* ابتدا شرحی از فعالیتهای معاونت سازمانهای نظامی و قضایی ستاد امر به معروف و نهی از منکر ارائه کنید؟
معاونت، فعالیتهای امر به معروف و نهی از منکر را در دستگاههای قضایی و نیروهای مسلح دنبال میکند و بدیهی است که یکی از برنامههای مهم دستگاه قضایی و نیروهای مسلح، برنامههای قرآنی است. دارالقرآنها و کانونهای دینی نیروی زمینی ارتش، نیروی هوایی، نیروی دریایی و نیروی چندگانه سپاه و بسیج و قوه قضاییه به فعالیت میپردازند. ما از طریق شوراهای امر به معروف و نهی از منکر و گروههای طلایهداران که به تبلیغ وترویج امر به معروف در بخشهای مختلف میپردازند حمایت میکنیم. همچنین به مبلغانی که از طریق نیروهای مسلح به سراسر کشور اعزام میشوند، نامهای نوشتیم تا مبلغان علاوه بر اقدامات و فعالیتهای قرآنی به ترویج و تبلیغ مسائل مختلف امر به معروف و نهی از منکر بپردازند.
به نظر شما چرا مردم جامعه در قبال امر به معروف و نهی از منکر که فریضه واجبی است، احساس وظیفه نمیکنند؟
متأسفانه به تعبیر مقام معظم رهبری فریضه امر به معروف و نهی از منکر فراموش شده و بر روی زمین مانده است. البته ما به حول قوه الهی در سال 94 که قانون امر به معروف و نهی از منکر را تصویب و دستورالعمل اجرایی آن را ابلاغ کردیم. همچنین محورهای سخنرانی مقام معظم رهبری در ابتدای سال 94 را استخراج و در دستورالعمل کارمان قرار دادیم. بنظر میرسد یکی از دلایلی که مردم خودشان را در انجام این فریضه وارد نمیکردند، ترس از عواقب آن بود، زیرا به هنگام این امر ممکن بود با واکنشهای منفی، سخت و گاهی خطرناک روبرو شوندو در نهایت مضروب، مجروح و گاهی به قتل میرسیدند. شاید در گذشته حمایتهای قانونی به شکل عمومی وجود داشت اما به شکل خاص که یک قانون خاص بیاید و از آمران به معروف و ناهیان از منکر حمایت کند وجود نداشت. هماکنون با بخش قضایی وارد تعامل شدیم و براساس قانون شعب ویژه رسیدگی به مسائل مختلف امر به معروف در دادگسترهای سراسرکشور درحال تشکیل است و ما درحال پیگیری هستیم تا دفاتر حمایت را هم تشکیل دادیم و اگر کسی براساس قانون به انجام این فریضه پرداخت و آسیب جسمی و جانی بر او وارد شد، در کمیته کشوری متشکل از بنیاد شهید، ستاد امر به معروف و نهی از منکر، سپاه، ناجا و قوه قضاییه، احراز شهادت و جانبازی مورد بررسی قرار میگیرد و اگر احراز شد، قاضی در رأی صادره، خود شهادت و جانبازی را ذکر میکند و بنیاد شهید براساس آن اقدامات لازم را انجام میدهد. همچنین پیش بینی شده است که اگر فرد، توسط آمر به معروف و ناهی از منکر، صدمه ببیند و آمر فرار و صحنه را ترک کند، ستاد امر به معروف و نهی از منکر به قائم مقامی وارد میشود و دیه فرد را میپردازد. سپس در مرحله بعد بر علیه فرد آمر شکایت میشود و پس از دستگیری فرد دیه دریافت و به حساب دولت واریز میشود. به واسطه چنین حمایتهای قانونی افراد از این پس ترغیب و تشویق به انجام فریضه خواهند شد.
* گروه طلایهداران چه گروهی هستند و چگونه آموزشهای لازم را دیدهاند؟
گروه طلایهداران امر به معروف و نهی از منکر علاوه بر گروه بسیج تشکیل شده است. براساس قانون آموزشهای لازم را میبینند که پس از آموزش، از بسیج کارت ضابط را دریافت میکنند. مردم عادی و گروه طلایه داران، فریضه امر به معروف و نهی از منکر را به صورت لسانی، زبانی و نوشتاری انجام میدهند. بسیجیان پس از گذراندن دوره آموزش مهارتآموزی و مسائل مختلف، انتخاب و گزینش میشوند و سپس توسط قوه قضاییه مسائل حقوقی را یاد میگیرند و در نهایت از طریق دادستان استان، کارت ضابطیت دریافت میکنند. در واقع آنها ضابط دستگاه قضایی و ضابط قانونی میشوند و اگر کسی در مقابل آنها بخواهد اقدامی انجام دهد، با واکنشهای جدی و سخت قانونی روبرو خواهند شد.
*با مشاهده یک منکر در سطح جامعه، ستاد با چه ساز و کاری به اقدام میرسد؟
گاهی همه ابعاد فریضه امر به معروف و نهی از منکر با آن همه عظمت در پوشش و بدحجابی خانمها خلاصه و محدود میشود، درحالی که محورهای معروف و منکر بسیار است و این محورها توسط مقام معظم رهبری به روشنی تبیین شد. جامعه هدف ما در این فریضه تنها زنان بی حجاب نیست که بخواهیم نگاه سلبی به آنها داشته باشیم بلکه دستهایی در پشت صحنه است و استکبار جهانی نقشهها میکشند و بودجههای کلان خرج می کنند و افرادی را موظف می کنند که برای خانمهای ایرانی لباس طراحی کنند. برای مثال چرا ما نباید یک مانتو مناسب برای خانم محجبه در فروشگاهها مشاهده کنیم. فروش مانتوهای بدون دکمه، کوتاه یا نازک به دستهای پشت پرده مربوط میشود. آنهایی که تبلیغ و ترویج بسیاری از مباحث فسادانگیز را در جامعه انجام میدهند، جامعه هدف ماست که اگر قابل اصلاح است، اصلاح شوند و در غیر این صورت برخوردهای لازم با آنها صورت بگیرد. خانم متدینی که در جامعه اسلامی کمی روسریاش عقب رفته است، هدف فریضه بزرگ امر به معروف و نهی از منکر نیست بلکه اهداف بزرگتر و والاتری مدنظرمان است. قاعدتا از این پس باید وجه همت را در مسائل کلان و بزرگتر ببینیم. اگر منکری را در جامعه مشاهده میکنیم، ابتدا به سراغ اطلاعرسانی، فرهنگسازی و آموزش برویم. این آموزش و فرهنگسازی را از مدارس و جلسات اولیا مربیان آغاز کنیم. بسیاری از خانوادهها در جریان خطرات و منجلاب ماهوارهها نیستند که اگر بودند قطعا خودشان مشتاقتر برای جلوگیری از این خطرات میشدند. بخش اعظم مشکلات، بیاطلاعی و بیتوجهی است که باید اطلاعرسانی دقیقترین انجام شود. همچنین علاوه بر اینکه ما باید جرائم را با آگاه سازی در جامعه کاهش دهیم، از آن طرف هم نیروی انتظامی باید پشتوانه و مکمل این قضیه باشد. اگر خانمی حجاب اسلامی را رعایت نمیکند، ابتدا باید به خودش تذکر داده شود، اما اگر کسی به قوانین و مقررات هنجارهایی که در کشور محترم شمرده میشود، بی احترامی کند، طبیعی است نیروی انتظامی و دستگاه قضایی وظایف قانونی خود را انجام میدهد. به هرحال جنبه اطلاعرسانی، آگاهسازی و هوشیارسازی مردم در مرحله اول اولویتها باید قرار داده شود.
* وظیفه نیروی انتظامی در این چرخهای که تبیین کردید، چیست؟
نیروی انتظامی وظایف قانونی خود را انجام میدهد و از طرفی دستگاههای فرهنگی هم باید وظایف خودشان را انجام دهند. نیروی انتظامی تنها موظف به انجام رسالتش است. نیروی انتظامی یک نیروی موظفی براساس قوانین و مقررات است. کسی که قانونگذاری میکند، باید دقت کند که چه چیزی را باید قانونگذاری کند و چه دستگاههایی موظف به انجام آن هستند. مجلس باید دقت کند که چه چیزی را تصویب و قانون میکند و چه دستگاههایی را مکلف به انجام میکند. معتقدم کار اولویتدار ما همین تذکرات و اطلاعرسانی است.
*با این تفاسیر با خلأ قانونی مواجه هستیم؟
ما خلأ قانونی نداریم، ممکن است قانونی باشد که دستگاه موظف به وظایفش عمل نکرده است. مشکل ما مجری است. ما قانون به اندازه کفایت و حتی بیش از نیازمان برای همه دستگاهها داریم. برای مثال شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبهای دارد که براساس آن 26 دستگاه موظف به نهادینه کردن موضوع عفاف و حجاب در کشور است. باید بازرسی باشد که تک تک این 26 نهاد را بررسی کند که تا چه اندازه به وظایفشان عمل کردهاند. ستاد امر به معروف و نهی از منکر، برای آموزشهای لازم سیاستگذاری میکند تا مردم به خوبی یاد بگیرند که این فریضه را انجام دهند. باید مردم بدانند که امر به معروف و نهی از منکر تنها حجاب نیست بلکه مصادیق بسیاری وجود دارد.
*پس به نظر میرسد شاهد ضعف مسئولان فرهنگی در ایجاد هنجارهای صحیح همچون بحث پوشش هستیم؟
این ضعف در مسئولان فرهنگی وجود دارد. به نظرم یکی از کارهای ستاد امر به معروف و نهی از منکر، هشدار به دستگاههای فرهنگی در چارچوب وظایف قانونی است. یکی از کارهایی که در دستورالعملمان قرار دادهایم، ایجاد رعایت الگوی صحیح رفتاری است. در مواجه با برخی مفاسد و هنجارشکنیها ما نتوانستهایم از الگوهای خوبی استفاده کنیم و به همین دلیل بازخورد آن، پس زدن مردم بود و مردم آنها را نپذیرفتند. اگر الگوی صحیحی تعریف و طراحی شود قطعا موفق خواهیم بود. بطور مثال برای بسیج امسال طراحی الگوی صحیح بسیج آمر به معروف و ناهی از منکر را داشتهایم تا آموزشهای لازم را به آنها دهیم و درست و صحیح امر به معروف و نهی از منکر کنند و در نهایت رفتارشان جذابیت داشته باشند. اگر جوانی را ترغیب به کار خوب میکند با جذابیت باشد و اگر نهی از منکر میکند، فرد آن را بپذیرد که کاری که میکند کار بدی است و آن را ترک کند. گشت ارشاد نیروی انتظامی، موضوع امسال ما بود که از نیروی انتظامی خواستیم تا الگوی صحیح رفتاری امسال را ارائه کنند و در الگوهای قبلی بازنگریهای لازم را داشته باشند. نهادهای فرهنگی باید این کار را انجام دهند و الگوهای خوبی را طراحی کنند. گاهی یک قطعه فیلم کوتاه، مستند و کلیپ آنقدر اثرگذاری دارد که 10 ساعت سخنرانی نمیتواند چنین اثربخشی را داشته باشد.
ارزیابیتان از حضور هفت هزار نفره پلیس نامحسوس در سطح جامعه چیست؟
موضوع حضور هفت هزار نفره پلیس از سوی نیروی انتظامی به خوبی مطرح نشد. منظور از این طرح مقابله با یک سری از جرائمی است که نیاز به تذکر دارد. برای مثال ویترین برخی از مغازهها که اقدام به فروش لباس زیر زنانه هستند و یا فروشندگان مردی که به فروش لباس زیر زنانه میپردازند که البته برنامه مشارکتی را جدا از این طرح با دستگاهها، تحت عنوان ساماندهی ویترینها خواهیم داشت. فرد ابتدا تذکر لازم را میدهد و در صورت چندین بار تذکر و انجام نشدن، نیروی انتظامی وارد صحنه میشود. ستاد امر به معروف و نهی از منکر تا پنج بار تذکر را مجاز دانسته است. همچنین اگر در خودروها کار منکراتی شود، پلیس نامحسوس شماره پلاک خودرو را مینویسند و به نیروی انتظامی میدهد. نیروی انتظامی تا پنج بار تذکر در قالب پیامک به راننده ارسال میکند و در صورت تکرار، وارد عمل میشود. کارفرهنگی، تذکر، ارشاد و اطلاعرسانی اولویت همه دستگاههای فرهنگی است و بدیهی است اگر کسی یا جایی اثر نکرد، از ضمانت اجرایی بالاتری برخورد خواهد شد و نیروی انتظامی، دستگاه قضایی و امنیتی وارد عمل خواهد شد.