مدیر مؤسسه التمهید تشریح کرد:
چگونه شخصیتی مثل علی(ع) شکل میگیرد؟
گروه اندیشه: امام علی(ع) جزء کریمترین شخصیتهایی است که دنیا به خود دیده است امام علی(ع) شخصیتی است که کاملاً در برابر حوادثی که پیش میآمد قابل پیشبینی بود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، در مراسم جشن میلاد نور که امروز پنجشنبه، دوم اردیبهشتماه بهمناسبت سالروز ولادت امام علی(ع) در سالن همایشهای دانشگاه فرهنگیان خرمآباد برگزار شد، حجتالاسلام عبدالکریم بهجتپور، مدیر مؤسسه علمی ـ پژوهشی التمهید قم در سخنانی با طرح این سؤال که «چگونه شخصیتی مثل علی(ع) شکل میگیرد؟»، گفت: برای رسیدن به پاسخ این سؤال که ما چگونه میتوانیم علیوارهایی را در خانوادهها و جامعه تربیت کنیم باید به شیوه تربیتی امام علی(ع) مروری بیافکنیم تا بتوان با الگوگیری از مُدل تربیتی و شیوه به ثمر رسیدن این امام همام، فرزندان علوی تربیت کنیم.
وی افزود: شخصیت امام علی(ع) از نظر بزرگی و عظمت نه تنها در نزد شیعیان بلکه در بین همه انسانهای آزاده و فرهیخته، مسیحیان و آزاداندیشان نیز یک شخصیت برجسته بهشمار میرود.
این مدرس حوزه علمیه قم با بیان اینکه بنا بر نظر اندیشمندان امام علی(ع) نسخهای است که دو نخواهد داشت و جهان نمیتواند مثل علی(ع) را مجدداً متولد کند، اضافه کرد: مردان بزرگ همواره در تاریخ وجود داشته و دارند مردان بزرگ چه در جنبه مثبت و چه منفی انسانهایی سختکوش و توانا و آماده برای ریسک کردن هستند.
بهجتپور با بیان اینکه در اسلام تاکید بر این است که «بزرگ باشید اما بزرگ بزرگوار»، گفت: امام علی(ع) جزء کریمترین شخصیتهایی است که دنیا به خود دیده است امام علی(ع) شخصیتی است که کاملاً در برابر حوادثی که پیش میآمد قابل پیشبینی بود.
وی ادامه داد: لازم است برای اینکه در تربیت فرزندانی علیوار موفق عمل کنیم مروری داشته باشیم بر دعای مادران مریم(س) و امام علی(ع)، فاطمه بنت اسد زنی مؤمنه است از خانوادهای ریشهدار، این زن وقتی زمان ولادت فرزندش علی فرا رسید در کنار خانه خدا ایستاد و گفت: خدایا من به تو و همه انبیا و کتب آسمانی ایمان دارم من به صاحب این خانه یعنی ابراهیم(ع) که جد من است ایمان دارم تو را سوگند میدهم به صاحب این خانه(ابراهیم) که تولد این فرزند را بر من آسان کن که در این هنگام دیوار کعبه شکافته شد و مادر امام علی(ع) به درون خانه کعبه رفت و فرزندش را در این مکان مقدس به دنیا آورد.
این کارشناس مذهبی افزود: مادر حضرت مریم(س) نیز زنی پاک، پارسا، دانا، عابده بود که از عمق جان بندگی را میفهمد عبادت و اطاعت را میفهمد آرزویش این است که فرزندش را در راه خدا و در مسیر بندگی خدا خرج کند لذا دعا میکند و نامی برای فرزندش میگذارد و این دعا و نامگذاری مورد توجه خداوند متعال قرر میگیرد.
بهجتپور ادامه اد: در آیات 35 تا 38 آلعمران در این رابطه آمده است: «إِذْ قَالَتِ امْرَأَةُ عِمْرَانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ مَا فِي بَطْنِي مُحَرَّرًا فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ﴿35﴾ فَلَمَّا وَضَعَتْهَا قَالَتْ رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُهَا أُنثَى وَاللّهُ أَعْلَمُ بِمَا وَضَعَتْ وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالأُنثَى وَإِنِّي سَمَّيْتُهَا مَرْيَمَ وِإِنِّي أُعِيذُهَا بِكَ وَذُرِّيَّتَهَا مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ ﴿36﴾ فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَأَنبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنًا وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّا كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِندَهَا رِزْقًا قَالَ يَا مَرْيَمُ أَنَّى لَكِ هَذَا قَالَتْ هُوَ مِنْ عِندِ اللّهِ إنَّ اللّهَ يَرْزُقُ مَن يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿37﴾ هُنَالِكَ دَعَا زَكَرِيَّا رَبَّهُ قَالَ رَبِّ هَبْ لِي مِن لَّدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاء ».
وی گفت: در این آیات خداوند متعال فرموده است: «چون زن عمران گفت پروردگارا آنچه در شكم خود دارم نذر تو كردم تا آزاد شده [از مشاغل دنيا و پرستشگر تو] باشد پس از من بپذير كه تو خود شنواى دانايى (35) پس چون فرزندش را بزاد گفت پروردگارا من دختر زادهام و خدا به آنچه او زاييد داناتر بود و پسر چون دختر نيست و من نامش را مريم نهادم و او و فرزندانش را از شيطان رانده شده به تو پناه مىدهم(36) پس پروردگارش وى [=مريم] را با حسن قبول پذيرا شد و او را نيكو بار آورد و زكريا را سرپرست وى قرار داد زكريا هر بار كه در محراب بر او وارد مىشد نزد او [نوعى] خوراكى مىيافت [مى]گفت اى مريم اين از كجا براى تو [آمده است او در پاسخ مى]گفت اين از جانب خداست كه خدا به هر كس بخواهد بىشمار روزى مىدهد (37) آنجا [بود كه] زكريا پروردگارش را خواند [و] گفت پروردگارا از جانب خود فرزندى پاك و پسنديده به من عطا كن كه تو شنونده دعايى».
وی با بیان اینکه مادران صالحه و ریشههای پاک و دعای برای فرزندان زمینههایی است که توجه خدا و لطف خدا را برای تربیت شخصیتهای بزرگوار فراهم میکند، اظهار کرد: در یک خانواده کریم و بزرگوار است که فرد بزرگوار متولد و بزرگوار رشد میکند در جامعها ی که مردم آن خود را برای کمترین حاجت به دیگران خوار و ذلیل میکنند بزرگواری رشد نمیکند جامعه بزرگوار انسانهایی بزرگوار میخواهد.
بهجتپور با یادآوری اینکه بانوان تصور نکنند بزرگی و بزرگواری فقط مختص به مردان است، خاطرنشان کرد: خداوند متعال در قرآن نسبت به مردان به عظمت حضرت مریم(س) یاد نکرده است.
وی با اشاره به واگذاری سرپرستی امام علی(ع) به پیامبر اکرم(ص) و واگذاری تربیت مریم(س) به زکریای پیامبر، گفت: این تربیت پیامبر اکرم(ص) است که علی را صرفنظر از ظرفیتهای خودش، علی کرد و خداوند کسی را که لایق ببیند اینگونه رشد میدهد.
این کارشناس مذهبی اضافه کرد: امام علی(ع) در خطبه 234 نهجالبلاغه که معروف به خطبه «قاصعه» است در این رابطه فرموده است: «و مرا در دامان خویش در حالیکه کودک (خردسالی) بودم مینشاند و (همانند فرزندش) مرا به سینه خود میفشرد و در بستر خویش در کنار خود میخوابانید، به گونهای که بدن خود را (همچون یک پدر مهربان) به بدن من میچسبانید و بوی خوش خود را به مشام من میرساند و (چون بسیار کوچک بودم و توان جویدن غذای سخت را نداشتم) غذا را میجوید و در دهان من میگذاشت. و هرگز دروغی در گفتار من نیافت و در کردارم خطا و اشتباهی ندید.از همان زمان که رسول خدا(صلی الله علیه وآله) از شیر بازگرفته شد، خداوند بزرگترین فرشته از فرشتگان خود را مأمور ساخت تا در طول شب و روز وی را به راههای فضیلت و محاسن اخلاق جهانیان وادارد و من هم مانند کودکی که به دنبال مادرش حرکت میکند از او پیروی میکردم. هر روز نکته تازهای از اخلاق برجسته خود برای من آشکار میساخت و مرا فرمان میداد که به او اقتدا کنم.او در هر سال مدتی را در مجاورت غار حرا به سر میبرد (و به عبادت خدا میپرداخت) من او را میدیدم و کسی دیگر او را نمیدید (و از برنامه عبادت او خبر نداشت و هنگامی که آن حضرت به نبوت مبعوث شد) در آن روز خانهای که اسلام در آن راه یافته باشد، جز خانه پیامبر نبود تنها او و خدیجه در آن بودند و من نفر سوم بودم. من نور وحی و رسالت را میدیدم و بوی نبوّت را استشمام میکردم. من صدای ناله شیطان را در آغاز نزول وحی بر آن حضرت شنیدم و گفتم ای رسول خدا این ناله (از کیست و برای) چیست؟ فرمود: این ناله شیطان است، زیرا از اینکه پیرویش کنند مأیوس شده است.(سپس پیامبر(صلی الله علیه وآله)به من فرمود:) تو آنچه را من میشنوم میشنوی و آنچه من میبینم میبینی (و چشم و گوش تو حقایق عالم غیب را درک میکند) جز اینکه تو پیامبر نیستی; ولی وزیر منی و در مسیر خیر و سعادت قرار داری! ».
مدیر مؤسسه علمی ـ پژوهشی التمهید قم افزود: برای اینکه فرزندان ما فرزندان بزرگی باشند باید او را با بزرگی پیوند دهیم تا دستش را بگیرد و پابهپای او رشد کند در این صورت است که میتوان یک علیوار تربیت کرد.
وی افزود: شخصیت امام علی(ع) از نظر بزرگی و عظمت نه تنها در نزد شیعیان بلکه در بین همه انسانهای آزاده و فرهیخته، مسیحیان و آزاداندیشان نیز یک شخصیت برجسته بهشمار میرود.
این مدرس حوزه علمیه قم با بیان اینکه بنا بر نظر اندیشمندان امام علی(ع) نسخهای است که دو نخواهد داشت و جهان نمیتواند مثل علی(ع) را مجدداً متولد کند، اضافه کرد: مردان بزرگ همواره در تاریخ وجود داشته و دارند مردان بزرگ چه در جنبه مثبت و چه منفی انسانهایی سختکوش و توانا و آماده برای ریسک کردن هستند.
بهجتپور با بیان اینکه در اسلام تاکید بر این است که «بزرگ باشید اما بزرگ بزرگوار»، گفت: امام علی(ع) جزء کریمترین شخصیتهایی است که دنیا به خود دیده است امام علی(ع) شخصیتی است که کاملاً در برابر حوادثی که پیش میآمد قابل پیشبینی بود.
وی ادامه داد: لازم است برای اینکه در تربیت فرزندانی علیوار موفق عمل کنیم مروری داشته باشیم بر دعای مادران مریم(س) و امام علی(ع)، فاطمه بنت اسد زنی مؤمنه است از خانوادهای ریشهدار، این زن وقتی زمان ولادت فرزندش علی فرا رسید در کنار خانه خدا ایستاد و گفت: خدایا من به تو و همه انبیا و کتب آسمانی ایمان دارم من به صاحب این خانه یعنی ابراهیم(ع) که جد من است ایمان دارم تو را سوگند میدهم به صاحب این خانه(ابراهیم) که تولد این فرزند را بر من آسان کن که در این هنگام دیوار کعبه شکافته شد و مادر امام علی(ع) به درون خانه کعبه رفت و فرزندش را در این مکان مقدس به دنیا آورد.
این کارشناس مذهبی افزود: مادر حضرت مریم(س) نیز زنی پاک، پارسا، دانا، عابده بود که از عمق جان بندگی را میفهمد عبادت و اطاعت را میفهمد آرزویش این است که فرزندش را در راه خدا و در مسیر بندگی خدا خرج کند لذا دعا میکند و نامی برای فرزندش میگذارد و این دعا و نامگذاری مورد توجه خداوند متعال قرر میگیرد.
بهجتپور ادامه اد: در آیات 35 تا 38 آلعمران در این رابطه آمده است: «إِذْ قَالَتِ امْرَأَةُ عِمْرَانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ مَا فِي بَطْنِي مُحَرَّرًا فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ﴿35﴾ فَلَمَّا وَضَعَتْهَا قَالَتْ رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُهَا أُنثَى وَاللّهُ أَعْلَمُ بِمَا وَضَعَتْ وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالأُنثَى وَإِنِّي سَمَّيْتُهَا مَرْيَمَ وِإِنِّي أُعِيذُهَا بِكَ وَذُرِّيَّتَهَا مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ ﴿36﴾ فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَأَنبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنًا وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّا كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِندَهَا رِزْقًا قَالَ يَا مَرْيَمُ أَنَّى لَكِ هَذَا قَالَتْ هُوَ مِنْ عِندِ اللّهِ إنَّ اللّهَ يَرْزُقُ مَن يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿37﴾ هُنَالِكَ دَعَا زَكَرِيَّا رَبَّهُ قَالَ رَبِّ هَبْ لِي مِن لَّدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاء ».
وی گفت: در این آیات خداوند متعال فرموده است: «چون زن عمران گفت پروردگارا آنچه در شكم خود دارم نذر تو كردم تا آزاد شده [از مشاغل دنيا و پرستشگر تو] باشد پس از من بپذير كه تو خود شنواى دانايى (35) پس چون فرزندش را بزاد گفت پروردگارا من دختر زادهام و خدا به آنچه او زاييد داناتر بود و پسر چون دختر نيست و من نامش را مريم نهادم و او و فرزندانش را از شيطان رانده شده به تو پناه مىدهم(36) پس پروردگارش وى [=مريم] را با حسن قبول پذيرا شد و او را نيكو بار آورد و زكريا را سرپرست وى قرار داد زكريا هر بار كه در محراب بر او وارد مىشد نزد او [نوعى] خوراكى مىيافت [مى]گفت اى مريم اين از كجا براى تو [آمده است او در پاسخ مى]گفت اين از جانب خداست كه خدا به هر كس بخواهد بىشمار روزى مىدهد (37) آنجا [بود كه] زكريا پروردگارش را خواند [و] گفت پروردگارا از جانب خود فرزندى پاك و پسنديده به من عطا كن كه تو شنونده دعايى».
وی با بیان اینکه مادران صالحه و ریشههای پاک و دعای برای فرزندان زمینههایی است که توجه خدا و لطف خدا را برای تربیت شخصیتهای بزرگوار فراهم میکند، اظهار کرد: در یک خانواده کریم و بزرگوار است که فرد بزرگوار متولد و بزرگوار رشد میکند در جامعها ی که مردم آن خود را برای کمترین حاجت به دیگران خوار و ذلیل میکنند بزرگواری رشد نمیکند جامعه بزرگوار انسانهایی بزرگوار میخواهد.
بهجتپور با یادآوری اینکه بانوان تصور نکنند بزرگی و بزرگواری فقط مختص به مردان است، خاطرنشان کرد: خداوند متعال در قرآن نسبت به مردان به عظمت حضرت مریم(س) یاد نکرده است.
وی با اشاره به واگذاری سرپرستی امام علی(ع) به پیامبر اکرم(ص) و واگذاری تربیت مریم(س) به زکریای پیامبر، گفت: این تربیت پیامبر اکرم(ص) است که علی را صرفنظر از ظرفیتهای خودش، علی کرد و خداوند کسی را که لایق ببیند اینگونه رشد میدهد.
این کارشناس مذهبی اضافه کرد: امام علی(ع) در خطبه 234 نهجالبلاغه که معروف به خطبه «قاصعه» است در این رابطه فرموده است: «و مرا در دامان خویش در حالیکه کودک (خردسالی) بودم مینشاند و (همانند فرزندش) مرا به سینه خود میفشرد و در بستر خویش در کنار خود میخوابانید، به گونهای که بدن خود را (همچون یک پدر مهربان) به بدن من میچسبانید و بوی خوش خود را به مشام من میرساند و (چون بسیار کوچک بودم و توان جویدن غذای سخت را نداشتم) غذا را میجوید و در دهان من میگذاشت. و هرگز دروغی در گفتار من نیافت و در کردارم خطا و اشتباهی ندید.از همان زمان که رسول خدا(صلی الله علیه وآله) از شیر بازگرفته شد، خداوند بزرگترین فرشته از فرشتگان خود را مأمور ساخت تا در طول شب و روز وی را به راههای فضیلت و محاسن اخلاق جهانیان وادارد و من هم مانند کودکی که به دنبال مادرش حرکت میکند از او پیروی میکردم. هر روز نکته تازهای از اخلاق برجسته خود برای من آشکار میساخت و مرا فرمان میداد که به او اقتدا کنم.او در هر سال مدتی را در مجاورت غار حرا به سر میبرد (و به عبادت خدا میپرداخت) من او را میدیدم و کسی دیگر او را نمیدید (و از برنامه عبادت او خبر نداشت و هنگامی که آن حضرت به نبوت مبعوث شد) در آن روز خانهای که اسلام در آن راه یافته باشد، جز خانه پیامبر نبود تنها او و خدیجه در آن بودند و من نفر سوم بودم. من نور وحی و رسالت را میدیدم و بوی نبوّت را استشمام میکردم. من صدای ناله شیطان را در آغاز نزول وحی بر آن حضرت شنیدم و گفتم ای رسول خدا این ناله (از کیست و برای) چیست؟ فرمود: این ناله شیطان است، زیرا از اینکه پیرویش کنند مأیوس شده است.(سپس پیامبر(صلی الله علیه وآله)به من فرمود:) تو آنچه را من میشنوم میشنوی و آنچه من میبینم میبینی (و چشم و گوش تو حقایق عالم غیب را درک میکند) جز اینکه تو پیامبر نیستی; ولی وزیر منی و در مسیر خیر و سعادت قرار داری! ».
مدیر مؤسسه علمی ـ پژوهشی التمهید قم افزود: برای اینکه فرزندان ما فرزندان بزرگی باشند باید او را با بزرگی پیوند دهیم تا دستش را بگیرد و پابهپای او رشد کند در این صورت است که میتوان یک علیوار تربیت کرد.
