نشست تخصصی «سالمندی جمعیت ایران» در تبریز برگزار شد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان‌شرقی، نشست تخصصی «سالمندی جمعیت در ایران» با حضور محمدتقی شیخی، عضو هئیت علمی دانشگاه الزهرا، محسن ارشدزاده، مدیرکل بهزیستی استان، علی جعفری‌آذر، مدیرکل ثبت احوال استان، حیدر فتح زاده، معاون آمار و اطلاعات سازمان مديريت برنامه ريزی استانداری آذربایجان‌شرقی، نجف قراچورلو، رئیس جهاددانشگاهی استان، نخبگان دانشگاهی و مسئولان و نمایندگان دستگاه‌های اجرایی استان آذربایجان‌شرقی روز دوشنبه 27 اردیبهشت در سالن اجتماعات مرکز درمان ناباروری سازمان جهاددانشگاهی برگزار شد

محمدتقی شیخی، استاد دانشگاه الزهراء تهران در این نشست با بیان اینکه پدیده سالمندی به همراه پیشرفت تکنولوژی در جهان اتفاق می‌افتد، گفت: طی سال‌های گذشته به دنبال دستیابی به واکسن‌های مختلف و پیشرفت‌های شگرف در حوزه بهداشت و درمان، طول عمر و امید به زندگی افراد افزایش یافته و خردسالان آن دوران شانس ادامه حیات پیدا کردند که آن افراد هم اکنون در قالب جمعیت سالمند یعنی سنین بالای 65 سال و یا در شرف سالمندی قرار دارند.
وی افزود: همچنین بهبود وضعیت زیست محیطی چون سالم‌سازی آب‌های آشامیدنی باعث پیشگیری از بیماری‌های کشنده شده است، بنابراین در دهه‌های اخیر شانس بقا و ادامه حیات در میان جمعیت ایرانی افزایش یافته است.
شیخی، سن امید به زندگی در ایران را 74 سال اعلام و اظهار کرد: پدیده سالمندی در ایران به خوبی لمس نشده است اما واقعیت این است که تمامی بسترها برای افزایش تعداد سالمندان در ایران فراهم شده است.
استاد دانشگاه الزهرا با بیان اینکه مساله سالمندی از دهه‌های گذشته در کشورهای صنعتی و توسعه یافته مورد توجه قرار گرفته است، تاکید کرد: کشورهای صنعتی خیلی زودتر از کشورهای دیگر با پدیده سالمندی روبرو شده و در صدد یافتن راه حل‌هایی برای مدیریت آن برآمدند.
عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا افزود: افزایش حقوق سالمندان و بازنشستگان، ارائه خدمات بهداشتی و درمانی و ساخت مراکز نگهداری از سالمندان از جمله راه‌هایی است که در دهه‌های اخیر در کشورهای توسعه یافته برای مدیریت هر چه بهتر سالمندی انجام شده است.
وی با اشاره به اینکه جمعیت کشور ایران نیز به سمت سالمندی پبش می‌رود، گفت: باید با برنامه‌ریزی‌های مورد نیاز راه‌حل‌هایی را برای مدیریت هر چه بهتر جمعیت سالمند در آینده نزدیک ارائه دهیم تا آنان بتوانند پس از پشت سر گذاشتن 65 سالگی، زندگی سالم‌تری داشته باشند.
این استاد دانشگاه افزود: در گذشته سالمندان به همراه فرزندان و خانواده آنان در یک خانه زندگی می‌کردند اما با گذشت زمان و رواج زندگی آپارتمانی، سالمندان در دوره سوم زندگی و به خصوص با از دست دادن همسران خود جای خاصی برای زندگی ندارند، از این رو باید تدابیر حقوقی لازم برای تجدید نظر در برخی مسائل حقوقی زندگی سالمندان پس از فوت همسر اتخاذ شود.
شیخی ادامه داد: افراد با قرار گرفتن در دوره سالمندی با هزینه‌های جدیدی از جمله هزینه‌های درمانی و هزینه‌های مربوط به افزایش تعداد نوه‌های خود روبرو می‌شوند که حقوق ناچیزی که به بازنشستگان پرداخت می‌شود، کفاف این هزینه‌ها را نمی‌کند.
عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا در بخش دیگری از سخنان خود سالمندی را پدیده‌ای نوظهور و نوین در جهان دانست و گفت: توسعه جوامع بشری دست در دست هم داد تا سنین زندگی و طول عمر افراد بالاتر برود اما متاسفانه متناسب با این اتفاق، راه حل‌ها و همچنین امکانات موردنیاز برای زندگی سالمندان در جامعه ایجاد نشده است.محسن ارشدزاده، مدیر کل بهزیستی استان آذربایجان‌شرقی نیز در این نشست با بیان اینکه سالمندی روندی طبیعی است که از زمان جنینی تا مرگ ادامه دارد، گفت: افزایش امید به زندگی، کاهش موالید، افزایش مهاجرت، کاهش مرگ و میر و کاهش ابتلا به بیماری‌های واگیردار به دلیل پیشرفت و توسعه خدمات بهداشتی و درمانی در کشور از جمله دلایل افزایش سالمندی در کشور است.
وی، با اشاره به اینکه متوسط امید به زندگی در سال 90 به سن 73 سال رسیده است، افزود: سالمندی پدیده ای غیرقابل پیشگیری است به طوری که دانشمندان جهان پیری جمعیت را انقلاب قرن 21 دانسته اند چرا که در حال حاضر نرخ رشد جمعیت در جهان 1.2 درصد و نرخ رشد سالمندی 1.9 درصد می‌باشد.
ارشدزاده، افزود: طبق گزارش آمار ایران در سال 45، یک میلیون و 600 هزار نفر و در سال 90، شش میلیون و 200 هزار نفر سالمند در کشور وجود داشته اند و طبق پیش بینی‌ها این آمار در سال 2050 به 25 میلیون نفر خواهد رسید.
وی با بیان اینکه در سال 2050، حدود 25 درصد از جمعیت استان سالمند خواهند بود، اظهار کرد: در حال حاضر 9.8 درصد از جمعیت استان را سالمندان تشکیل می‌دهند که بیشتر این افراد در مناطق روستایی زندگی می کنند.
مدیر کل بهزیستی استان آذربایجان‌شرقی افزود: متاسفانه در حال حاضر حدود 20 درصد از سالمندان تحت هیچ گونه بیمه‌ای قرار ندارند و با مشکلات مالی، هزینه‌های بالای درمانی، کمبود مراکز رفاهی دست و پنجه نرم می‌کنند. علی جعفری‌آذر، مدیرکل ثبت و احوال آذربایجان‌شرقی نیز در این نشست با بیان اینکه به مرکز فرماندهی برای هماهنگی دستگاه‌های مرتبط با پدیده سالمندی در کشور نیاز داریم، گفت: جمعیت یکی از مولفه های قدرت کشور است، چرا که جمعیت سالم بسیاری از مزایای دیگر را با خود به ارمغان خواهد آورد.
وی افزود: هرم جمعیتی کشور نشان می‌دهد که جمعیت کشور رو به پیری است، استان آذربایجان شرقی رتبه 20 نرخ موالید، رتبه پنجم افراد فوت شده، رتبه 16 نرخ ازدواج  و رتبه 14 طلاق را در کشور دارد.
وی ادامه داد: اگر این وضعیت در آینده نیز ادامه پیدا کند کشوری پیر و مجرد خواهیم داشت چرا که در یک سال گذشته با کاهش 11 درصدی ازدواج مواجه بوده‌ایم.
جعفری آذر با اشاره به تاکیدات مقام معظم رهبری در خصوص معضلات مربوط به کاهش نرخ ازدواج و موالید گفت: این موضوع باید در محیط‌های علمی مطرح و چاره جویی شود، آسیب های آن بررسی شود.
نجف قراچورلو، رئیس جهاد دانشگاهی آذربایجان‌شرقی نیز در این نشست گفت: با نظر افرادی که می‌گویند به هر نحوی زاد و ولد صورت خواهد گرفت موافق نیستم، چون در هنگام ترسیم چشم انداز باید به تامین یکی از سرمایه های گرانقدر کشور یعنی نیروی انسانی توجه ویژه ای داشته باشیم.
وی، با بیان اینکه سرمایه انسانی تابعی از هرم سنی جمعیت است، افزود: کارایی و بهره‌وری در سنین مختلف متفاوت است پس باید در زمان‌های مختلف نسبت به این موضوع مهم حساس بوده و برای ایجاد توازن و تعادل در هرم سنی برنامه‌ها و سیاست‌هایی را اعمال نماییم.
وی پیشرفت تکنولوژی و مدرنیته را یکی از عوامل مهم افزایش جمعیت سالمندی دانست و تاکید کرد: ساختارهای اجتماعی ایران با غرب بسیار متفاوت است پس نمی‌توانیم راهکارهایی را که غربی‌ها در مواجهه با پدیده سالمندی انجام داده‌اند را در کشور خودمان نیز پیاده کنیم، همین موضوع یکی از دغدغه های مقام معظم رهبری و دولت می‌باشد و وظیفه ماست که در راستای تحقق منویات رهبری برنامه ریزی خوب و به موقعی داشته باشیم.
قراچورلو با بیان اینکه پدیده سالمندی امری غیر قابل انکار است، گفت: جمعیت سالمندی در کشور رو به افزایش است و حتی ممکن است در آینده با گسست نسل ها نیز روبرو شویم که عوارض جبران ناپذیری را در پی‌خواهند داشت، پس نباید از کنار این مسائل به سادگی عبور کنیم بلکه با هم اندیشی در پی مدیریت این بحران ها در آینده نزدیک بر آییم.
توکل آقایاری، عضو هيات علمي گروه علوم اجتماعی دانشگاه تبريز نیز در این نشست با بیان اینکه مدیریت ارتباط بین جمعیت و توسعه جوامع بسیار مهم است، تاکید کرد: در برخی جوامع جنوب شرق آسیا رشد جمعیت موجب توسعه جوامع شده است و حتی در برخی موارد کشورها رشد اقتصادی خود را مدیون رشد جمعیتی خود هستند.
وی، جمعیت کشور را بدون هیچ شک و شبهه‌ای رو به پیری و سالمندی دانست و افزود: این باور غلط که با افزایش باروری می‌توان جلوی سالمندی جمعیت را گرفت، باید از بدنه سیاستگذاری کشور برچیده شود، جای مسئولان سیاستگذار استان در این جلسات خالی است، چرا که آن‌ها باید با حضور در این جلسات از نظرات قشر نخبه کشور برای حل مشکلات آینده جامعه استفاده کنند.
حیدر فتح زاده، معاون آمار و اطلاعات سازمان مديريت برنامه ريزی استانداری آذربایجان‌شرقی نیز با بیان اینکه شهرستان‌های شرقی استان در تجربه سالمندی پیشگام خواهند بود، گفت: 371 آبادی در شرق استان خالی از سکنه است و بیشتر افرادی که در شهرهای شرقی استان ساکن هستند تحت حمایت کمیته امداد قرار دارند و این حقایق نشان می‌دهد که با بروز پدیده سالمندی مشکلات بسیار زیاد و شاید جبران ناپذیری در این مناطق حاصل خواهد شد.
وی، افزود: نگران افزایش جمعیت نباشید چرا که تا سال 1410 این افزایش به خوبی اتفاق خواهد افتاد و 10 سال بعد نیاز به مدارس ابتدایی بیشتر خواهیم داشت.