مغفولان لیالی قدر/اینجا دو راهی بردن یا نبردن است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، طبق روال هر سال بخش اعظمی از مراسم احیای شب قدر(شب بیست‌وسوم ماه رمضان) در مصلی بیت‌المقدس اراک برگزار شد، در کنار قرائت دعا و قرآن و انجام اعمال سفارش شده در این شب، آنچه نظر بنده را به عنوان خبرنگار به خود جلب کرد بازی و هیجان کودکان در این مراسم بود.
 کودکانی که برای چند ساعت هم که شده فارغ از آداب دینی و به دور از چشم والدین مشغول بازی و سرو صدا در فضای معنوی مصلی بودند، سؤالی که برای بنده مطرح شد این بود که سهم این کودکان از مراسم‌هایی چون شب قدر چیست؟ با وجود جمعیت بالای کودکانی که توسط خانواده‌ها به این مراسم‌ آورده شده بوند هیچ تدارک خاصی برای پر کردن اوقات آنها درنظر گرفته نشده بود و کودکان نیز بنابر کودکی خود مشغول بازی و سرگرمی و البته قدری هم مزاحمت برای دیگران بودند.
این سؤال را با خانواده‌هایی که در این مراسم حضور داشتند درمیان گذاشتم که گزارش پیش‌رو  بخشی از نظرات حاضرین در مراسم شب قدر است:
رضا رفیعی در حالی که پسر شش ساله‌اش را با گوشی موبایل خود سرگرم کرده بود و اجازه نمی‌داد پسر بچه‌اش به جمع کودکان در حال بازی بپیوند در پاسخ به سؤال ما می‌گوید: به عقیده من کودکان نه فقط در مراسم شب‌های قدر بلکه در تمام مناسبت‌های مذهبی هیچ نقش و جایگاهی ندارند و اصلاً به آنها بها داده نمی‌شود و این مسأله گاهی اوقات تا جایی دردناک می‌شود که در مراسمی که فلان سخنران یا مداح معروف حضور دارد وقتی فرزندانمان را همراه خود می‌بریم با واکنش نسبتاً بد عوامل برگزار کننده مواجه می‌شویم.
وی ادامه می‌دهد: خیلی‌ها می‌گویند اگر والدین فرزندان خود را به این قبیل مراسم‌ها می‌برند باید از آنها مراقبت کنند و اجازه سروصدا و شیطنت به آنها ندهند ولی اگر انصاف داشته باشیم باید بپرسیم چطور می‌توان کودکان را در مراسمی که گاهی اوقات برای ما بزرگترها هم  سخت و کسل کننده می‌شود کنترل کرد و اجازه تحرک به آنها نداد؟

متولیان مسئولیتی برای سرگرم کردن کودکان ندارند
خانم نادری از دیگر حاضرین در مراسم شب قدر نظر متفاوتی دارد: نهادها و هئیت‌های عزاداری هیچ‌گونه مسئولیتی برای سرگرم کردن کودکان ندارند و نمی‌توان انتظار داشت که متولیان این قبیل مراسم‌ها، مفاهیم و الزامات مناسبت‌های دینی را به کودکان انتقال دهند این وظیفه والدین است که به مرور زمان این الزامات را به کودکان بیاموزند.
نادری ادامه داد: به عقیده من این توقعات نوعی خودخواهی است که بعضی از خانواده‌ها با اینکه می‌دانند کودک پرجنب‌وجوشی دارند آنها را به اینگونه مراسم‌ها می‌آورند و بدتر اینکه کودک را به حال خود رها می‌کنند، این کار به نوعی عدم رعایت حق‌الناس است که خانواده‌ای با کمال آرامش اعمال و مناجات‌ خود را انجام داده در صورتیکه کودک این خانواده با سروصدا و بازی نگذارد دیگران به اعمال خود در این شب‌های پر فضیلت برسند.

خاطره خوش کودکان از حضور در مناسبت‌های مذهبی
شهریار سلیمی در حالی که به دنبال کودکش در جمعیت عظیم کودکان در حال بازی می‌گردد می‌گوید: نمی‌شود کودکان را در این مراسم‌ها کنترل کرد، کودک هر چه در خانه و جمع فامیل و آشنایان ساکت باشد ولی وقتی با جمعیت زیاد همسالان خود مواجه می‌شود ناخودآگاه به جنب‌وجوش می‌افتد، البته همین تحرک و شادی برای تربیت دینی کودک و انتقال مفاهیم و ارزش‌ها مفید است زیرا کودک با هر بار شرکت در این مراسم‌ها خاطره خوبی در ذهنش باقی می‌ماند و دفعه بعد با استقبال و اشتیاق بیشتری در این مراسم شرکت می‌کند و همین امر رفته رفته روی شخصیتش تاثیر گذاشته و حضور در این قبیل مراسم‌ها و ارادت به اهل‌بیت(ع)  به عنوان یک ارزش برای او تبیین می‌شود.

جایی برای کودکان در لیالی قدر نیست
کاظم صالحی می‌گوید: صرف شرکت کودکان در این مراسم نباید مهم باشد بلکه باید یک مراسم عزاداری مطلوب، علاوه بر برنامه‌هایی که برای بزرگسالان در نظر گرفته، برای کودکان نیز برنامه‌ای در نظر بگیرد، نمی‌توان این انتظار را داشت که والدین فرزندان خود را به همراه خود نیاورند یا کودکان خود را برای ساعات طولانی یک جا ساکت نگه دارند به عقیده من در مراسم عزاداری و مناسبت‌های مذهبی کودکان و سلایق آنها اصلاً در نظر گرفته نمی‌شود.
وی ادامه داد: به عنوان مثال متولیان مصلی می‌توانستند در کنار غرفه کتاب، کمیته امداد و جمع‌آوری نذورات، از یکی مؤسسات یا مهدهای قرآن دعوت کنند و مسئولیت اجرای برنامه دینی ویژه کودکان را به آن بسپارند تا هم کودکان تحرک خود را داشته باشند و هم اینکه از این مراسم بی‌بهره نشوند.
خانم فیاض در حالی کودک خود را به بیرون از مصلی آورده تا در فضای باز و بدون مزاحمت بازی کند می‌گوید: چه کار می‌شود کرد انصافاً نمی‌توان کودک را در مراسمی که بیش از دو ساعت به طول می‌انجامد ساکت نگه داشت و از طرفی هم دلم نمی‌آید در این مراسم پر فیض شرکت نکنم، ای کاش متولیان این مراسم همچون طرح آرامش بهاری که در ایام سال نو در کنار مراسم مذهبی غرفه و نمایشگاهی هم برای کودکان در نظر گرفته بودند، فکری هم برای کودکان می‌کردند به عقیده من حتی اگر این برنامه‌ها هزینه هم داشته باشد والدین حاضر بودند این هزینه را بپردارند.
مراسم شب بیست‌وسوم ماه رمضان باشکوه برگزار شد اما جای تأمل دارد که چرا نه تنها در لیالی قدر بلکه در بسیاری از مناسبت‌های مذهبی تدبیری برای حضور کودکان اندیشیده نمی‌شود، هر خانواده‌ای حداقل یک بار شاهد چنین وضعیتی بوده و خود را بر سر دوراهی بردن یا نبرن کودکان به مناسبت‌های مذهبی قرار داده و البته بسیاری از خانواده‌ها به خاطر نبود فضایی مناسب برای کودکان در مراسم‌های مذهبی نه تنها کودکان را بلکه خودشان را نیز از حضور در چنین مناسبت‌هایی محروم کرده‌اند.
سؤال اینجاست؛ وقتی کودک برای حضور در مناسبت‌های مذهبی اشتیاق دارد چرا نباید از این فرصت استفاده و با تلفیق دین و شور کودکانه آنها را برای سنین بزرگسالی آماده کرد؟