جامعه از معلومات و دانش اجتماعی روز بی‌بهره نمانده به خصوص اگر به خاطر پیشرفت کارش مجبور باشد که کمی مطالعه و تحقیق هم بکند در نتیجه برای تربیت فرزندان از آگاهی‎های کافی برخوردار است. نتیجه این‌که چنین زنانی در یک جمع‎بندی اجمالی مسلماً باید از زندگی زناشوئی آرام و معقول‌تری برخوردار باشند.
این کارشناس با اشاره به معایب کار کردن در خارج از خانه گفت: زنی که در خارج از خانه کار می‎کند نیمی از قوای بدنیش صرف کارهائی می‎شود که ربطی به اداره منزل ندارد بنابراین خسته به منزل وارد می‎شود و در بعضی از موارد که کارش سخت‎تر باشد نیاز به استراحت کامل دارد.
این پژوهشگر اظهار کرد: زنی که در خارج از خانه کار می‎کند به حداقل کافی با همکاران زن و مردش صحبت کرده و تقریباً از نظر مصاحبت و احتمالاً درد دل کردن، راضی به منزل بر می‎گردد بنابراین کمتر به همسرش نیاز دارد که با او حرفی بزند. اما همین امر خود موجب مشکلی می‎شود تا میان او و همسرش فاصله عاطفی بیندازد. در نتیجه برای حفظ سلامت زندگی زناشوئی‎اش باید مراقبت بیشتری کند.
وی بیان کرد: زنی که کار می‎کند چون استقلال مالی می‎یابد لذا از این نظر نیازی ندارد بنابراین وابستگی خود را مخصوصاً به شوهر تا حدی کاهش می‎دهد. از نظر مالی، محتاج شوهر نبودن خوب است ولی اشکال عمده‎ای که دارد این است که مردان از این که همسران‎شان به آنها نیاز مالی نداشته باشند خیلی خوشحال نمی‎شوند. زیرا آنان می‎توانند مثلاً با خریدن یک انگشتری یا گوشواره و غیره، همسر خود را خوشحال کنند و چون این کار وسیله‎ای برای ابراز محبت است در نتیجه به حسن روابط آن‌ها کمک می‎کند.
شفیعیان گفت: لذا وقتی زنی از پول خود چنین وسائلی می‎خرد گرچه احساس استقلال مالی او را خوشحال می‎کند اما اگر همین انگشتر را از همسرش دریافت می‎کرد بیشتر خوشحال می‎شد. بنابراین زنان علاقه‎مندند که مردشان با خرید این گونه هدایا وسیله‎ای برای ابراز عشق در دست داشته باشند. نتیجه اینکه خانم‎ها باید مراقب باشند تا این استقلال مالی به جای کمک به گردش چرخ زندگی میان زوجین ایجاد فاصله نکند.
این محقق اظهار کرد: بیشتر مردها بدان جهت به سختی کار می‎کنند که می‎دانند زن و بچه‎های‎شان در منزل به انتظار آنان هستند یعنی زن با خانه نشستن به مرد انگیزه بیشتری برای کار کردن و موفق شدن می‎دهد. در این گونه مواقع مردان فکر می‎کنند که چون سکاندار کشتی هستند باید همه حواس خود را جمع کنند تا کشتی خانواده را به ساحل نجات برسانند. ولی وقتی زن هم کار کند و مایحتاج زندگی را تهیه نماید، در حقیقت کشتی دو ناخدا دارد.
وی یادآور شد: اینجاست که باید درویش باشند نه سلطان! چون بقول سعدی: دو درویش بر گلیمی بخسبند اما دو سلطان در اقلیمی نگنجند. وقتی زنی در خارج از خانه کار می‎کند در حقیقت نقش اصلی او که مادر بودن است کمرنگ‎تر می‎شود بخصوص که اگر در ساعات غیبت او بچه‎ها به مهد کودک سپرده شده باشند یا خدمتکاری کم سواد آنها را اداره کند یا پدری بی‎حوصله از آنان مراقبت کند کار کمی مشکل می‎شود.
شفیعیان افزود: حال اگر بی‌توجهی بعضی مادران را که در این قبیل مواقع باید بیشتر به فرزند خود برسند نیز بر آن‌ها اضافه کنیم، بچه‎ها احتمالاً دچار نابسامانی می‎شوند که مبنایی برای ناهنجاری‎های اجتماعی است. هر زنی مقدار زیادی نیروی خلاق دارد که اگر آن را در جهت ترقی و تعالی فرزندان و مخصوصاً شوهرش صرف کند یعنی گاهی راهنما و گاهی مشوق او باشد قطعاً شوهر با اطمینان خاطر بیشتری در خارج از خانه کار خواهد کرد. ولی زنانی که در خارج از خانه کار می‎کنند ناچار برای موفقیت مقداری از نیروی خلاق خود را در محیط کار صرف می‎کنند.
وی گفت: زن علاوه بر کار خارج از خانه ناچار است که عمده‌ترین کارهای داخل خانه را باز هم خودش انجام دهد. زیرا مردان هنوز کاملاً عادت نکرده‎اند که در کارهای خانه خود را شریک زن بدانند. در نتیجه زنی که در خارج از خانه کار می‎کند زودتر به تحلیل قوای بدنی دچار می‎شود. از نقش وساطت و شفاعت او که معمولاً در مواقع بحرانی میان پدر خانواده و بچه‎ها بازی می‎کند کاسته می‎شود در نتیجه برای دختران خانواده که نیاز به همدلی بیشتر با مادر دارند زندگی اندکی دشوارتر است.
این کارشناس ارشد بهداشت حرفه‎ای اظهار کرد: در پایان ذکر سه نکته غربال‌گری سلامت زنان شاغل از نظر عوامل زیان‌آور در معرض آن‌ها و انجام معاینات شغلی به صورت سالیانه و پیگیری نتایج معاینه حاصل شده، ایجاد هماهنگی میان کار در منزل و کار در محیط بیرون از منزل، استراحت کافی در ایام تعطیلات کاری برای زنان شاغل ضروری به نظر می‎رسد.