معاد از نگاه قرآن/ ایمان به معاد انسان را حسابگر خويش مىسازد
گروه اندیشه: ايمان به معاد به زندگى انسان مفهوم مىدهد و زندگى اين جهان را از پوچى در مىآورد و روند تكاملى زندگى بشر را در مسير روشنى نشان مىدهد. ايمان به معاد انگيزه اصلى تهذيب نفوس و احقاق حقوق و عمل به تكاليف و ايثار شهيدان و فداكارى فداكاران است و انسان را حسابگر خويش مىسازد. این اعتقاد به انسان در برابر شدائد نيرو مىبخشد و چهره وحشتانگيز مرگ را دگرگون مىسازد و آنرا از مفهوم فنا و نيستى به دريچهاى بهسوى جهان بقا تغيير مىدهد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)
از لرستان، پنجمین اصل از اصول اعتقادی شیعیان و سومین اصل از اصول
اعتقادی اهل تسنن، اعتقاد به معاد است. همچنین جزء اصول مسیحیان و بعضی از
ادیان دیگر اعتقاد به معاد است.
خداوند متعال در آیه 79 سوره یس در این رابطه فرموده است: «قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ؛ بگو همان كسى كه نخستينبار آن را پديد آورد و اوست كه به هر [گونه] آفرينشى داناست».
معاد یعنی بعد از مردن انسانها، در هنگام برپایی قیامت شاهد زنده شدن انس و جن و حضور در دادگاه عظیم الهی و سپس رسیدن به پاداش و مجازات اعمال خواهیم بود.علما کلام و اصول اعتقادات، چند دلیل برای وجود جهان پس از مرگ را اقامه مینمایند.اگر از آنها پرسیده شود: به چه دلیل روز قیامت باید باشد و به چه دلیل، بهشت و جهنم وجود دارد میگویند: ما معتقدیم که خداوند سبحان عادل است.از طرفی انسانها، یا مؤمنند و یا کافر هستند! عدالت خدا اقتضا میکند که مؤمن را پاداش دهند و کافر را عذاب نمایند! و در عالم دنیا، مجالی نیست که این عدالت، اجرا شود. پس باید جهانی دیگر باشد، تا نیکوکار را پاداش و معصیتکار را عقاب نمایند.
دلیل دومی که میآورند این است که آیا خداوند، این جهان و مخلوقاتش را عبث و بیهوده، خلق نموده است آیا خداوند سبحان انس و جن را آفریده تا گروهی از آنان اصاعت او را بکنند و گروهی دیگر، او را نافرمانی کنند ولی با مردن آنان، همه چیز تمام شود آیا هدف از خلقت، آن است که ما انسانها، مدتی را در این دنیا عمر سپری کنیم و بعد با مردن فانی شویم؟ و آیا این آسمانها و زمینها و مخلوقات دیگر، بدون هدف و حکمت، خلق شدهاند؟ این از خداوند حکیم و مدبر، منتفی است.
دلیل دیگری که آنها میآورند این است که از ابتدای خلقت تاکنون، هزاران پیامبر و وصی پیامبر، اعلام کردهاند که روز قیامت وجود دارد! دادگاه الهی و محاسبه اعمال اجرا میگردد! انس و جن، دوباره زنده گشته و مشمول بهشت و نعمتهایش و یا جهنم و عذابهایش، میگردند اگر با این اخبار، به یقین نرسیم، لااقل عقل ما احتمال صحت این هشدارها را میدهد و باید ضرر محتمل را که مشمول عذاب شدن است را بدهیم.
آیات بیشماری در قران کریم بر معاد دلالت دارد و خداوند سبحان کسانیرا که قیامت را انکار کنند به عذاب دردناک تهدید نموده است از جمله در آیه 10 سوره اسرا در این رابطه فرموده است: « وأَنَّ الَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا؛ و اينكه براى كسانىكه به آخرت ايمان نمىآورند عذابى پر درد آماده كردهايم».
در جاىجاى قرآن مجيد بعد از موضوع ايمان به خدا، ايمان به جهان ديگر آمده و تقريباً در 30 آيه دو موضوع را قرين هم قرار داده. «و يؤمنون باللَّه و اليوم الاخر» يا تعبيرى شبيه آن فرموده است و در بيشاز 100 مورد اشاره به «اليوم الاخرة يا الاخرة» فرموده است.
ايمان به خدا و حكمت و عدالت و قدرت او بدون ايمان به معاد كامل نمىگردد. ايمان به معاد به زندگى انسان مفهوم مىدهد، و زندگى اين جهان را از پوچى در مىآورد. ايمان به معاد روند تكاملى زندگى بشر را در مسير روشنى نشان مىدهد. ايمان به معاد ضامن اجراى تمام قوانين الهى، و انگيزه اصلى تهذيب نفوس، و احقاق حقوق و عمل به تكاليف و ايثار شهيدان و فداكارى فداكاران است و انسان را حسابگر خويش مىسازد.ايمان به معاد روح دنياپرستى را كه خميرمايه تمام خطاها و جنايات است تضعيف مىكند، و دنيا را از صورت يك هدف نهايى بيرون آورده، مبدل به يك وسيله براى نيل به سعادت جاويدان مىسازد، ايمان به معاد به انسان در برابر شدائد نيرو مىبخشد و چهره وحشتانگيز مرگ را كه هميشه بهصورت كابوسى بر افكار انسانها سنگينى داشته، و آرامش را از آنها سلب مىكرده، دگرگون مىسازد و آنرا از مفهوم فنا و نيستى به دريچهاى بهسوى جهان بقا تغيير مىدهد. ايمان به معاد به اضافه ايمان به مبدأ عالم هستى خط فاصل فرهنگ خداپرستان و ماديين محسوب مىشود.
حجتالاسلام سعید مهدویامین، مدیرکل تبلیغات اسلامی استان لرستان، در گفتوگو با خبرنگار ایکنا لرستان در رابطه با مسئله معاد، گفت: مسئله معاد یا فرجامشناسی و ارتباط آن با مفهوم جاودانگی، از جمله مهمترین پرسشهای فراروی انسان در طول تاریخ بوده و هست؛ این مهم، نهتنها موجب صورتبندی آراء گوناگونی در حوزه علوم انسانی شده که در میدان بحث و فحص نیز چالشهای جدیدی را باز کرده است.
وی با اشاره به اینکه اعتقاد به مسئله معاد یکیاز اصول بنیادی در دین اسلام است، اظهار کرد: همواره آیات بسیاری از قرآن کریم معاد را امری بدیهی و روشن بیان کردهاند، در همین راستا همه دانشمندان اسلامی اعماز شیعه و سنی ضمن اعتراف به این مسئله، منکر آنرا کافر و خارج از دین و شریعت اسلامی دانستهاند.
مهدویامین عنوان کرد: با این وجود تفسیرها و قرائتهای متفاوت از دین، و درآمیخته شدن آن با مکاتب فکری جدید، نهتنها موجب پیدایش فرقهها و مذاهب متعدد در دین اسلام شده بلکه بهدنبال آن نیز طیف وسیعی از نظریات مختلف در خصوص معاد بوجود آمده است.
مدیرکل تبلیغات اسلامی لرستان افزود: ازجمله مهمترین این دیدگاهها، این است که برخی از فرق و مذاهب، حیات انسان را پس از مرگ به صورتهای گوناگونی مانند؛ روح مجرد از بدن، قالب بدن مثالی و دست آخر در قالب بدن دنیوی و حتی تناسخ در نظر گرفتهاند.
وی تصریح کرد: با توجه به اتفاق نظر علمای اسلام در اصل معاد، بایستی ریشه اختلاف دیدگاههای ایشان را در کیفیت برخورد با پدیدههایی مانند؛ اجل و مرگ، مفارقت روح از بدن، معاد جسمانی، امکان معاد، نشانههای قیامت، بهشت و دوزخ، ثواب و عقاب، خُلود، احباط و شفاعت، مورد مطالعه قرار داد تا اختلاف آنها در مبانی استدلالی نمایان شود.
مهدویامین با اشاره به اینکه مفهوم معاد در ساحت ذهن بشری اولینبار از منابع دینیشان نشئت گرفته است، بیان کرد: در مورد معاد به گسترش تاریخِ معرفت دینی سخن گفته شده است اما نوعی تحلیل و بازاندیشی میتواند بار معنایی و ابعاد مختلف آنرا بطور دقیق و محسوس پیش روی ما بگذارد و ما را در فهم این مفهوم و تصویری که از آن داریم بهتر و سامانمندتر یاری رساند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان لرستان افزود: پیدایش هر دین، موجب پدیدار شدن گسترهای از اندیشه در عرصههای گوناگون فکری بشر و در پرتو آن دیدگاههای کلامی و اعتقادی متفاوتی شده است و در طول اعصار و قرون متمادی، برداشتهای مختلفی از دین در قالب قرائت مفهوم معاد ازجمله مفاهیم درون دینی است که در چارچوب اندیشه دینی معنا پیدا میکند و اولینهای مختلف و تفسیرهای متفاوت، و نیز درآمیخته شدن آنها با مکاتبات فکری و ارتباط آنها با دانش بشری، موجب پیدایش همه فرقهها و مسلکهای متعددی در ادیان شده است.
وی ادامه داد: دین اسلام نیز در عین استواری و مصونیت کتاب آسمانی آن و روشنی راه حقیقت، از این قاعده مستثنی نبوده و نیست.
مهدویامین با اشاره به اینکه مسأله معاد، بهطور اجمال مورد قبول همه مسلمین، و بلکه صاحبان ادیان و ملل است، بیان کرد: اما در خصوصیات آن اختلاف فراوان و اقوال گوناگونی وجود دارد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان لرستان اظهارکرد: با توجه به جولان فکری بشر، وجود فرق و مذاهب گوناگون امری انکارناپذیر خواهد بود، لذا در این خصوص پیروان هریک از فرق میکوشند راه هموار بپیمایند تا باورهای خود را به غایت موجه جلوه دهند، و کم کم به ترویج آن بپردازند.
وی ادامه داد: نیاز جامعه اسلامی به بازشناسی دقیق افکار و اندیشههای نحلهها و فرق مختلف، در کنار شناخت نقاط ضعف و قوت نحلههای فکری پس از اسلام برای دستیابی به اسلام ناب به دور از اختلاط و التقاط فکری و وصول به سرچشمه معرفت، امری ضروری به نظر میرسد.
مهدویامین با اشاره به اینکه دانشمندان مسلمان در مسئله جاودانگی و زندگی پس از مرگ مدعی حل و فصل نهایی نیستند، اظهار کرد: از نگاه آنها عقل آدمی و تواناییهای شناختی متعارف او به تنهایی نمیتواند از همه ابعاد آن اطلاع یابد، لذا به این دلیل که حدود یک سوم از آیات متن قرآنی به موضوع معاد اختصاص دارد، بخش عمدهای از تصویر و تصور فرجامشناسی را از منابع دینی مطالبه میکنند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان لرستان عنوان کرد: با اندک تأملی در زندگی بشر بهخوبی در مییابیم که خداوند هیچگاه انسان را به صرف داشتن عقل، در هستی رها نکرده، لذا ریشهیابی این موضوع در متون مقدس از ضروریات عقلانی است.
وی جاودانگی را یکیاز خواستهای دیرین و اصیل آدمی دانست و افزود: در بیشتر فرهنگها و تمدنها میتوان رد پایی از اشتیاق آدمی به جادوانه ماندن را دید شاید به همین دلیل است که همواره مرگ برای انسان مهم تلقی شده است، چراکه همانگونه که شمس گفته هیچ چیز مانند مرگ نامیرایی را برای انسان تهدید نمیکند.
مهدویامین با اشاره به تأثیر تفسیرهای متفاوت از مرگ بر برداشتهای گوناگون از زندگی این جهان و همچنین جاودانگی، تصریح کرد: باید گفت همه اقوام و ملل بهنحوى معتقد به حیات پس از مرگ بودهاند، دغدغه جاودانگى، پیشینه¬ای به قدمت عمر انسان دارد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان لرستان عنوان کرد: در بحث جاودانگی دو نظریه کلی جاودانگی در همین عالم و جاودانگی در حیات پس از مرگ وجود دارد، در صورتیکه اگر جاودانگی در این عالم محقق شود، نظریههایی را در بر میگیرد که از آن جمله آنها میتوان اعتقاد به جاودانه ماندن در خاطرهها، بهجا گذاشتن آثار، بهجا گذاشتن نسل و... اشاره کرد.
وی ادامه داد: بهطور کلی، دیدگاههای موجود در تاریخ ادیان، در ارتباط با جاودانگی و بقاء نفس در حیات پس از مرگ را میتوان به چهار دسته اصلی بقاء انسان پس از مرگ بهصورت روح مجرد از بدن، بقاء انسان پس از مرگ در قالب بدن مثالی، بقاء انسان پس از مرگ در قالب بدن دنیوی و بقاء انسان پس از در قالب تناسخ، تقسیم کرد.
مهدویامین بیان کرد: متکلمین اسلامی براین باورند که انسان داراى دو بُعد مادى و روحانى است که هرگز با مرگ ظاهرى نابود نمىگردد، بلکه حیات تازهاى را آغاز مىکند و زمانى فرا خواهد رسید که دوباره ارواح انسانها به اجساد دنیوى باز مىگردند که آن روز قیامت نامیده مىشود و کلیه دانشمندان اسلامى اعماز شیعه و سنى بر این مسأله اعتراف دارند، بهطورىکه منکر آن را کافر و بیرون از دین و شریعت محمدى(ص) دانستهاند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان لرستان اظهارکرد: قرآن کریم نیز بیشاز هر موضوعى به مسأله معاد و پاداش اعمال پرداخته و آنرا یک امر بدیهى و روشن معرفى نموده است.
خداوند متعال در آیه 79 سوره یس در این رابطه فرموده است: «قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ؛ بگو همان كسى كه نخستينبار آن را پديد آورد و اوست كه به هر [گونه] آفرينشى داناست».
معاد یعنی بعد از مردن انسانها، در هنگام برپایی قیامت شاهد زنده شدن انس و جن و حضور در دادگاه عظیم الهی و سپس رسیدن به پاداش و مجازات اعمال خواهیم بود.علما کلام و اصول اعتقادات، چند دلیل برای وجود جهان پس از مرگ را اقامه مینمایند.اگر از آنها پرسیده شود: به چه دلیل روز قیامت باید باشد و به چه دلیل، بهشت و جهنم وجود دارد میگویند: ما معتقدیم که خداوند سبحان عادل است.از طرفی انسانها، یا مؤمنند و یا کافر هستند! عدالت خدا اقتضا میکند که مؤمن را پاداش دهند و کافر را عذاب نمایند! و در عالم دنیا، مجالی نیست که این عدالت، اجرا شود. پس باید جهانی دیگر باشد، تا نیکوکار را پاداش و معصیتکار را عقاب نمایند.
دلیل دومی که میآورند این است که آیا خداوند، این جهان و مخلوقاتش را عبث و بیهوده، خلق نموده است آیا خداوند سبحان انس و جن را آفریده تا گروهی از آنان اصاعت او را بکنند و گروهی دیگر، او را نافرمانی کنند ولی با مردن آنان، همه چیز تمام شود آیا هدف از خلقت، آن است که ما انسانها، مدتی را در این دنیا عمر سپری کنیم و بعد با مردن فانی شویم؟ و آیا این آسمانها و زمینها و مخلوقات دیگر، بدون هدف و حکمت، خلق شدهاند؟ این از خداوند حکیم و مدبر، منتفی است.
دلیل دیگری که آنها میآورند این است که از ابتدای خلقت تاکنون، هزاران پیامبر و وصی پیامبر، اعلام کردهاند که روز قیامت وجود دارد! دادگاه الهی و محاسبه اعمال اجرا میگردد! انس و جن، دوباره زنده گشته و مشمول بهشت و نعمتهایش و یا جهنم و عذابهایش، میگردند اگر با این اخبار، به یقین نرسیم، لااقل عقل ما احتمال صحت این هشدارها را میدهد و باید ضرر محتمل را که مشمول عذاب شدن است را بدهیم.
آیات بیشماری در قران کریم بر معاد دلالت دارد و خداوند سبحان کسانیرا که قیامت را انکار کنند به عذاب دردناک تهدید نموده است از جمله در آیه 10 سوره اسرا در این رابطه فرموده است: « وأَنَّ الَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا؛ و اينكه براى كسانىكه به آخرت ايمان نمىآورند عذابى پر درد آماده كردهايم».
در جاىجاى قرآن مجيد بعد از موضوع ايمان به خدا، ايمان به جهان ديگر آمده و تقريباً در 30 آيه دو موضوع را قرين هم قرار داده. «و يؤمنون باللَّه و اليوم الاخر» يا تعبيرى شبيه آن فرموده است و در بيشاز 100 مورد اشاره به «اليوم الاخرة يا الاخرة» فرموده است.
ايمان به خدا و حكمت و عدالت و قدرت او بدون ايمان به معاد كامل نمىگردد. ايمان به معاد به زندگى انسان مفهوم مىدهد، و زندگى اين جهان را از پوچى در مىآورد. ايمان به معاد روند تكاملى زندگى بشر را در مسير روشنى نشان مىدهد. ايمان به معاد ضامن اجراى تمام قوانين الهى، و انگيزه اصلى تهذيب نفوس، و احقاق حقوق و عمل به تكاليف و ايثار شهيدان و فداكارى فداكاران است و انسان را حسابگر خويش مىسازد.ايمان به معاد روح دنياپرستى را كه خميرمايه تمام خطاها و جنايات است تضعيف مىكند، و دنيا را از صورت يك هدف نهايى بيرون آورده، مبدل به يك وسيله براى نيل به سعادت جاويدان مىسازد، ايمان به معاد به انسان در برابر شدائد نيرو مىبخشد و چهره وحشتانگيز مرگ را كه هميشه بهصورت كابوسى بر افكار انسانها سنگينى داشته، و آرامش را از آنها سلب مىكرده، دگرگون مىسازد و آنرا از مفهوم فنا و نيستى به دريچهاى بهسوى جهان بقا تغيير مىدهد. ايمان به معاد به اضافه ايمان به مبدأ عالم هستى خط فاصل فرهنگ خداپرستان و ماديين محسوب مىشود.
حجتالاسلام سعید مهدویامین، مدیرکل تبلیغات اسلامی استان لرستان، در گفتوگو با خبرنگار ایکنا لرستان در رابطه با مسئله معاد، گفت: مسئله معاد یا فرجامشناسی و ارتباط آن با مفهوم جاودانگی، از جمله مهمترین پرسشهای فراروی انسان در طول تاریخ بوده و هست؛ این مهم، نهتنها موجب صورتبندی آراء گوناگونی در حوزه علوم انسانی شده که در میدان بحث و فحص نیز چالشهای جدیدی را باز کرده است.
وی با اشاره به اینکه اعتقاد به مسئله معاد یکیاز اصول بنیادی در دین اسلام است، اظهار کرد: همواره آیات بسیاری از قرآن کریم معاد را امری بدیهی و روشن بیان کردهاند، در همین راستا همه دانشمندان اسلامی اعماز شیعه و سنی ضمن اعتراف به این مسئله، منکر آنرا کافر و خارج از دین و شریعت اسلامی دانستهاند.
مهدویامین عنوان کرد: با این وجود تفسیرها و قرائتهای متفاوت از دین، و درآمیخته شدن آن با مکاتب فکری جدید، نهتنها موجب پیدایش فرقهها و مذاهب متعدد در دین اسلام شده بلکه بهدنبال آن نیز طیف وسیعی از نظریات مختلف در خصوص معاد بوجود آمده است.
مدیرکل تبلیغات اسلامی لرستان افزود: ازجمله مهمترین این دیدگاهها، این است که برخی از فرق و مذاهب، حیات انسان را پس از مرگ به صورتهای گوناگونی مانند؛ روح مجرد از بدن، قالب بدن مثالی و دست آخر در قالب بدن دنیوی و حتی تناسخ در نظر گرفتهاند.
وی تصریح کرد: با توجه به اتفاق نظر علمای اسلام در اصل معاد، بایستی ریشه اختلاف دیدگاههای ایشان را در کیفیت برخورد با پدیدههایی مانند؛ اجل و مرگ، مفارقت روح از بدن، معاد جسمانی، امکان معاد، نشانههای قیامت، بهشت و دوزخ، ثواب و عقاب، خُلود، احباط و شفاعت، مورد مطالعه قرار داد تا اختلاف آنها در مبانی استدلالی نمایان شود.
مهدویامین با اشاره به اینکه مفهوم معاد در ساحت ذهن بشری اولینبار از منابع دینیشان نشئت گرفته است، بیان کرد: در مورد معاد به گسترش تاریخِ معرفت دینی سخن گفته شده است اما نوعی تحلیل و بازاندیشی میتواند بار معنایی و ابعاد مختلف آنرا بطور دقیق و محسوس پیش روی ما بگذارد و ما را در فهم این مفهوم و تصویری که از آن داریم بهتر و سامانمندتر یاری رساند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان لرستان افزود: پیدایش هر دین، موجب پدیدار شدن گسترهای از اندیشه در عرصههای گوناگون فکری بشر و در پرتو آن دیدگاههای کلامی و اعتقادی متفاوتی شده است و در طول اعصار و قرون متمادی، برداشتهای مختلفی از دین در قالب قرائت مفهوم معاد ازجمله مفاهیم درون دینی است که در چارچوب اندیشه دینی معنا پیدا میکند و اولینهای مختلف و تفسیرهای متفاوت، و نیز درآمیخته شدن آنها با مکاتبات فکری و ارتباط آنها با دانش بشری، موجب پیدایش همه فرقهها و مسلکهای متعددی در ادیان شده است.
وی ادامه داد: دین اسلام نیز در عین استواری و مصونیت کتاب آسمانی آن و روشنی راه حقیقت، از این قاعده مستثنی نبوده و نیست.
مهدویامین با اشاره به اینکه مسأله معاد، بهطور اجمال مورد قبول همه مسلمین، و بلکه صاحبان ادیان و ملل است، بیان کرد: اما در خصوصیات آن اختلاف فراوان و اقوال گوناگونی وجود دارد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان لرستان اظهارکرد: با توجه به جولان فکری بشر، وجود فرق و مذاهب گوناگون امری انکارناپذیر خواهد بود، لذا در این خصوص پیروان هریک از فرق میکوشند راه هموار بپیمایند تا باورهای خود را به غایت موجه جلوه دهند، و کم کم به ترویج آن بپردازند.
وی ادامه داد: نیاز جامعه اسلامی به بازشناسی دقیق افکار و اندیشههای نحلهها و فرق مختلف، در کنار شناخت نقاط ضعف و قوت نحلههای فکری پس از اسلام برای دستیابی به اسلام ناب به دور از اختلاط و التقاط فکری و وصول به سرچشمه معرفت، امری ضروری به نظر میرسد.
مهدویامین با اشاره به اینکه دانشمندان مسلمان در مسئله جاودانگی و زندگی پس از مرگ مدعی حل و فصل نهایی نیستند، اظهار کرد: از نگاه آنها عقل آدمی و تواناییهای شناختی متعارف او به تنهایی نمیتواند از همه ابعاد آن اطلاع یابد، لذا به این دلیل که حدود یک سوم از آیات متن قرآنی به موضوع معاد اختصاص دارد، بخش عمدهای از تصویر و تصور فرجامشناسی را از منابع دینی مطالبه میکنند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان لرستان عنوان کرد: با اندک تأملی در زندگی بشر بهخوبی در مییابیم که خداوند هیچگاه انسان را به صرف داشتن عقل، در هستی رها نکرده، لذا ریشهیابی این موضوع در متون مقدس از ضروریات عقلانی است.
وی جاودانگی را یکیاز خواستهای دیرین و اصیل آدمی دانست و افزود: در بیشتر فرهنگها و تمدنها میتوان رد پایی از اشتیاق آدمی به جادوانه ماندن را دید شاید به همین دلیل است که همواره مرگ برای انسان مهم تلقی شده است، چراکه همانگونه که شمس گفته هیچ چیز مانند مرگ نامیرایی را برای انسان تهدید نمیکند.
مهدویامین با اشاره به تأثیر تفسیرهای متفاوت از مرگ بر برداشتهای گوناگون از زندگی این جهان و همچنین جاودانگی، تصریح کرد: باید گفت همه اقوام و ملل بهنحوى معتقد به حیات پس از مرگ بودهاند، دغدغه جاودانگى، پیشینه¬ای به قدمت عمر انسان دارد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان لرستان عنوان کرد: در بحث جاودانگی دو نظریه کلی جاودانگی در همین عالم و جاودانگی در حیات پس از مرگ وجود دارد، در صورتیکه اگر جاودانگی در این عالم محقق شود، نظریههایی را در بر میگیرد که از آن جمله آنها میتوان اعتقاد به جاودانه ماندن در خاطرهها، بهجا گذاشتن آثار، بهجا گذاشتن نسل و... اشاره کرد.
وی ادامه داد: بهطور کلی، دیدگاههای موجود در تاریخ ادیان، در ارتباط با جاودانگی و بقاء نفس در حیات پس از مرگ را میتوان به چهار دسته اصلی بقاء انسان پس از مرگ بهصورت روح مجرد از بدن، بقاء انسان پس از مرگ در قالب بدن مثالی، بقاء انسان پس از مرگ در قالب بدن دنیوی و بقاء انسان پس از در قالب تناسخ، تقسیم کرد.
مهدویامین بیان کرد: متکلمین اسلامی براین باورند که انسان داراى دو بُعد مادى و روحانى است که هرگز با مرگ ظاهرى نابود نمىگردد، بلکه حیات تازهاى را آغاز مىکند و زمانى فرا خواهد رسید که دوباره ارواح انسانها به اجساد دنیوى باز مىگردند که آن روز قیامت نامیده مىشود و کلیه دانشمندان اسلامى اعماز شیعه و سنى بر این مسأله اعتراف دارند، بهطورىکه منکر آن را کافر و بیرون از دین و شریعت محمدى(ص) دانستهاند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان لرستان اظهارکرد: قرآن کریم نیز بیشاز هر موضوعى به مسأله معاد و پاداش اعمال پرداخته و آنرا یک امر بدیهى و روشن معرفى نموده است.
