اسرار یک تسبیح

از حضرت امیر مؤمنان روایت شده که آن حضرت به مردی از بنی‌سعد فرمود: آیا می‌‏خواهی از خودم و فاطمه برایت سخن بگویم؟! فاطمه(س) در خانه‏ من بود. او با مشک آب، آنقدر آب آورد که بند مشک در بدن او اثر کرد، آن قدر با آسیاب دستی کار کرد که دست‏هایش تاول زدند، آنقدر خانه را جارو زدند که لباسهایش تیره رنگ گردید و آنقدر زیر دیگ، آتش روشن کرد که لباسهایش سیاه رنگ شد.
من به او گفتم کاش نزد پدرت رسول خدا(ص) می‏رفتی و از او خادمی درخواست می‏کردی تا آن خادم عهده‌دار این کارها می‏‌شد. فاطمه(س) نزد پیامبر رفت. وقتی بر پیامبر(ص) وارد شد دید عده‌‏ای با پیامبر گفتگو می‏‌کنند از شرم و حیا چیزی به پدرش نگفت و برگشت.
پیامبر(ص) از آمدن فاطمه فهمید که با ایشان کاری دارد. فردا صبح زود پیامبر(ص) به خانه ما آمد. آن حضرت سلام کرد. جواب دادیم و گفتیم: علیکم‏‌السلام یا رسول‌الله(ص) بفرمائید آن حضرت آمد نشست و فرمود: دخترم فاطمه(ص) دیروز چه کار داشتی که نزد من آمدی؟
فاطمه شرم کرد که جواب بگوید من جواب دادم و گفتم: آنقدر آب آورده که بند مشک در بدن او اثر کرده، آن قدر آسیاب‏ دستی چرخانده که دستهایش تاول زده، آنقدر خانه را جارو زده که لباسهایش تیره گردیده و آنقدر آتش زیر دیگ روشن کرده که لباس‏هایش سیاه گردیده است، من به او گفتم که کاش نزد پدرت می‏رفتی و خادمی درخواست می‏‌کردی.
پیامبر اسلام(ص) فرمود: آیا نمی‏خواهید چیزی به شما یاد بدهم که از خادم بهتر است؟! هنگامی که می‏‌خواهید بخوابید، ۳۴ بار «الله اکبر»، ۳۳ بار «الحمدللّه» و ۳۳ بار «سبحان الله» بگوئید فاطمه گفت: از خدا و پیامبر خدا راضی شدم. «منبع من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص ۲۱۱، ح ۳۲، چهار مجلّدی. این حدیث به صورت تقطیع شده در وسائل، ج ۴، ص ۱۰۲۶، ح ۲، باب ۱۱، بحارالانوار، ج ۸۲، ص ۳۲۹ عین این حدیث را از علل الشرایع آورده است.«
این ماجرا را شاید بارها شنیده باشیم اما در همین اتفاق کوتاه نکات درس‌آموزی وجود دارد که دقت در آن برای زندگی خانوادگی و اجتماعی ما قابل تأمل است. این نکات را با یکدیگر مرور می‌کنیم.

یک خسته نباشید بگویید

نکته‌ای که در این ماجرا بیشتر رخ می‌نماید نگرانی حضرت علی(ع) بابت کارهایی است که حضرت زهرا(س) در خانه انجام می‌داد و موجب تأثیرگذاشتن بر جسم حضرت شده بود. این دل نگرانی به قدری بوده که حضرت احساس کردند همسرشان حتما نیاز به کمک کاری در خانه دارد و این موضوع را به رسول‌الله(ص) نیز می‌گوید.
به راستی چقدر از مردان سرزمین ما این موضوع برایشان حائز اهمیت است؟ آیا وقتی از سرکار به خانه بر می‌گردند و می‌بینند همه چیز در خانه مرتب و تمیز است به این نکته می‌اندیشند که بانوی خانه از صبح تا به همین لحظه درگیر کارهای خانه بوده است؟
شاید یک خسته نباشید به همسر بابت کارهای طاقت‌فرسای منزل که ممکن است حتی به چشم نیز نیاید، محبت میان زوجین را افزایش داده و خستگی را از تن زن می‌زداید و به او انگیزه‌ای مظاعف برای انجام امور خانه می‌دهد.
در این اتفاق حضرت علی(ع) میزان کار همسر در خانه را اینگونه توصیف می‌کند که آنقدر آب آورده که بند مشک در بدن او اثر کرده، آن قدر آسیاب‏ دستی چرخانده که دستهایش تاول زده، آنقدر خانه را جارو زده که لباسهایش تیره گردیده و آنقدر آتش زیر دیگ روشن کرده که لباس‏هایش سیاه گردیده است.
این واژه ها و کلمات به خوبی نشان می‌دهد که از دیدگاه یگانه بانوی اسلام مدیریت امور خانه و رفع نیازهای اعضای خانواده تا چه اندازه مهم است. حضرت به خودش سختی می‌دهد ولی علی‌رغم جایگاه رفیعش حاضر نیست دست از کار خانه بکشد چرا که آن را مهم می‌دادند.
برای زنان ایرانی که شاید بیشتر وقتشان را همین رفع امور خانه، آشپزی، نظافت، بررسی امور فرزندان و... می‌گیرد حتما جذاب و دلنشین است وقتی می‌بینند کسی که پیامبر(ص) او را شادی قلبش و گل بهشتی خواند خانه نیز دغدغه اش خانه و خانواده است.

همچون سایر مردم
وقتی که پیامبر(ص) مشکل دخترش را فهمید می‌توانست از یکی از مسلمانان بخواهد به عنوان خدمتکار در خانه فاطمه(ص) خدمتکاری کند و مسلمانان عاشق رسول‌الله(ص) نیز از جان و دل می‌پذیرفتند ولی حضرت این کار را نکرد.
چرا که در آن زمان وضع مالی مسلمانان خوب نبود و توان گرفتن خدمتکار را نداشتند و پیامبر(ص) هم می‌خواست اهل بیتش(ع) چون بقیه مردم زندگی کنند و چیزی بیشتر از آنان نداشته باشند. البته بعد از اینکه وضع مالی مسلمانان بهتر شد خانواده فاطمه(س) و علی(ع) نیز خدمتکاری به نام فضه داشتند.
وقتی که رسول‌الله(ص) خواست نکته‌ای به فاطمه‌اش(س) بگوید تا بهتر از کمک خدمتکار باشد به آنان ذکر و یاد خدا را پیشنهاد کرد. الله‌اکبر، سبحان‌الله و الحمدالله. آری تنها این یاد خداست که آرامش می‌آورد و خستگی ها را از تن می‌زداید.
حال که این نکات را خوانیدیم هرگاه تسبیح به دست گرفتیم یادمان باشد در پس تعلیم این تسبیح دل نگرانی علی(ع) برای همسر، خانه‌داری بی‌مثل و مانند فاطمه(س) و آرامش حقیقی نهفته است.

حکیمه بهمن‌زاده از خراسان جنوبی