به گزارش
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، خداوند سبحان وقتی انسان را خلق کرد برای تکامل او، دو نیرو در او به امانت گذاشت یکی عقل و دیگری هوای نفس، عقل پیامبر باطنی و دوستدار سعادت انسان بوده و بشر را به کارهای خوب و درست و کارهای موافق فطرت و حق ارشاد میکند ولی نفس در نقطه مقابل عقل است و دشمن انسان و بدخواه بشر بوده و آدمی را به کارهای زشت و مخالف فطرت و موافق باطل دعوت میکند لذا خداوند سبحان در آیه 40 سوره نازعات فرمود: «وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَى؛ و اما كسى كه از ايستادن در برابر پروردگارش هراسيد و نفس خود را از هوس باز داشت» و نیز در آیات 9 و 10 سوره شمس در این رابطه فرموده است: «قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا ﴿9﴾ وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّاهَا؛ كه هر كس آن را پاك گردانيد قطعاً رستگار شد، و هر كه آلودهاش ساخت قطعاً درباخت».
از مهمترین دستورات پروردگار به آدمی، تزکیه نفس است.یعنی نفس را از رذایل اخلاقی پاک نماید و خودپرستی، دنیاپرستی و تکبر و دروغ و ریا و طمع و حرص و کینه و امثال آنرا از خود دور کند و در عوض به صفاتی چون تقوا و اخلاص و زهد و راستی و قناعت و عفو و امثال آنها خود را آراسته نماید و این همان تزکیه است.
هدف از خلقت انسان، عبادت توام با معرفت است یعنی خداشناسی و پایه و اساس خداشناسی، خودشناسی است.کسیکه خود را شناخت، خدا را هم میشناسد و پایه و اساس خودشناسی، هم تزکیه نفس و جهاد اکبر است.
آری تهذیب نفس با خودشناسی ارتباط مستقیم دارد و بدن تهذیب نمیتوان خود را شناخت با دوری از اخلاق زشت و با انجام عبادتهای شرعی یا تعلیم دانشهای مختلف و یا نیکوکاری میتوان خود را سپس خدا را به اندازه وسعمان بشناسیم و فقط او را عبادت کنیم.
البته تزکیه نفس باید در سه مورد صورت بگیرد یکی در اخلاقیات مانند دوری از تکبر و زینت کردن خود به تواضع، یکی در عبادات مانند تقید به خواندن نماز اول وقت و یکی هم در انجام مسئولیتمان نسبت به جامعه است همانند نیکوکاری و دوری از ظلم به مردم.
بعضی پنداشتهاند که تزکیه نفس یعنی ریاضت کشیدن و چلهنشینی و دوری از مردم و محروم کردن خود از نعمتهای حلال الهی چون ازدواج، لباس خوب و غذای گوارا، در حالیکه وقتی زندگی پیامبر و امامان را که بهترین الگوی ما هستند را بررسی میکنیم میبینیم آنها در زندگی الهی خود از همه نعمتهای حلال استفاده میکردند.
بودهاند افرادیکه بهعنوان ریاضت و تهذیب نفس و خودشناسی، از راه درست فاصله گرفته و ناخواسته به دامن دراویش منحرف و آیینهای باطل افتاده و راه برگشتی پیدا ننمودهاند و با انحراف اخلاقی از دنیا رفتند.اگر کسی هم آمادگی دارد تا مدتی را به ذکر و عبادت و تفکری که اسلام دعوت کرده بگذراند باید زیرنظر استاد باشد و بدون استاد احتمال منحرف شدنش زیاد میرود.