تکبر؛ دام ابلیس/صفتی که انسان را از خدا دور می‎کند

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، برخی از صفات زشت هستند که سبب از بین رفتن دین و هلاک شدن انسان و در نتیجه دور افتادن از خدا می‎شود که از جمله این صفات زشت می‎توان از تکبر نام برد.
تکبر بر دو قسم است گاه کسی خود را بزرگ‌تر از آن داند که تسلیم حق شود و به زیر بار تکلیف خدا رود، چنین تکبری از گناهان کبیره و در حد کفر یا در حقیقت همان کفر است.
قسم دوم آن‌که شخصی خود را برتر و بهتر از دیگران داند، این نوع تکبر از خوی‌های زشت و منکرات اخلاق است چنان‌که امام علی(ع) در این رابطه می‎فرماید: «تکبر بزرگ‌ترین دام ابلیس است» و نیز فرمود: «از زشت‌ترین موارد تکبر، آن است که کسی بر خویشان و هم‌نوعان خود تکبر ورزد».
عبدالاعلی گوید: از امام صادق(ع) پرسیدم تکبر چیست؟ فرمود: «بالاترین مرحله تکبر آن است که حق و اهل حق را کوچک شماری و به دیده حقارت به آن‌ها نگاه کنی».
در آیه 35 سوره غافر آمده است: «الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ كَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ وَعِندَ الَّذِينَ آمَنُوا كَذَلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ؛ كسانى‌كه درباره آيات خدا بدون حجتى كه براى آنان آمده باشد مجادله می‌‎‏كنند [اين ستيزه] در نزد خدا و نزد كسانى‌كه ايمان آورده‏‌اند [مايه] عداوت بزرگى است اين‌گونه خدا بر دل هر متكبر و زورگويى مهر می‌‎‏نهد».
آری کسانی‎که به‌خاطر داشتن این دو صفت زشت «تکبر و جباریت» تصمیم گرفته‌اند در مقابل حق بایستند و هیچ واقعیتی را پذیرا نشوند خداوند روح حق‌طلبی را از آنان می‎گیرد، آن‌چنان‌که حق در ذائقه آنان تلخ، و باطل شیرین می‌آید.
و در آیه 56 سوره غافر نیز می‌خوانیم: «إِنَّ الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ إِن فِي صُدُورِهِمْ إِلَّا كِبْرٌ مَّا هُم بِبَالِغِيهِ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ؛ در حقيقت آنان كه درباره نشانه‏‌هاى خدا بی‌آنكه حجتى برايشان آمده باشد به مجادله برمی‌خيزند در دل‌هايشان جز بزرگ‌نمايى نيست [و] آنان به آن [بزرگى كه آرزويش را دارند] نخواهند رسيد پس به خدا پناه جوى زيرا او خود شنواى بيناست».
کسانی‌که در آیات خداوند بدون دلیلی که از سوی خدا برای آنان آمده باشد ستیزه‌جویی می‎کنند در دل‌هایشان فقط تکبر و غرور است و هرگز به‌منظور خود نخواهند رسید، بنابراین به خداوند پناه بر که او شنوا و بیناست.
در پایان آیه به پیامبراکرم(ص) دستور می‎دهد که از شر این‌گونه افراد مغرور و بی‌منطق به خدا پناه ببرد که هم سخنان بی‌اساس آنان را می‎شنود و هم توطئه‌ها و اعمال زشت‌شان را می‎بیند.
پیامبراکرم(ص) فرمود: کسی‌که در قلبش به اندازه سنگینی یک دانه خردل کبر(نخوت، خودخواهی، خودنمایی) داشته باشد به بهشت داخل نخواهد شد.