چرایی تفاوت سن بلوغ دختران و پسران از منظر روانی، روایی و فقهی

حجت‌الاسلام حسین سابقی، مدرس مدرسه تخصصی امیرالمؤمنین(ع) بیرجند در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، گفت: در زمینه سن بلوغ دختران نکته‌ای که باید به آن اشاره کرد این است که مراجع 9 سال تمام را سن بلوغ بیان می‌کنند اما آن را مشروط به توانایی جسمی کرده‌اند.

وی اظهار کرد: به عنوان مثال در زمینه روزه‌داری اگر دختر 9 ساله توان جسمی برای روزه‌داری در ماه گرم سال را ندارد و یا موجب عُسر و حرج او می‌شود تکلیف از او ساقط است و به جبران آن باید در شرایط مساعدتر مثلا روزهای کوتاه‌ سال روزه بگیرد.

مدرس مدرسه تخصصی امیرالمؤمنین(ع) بیرجند بیان کرد: در نتیجه تکلیف انجام اعمال دینی چون روزه‌داری برای دختران یک تکلیف بی‌ضابطه نیست و اسلام به صورت قهری و جبری این مسئله را بیان نکرده است بلکه مشروط است.

سابقی ادامه داد: به این موضوع از جنبه روائی نیز می‌توان توجه کرد، برای تکلیف فقط توان جسمی مدنظر نیست بلکه ظرفیت روحی و روانی نیز حائز اهمیت است و تحقیقات علمی و روانشناسی ثابت کرده که دختران هر چند به لحاظ جسمی از پسران توان کمتری دارند اما ظرفیت روحی آنان به مراتب بیش از پسران است.

وی افزود: از بعد روایی نیز پاسخی در زمینه چرایی بلوغ زودتر دختران از پسران در کتاب علل شرایع شیخ صدوق نقل شده و از قول معصوم(ع) بیان شده که بلوغ زودتر دختران جبران انجام ندادن عبادات در ایام عادت ماهیانه آنان است.

مدرس مدرسه تخصصی امیرالمؤمنین(ع) بیرجندگفت: یکی از مراجع (آیت‌الله صانعی) فتوایی دارند که طبق آن سن بلوغ دختران را بر اساس روایتی که عمارساباطی از امام صادق(ع) نقل کرده 13 سال بیان کرده‌اند، اما نکته این جا است که به احادیثی که از عمار ساباطی نقل شده نمی‌توان اعتماد کرد.

سابقی اظهار کرد: البته آیت‌الله صانعی بیان کرده‌اند که سن 13 سال در صورتی ملاک سن بلوغ است که سایر علائم بلوغ جنسی ایجاد نشده باشد که این نکته دقیقا همان سخنی است که درباره سن بلوغ پسران گفته می‌شود.

وی با بیان اینکه بر اساس فتوای مراجع سن بلوغ پسران در صورتی 15 سال است که علائم دیگر بلوغ در آنان ظاهر نشده باشد و براساس این نکته در جامعه ما که دچار بلوغ زودرس هستیم بسیاری از پسران زودتر از 15 سال به سن بلوغ می‌رسند.

مدرس مدرسه تخصصی امیرالمؤمنین(ع) بیرجند یادآور شد: برخی از محققین نیز تحقیقاتی انجام داده‌اند مبنی بر اینکه سن 9 سال که در روایات مطرح شده متناسب با شرایط جسمی دختر عرب 1400 سال پیش بوده است و ممکن است بتوانیم سن بلوغ برای دختر ایرانی امروز را متناسب با شرایط جغرافیایی و جسمی او تعریف کنیم، که این مسئله نیاز به تحقیق و پژوهش بیشتر و البته اظهار نظر فقهی مراجع دارد.