توجه به مبدا و معاد؛ علت اصلی توفیق در انجام کارها

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، آیت‌الله سیداحمد میرعمادی، نماینده ولی‎فقیه در استان و امام جمعه خرم‌آباد شامگاه یک‌شنبه، 13 تیرماه در برنامه تفسیر قرآن در مسجد بعثت خرم‌آباد، گفت:  آیه 30 سوره مبارکه رعد با این مضمون که «كَذَلِكَ أَرْسَلْنَاكَ فِي أُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهَا أُمَمٌ لِّتَتْلُوَ عَلَيْهِمُ الَّذِيَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُونَ بِالرَّحْمَنِ قُلْ هُوَ رَبِّي لا إِلَهَ إِلاَّ هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ مَتَابِ» به مسائل مربوط به نبوت می‎پردازد.
وی با بیان این‌که در سوره رعد آیات 31 و 32 هم در به مسئله نبوت می‎پردازد، افزود: خداوند متعال در این آیات از سوره رعد هفت موضوع را درباره نبوت بیان کرده است.
آیت‌الله میرعمادی اضافه کرد: بنا بر این آیات پیامبران فرستاده خدا هستند هرچه می‎گویند از خداست و از پیش خودشان چیزی ندارند کمااینکه «ارسلنا» یعنی «ما فرستادیم»، «انزلنا» یعنی «ما نازل کردیم» می‎خواهد بگوید که پیامبران از طرف خدا هستند و از خودشان چیزی ندارند.
این مفسر قرآن‌کریم با بیان این‌که نکته دوم در این آیه بیان وظایف و مسئولیت‌های پیامبران الهی است، ادامه داد: فلسفه بعثت پیامبران و برنامه‌های آن‌ها تلاوت آیات، تعلیم کتاب و حکمت، هدایت و ارشاد و اجرای قسط و عدل است.
وی گفت: نکته سوم در این آیه درخواست معجزه از سوی مردم از پیامبران الهی است که خداوند در این آیه از سوره رعد آن‌را بیان کرده است.
نماینده ولی‌‏فقیه در لرستان با بیان این‌که معجزه بر دو نوع معجزه‌های معقول و نامعقول است، ادامه داد: در این آیات خداوند متعال در برابر تکذیب و انکار پیامبران از سوی برخی از مردم، به پیامبراکرم(ص) تسلی و دلداری می‎دهد.
وی با بیان این‌که تسلی و دلداری به مؤمنان و موحدان در برابر مخالفان از نکات مهم در این آیه است، افزود: این آیه به‌نوعی یک تهدید برای مخالفان پیامبران است خدای متعال مخالفان پیامبران را تهدید به عذاب و هلاکت می‌کند.
این مفسر قرآن‌کریم در بیان نکات تفسیری آیه 30 سوره رعد، گفت: خدای متعال در این آیه می‌‏فرماید: «كَذَلِكَ أَرْسَلْنَاكَ فِي أُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهَا أُمَمٌ؛ ای پیامبر ما تو را فرستادیم برای امت هم‌چنان‌که قبل از تو هم پیامبرانی را فرستادیم برای امت‌ها» که این جمله می‎خواهد به پیامبراکرم(ص) دلداری و تسلی بدهد و به او دستور دهد در برابر مشکلات صبر کند و بگوید ای پیامبر بدان نه رسالت تو بی‎سابقه است و نه انکار امت‌ها بی‌سابقه است.
وی افزود: خداوند متعال در این آیه به پیامبراکرم(ص) فرموده است: ای پیامبر قبل از تو هم پیامبرانی را فرستادیم اگر عده‌ای در برابر تو انکار و مخالفت می‎کنند قبل از تو هم برخی در مقابل پیامبران انکار می‌کردند تو آخرین پیامبر هستی اما اولین پیامبر نیستی نه پیامبری تو بی‌سابقه است نه مخالفت مردم پس در برابر مشکلات و مخالفت‌ها مقاومت و ایستادگی کن و مثل پیامبران اولوالعزم مقاومت کن.
نماینده ولی‏‌فقیه در لرستان ادامه داد: این آیه از قرآن در امر تبلیغ دین نکته مهمی است از زمان حضرت آدم تا الان در زمینه تبلیغ دین مبلغان دینی با مشکلات و سختی‏‌هایی مثل زندان، شکنجه، تبعید و سلب تابعیت مواجه بوده‌ و هستند لذا در تبلیغ دین این سابقه دارد و چیز تازه‌ای نیست.
وی افزود: نکته دیگر در این آیه این است که این جمله در حققت تهدیدی برای مخالفان است خدای متعال مخالفان پیامبراکرم(ص) را تهدید می‌کند به این‌که شما دارید مخالفت می‌کنید بدانید قبل از شما هم عده‌ای مخالفت می‌کردند شما از این درس بگیرید چراکه علی‎رغم مخالفت مخالفان دین نام پیامبران زنده است اما آن‌ها از بین رفته‌اند.
این مفسر قرآن‌کریم با یادآوری این‌که تسلی و دلداری پیامبر و تهدید و هشدار نسبت به مخالفان دو نکته مهم در این بخش از آیه 30 سوره رعد است، اظهارکرد: نکته سوم در این آیه عبارت «لِّتَتْلُوَ عَلَيْهِمُ الَّذِيَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ» است که می‏‌فرماید: ای پیامبر مهمترین وظیفه تو تلاوت آیات قرآن است تو وظیفه داری این آیات و وحی را که به تو نازل کردیم برای مردم بیان کنی تزکیه و تعلیم به‌دنبال تلاوت است.
این مفسر قرآن‌کریم با طرح این سؤال که آیا تعلیم مقدم است یا تزکیه، گفت: چهار آیه قرآن در رابطه با تعلیم و تزکیه است که در یک مورد تعلیم مقدم است و در سه مورد دیگر نیز تزکیه شده است.
وی اضافه کرد: برخی علما معتقد هستند تا زمانی‌که تعلیم نباشد تزکیه نخواهد بود پاسخ این است اول تلاوت بعد تزکیه و بعد تعلیم است کمااینکه قرآن می‌گوید: ای پیامبر تو وظیفه داری اول تلاوت کنی بعد به‌دنبال تزکیه و تعلیم و بعد تدبر و تفسیر کن و بعد عدالت را رعایت کن.
آیت‌الله میرعمادی اظهارکرد: نکته چهارم در این آیه جمله «وَهُمْ يَكْفُرُونَ بِالرَّحْمَنِ قُلْ هُوَ رَبِّي » است که می‌فرماید: ای پیامبر این‌ها نسبت به رحمان کفر می‎ورزند بگو که رحمان که منشا همه رحمت‌هاست «رب» من است.
وی گفت: سؤالی که در این‌جا مطرح است این است که این کفر ورزیدن به رحمان یعنی چه و چرا نگفت به خدا و در میان صفات خدا فقط روی کلمه «رحمان» تکیه شده است.
امام جمعه خرم‌آباد ادامه داد: برای این سؤال دو جواب ذکر شده است اول این‌که بعضی از مفسران گفته‌اند این آیه در ماجرای صلح حدیبیه نازل شده است در آنجا قرار شد متن صلح‌نامه نوشته شود از سوی پیامبراکرم(ص) امام علی(ع) قرار شد بنویسد و از سوی مشرکان سهیل بن عمر بود پیامبر گفت: علی بنویس «بسم‌الله الرحمن الرحیم» سهیل گفت: ما رحمان را قبول نداریم رحمان کیست؟
این مفسر قرآن‌کریم افزود: بعضی از مفسران در این رابطه اشکال کرده‌اند و گفته‌اند این توجیه در صورتی درست است که سوره «رعد» سوره مدنی و در مدینه نازل شده باشد در حالی‌که این سوره در مکه نازل شده است و این سوره چندسال قبل از صلح حدیبیه نازل شده است.
وی گفت: بعضی مفسران نیز گفته‌اند: این آیه پاسخ آیه 60 سوره مبارکه «فرقان» با این مضمون «وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اسْجُدُوا لِلرَّحْمَنِ قَالُوا وَمَا الرَّحْمَنُ أَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُورًا» است در این آیه خدا گفته است «و چون به آنان گفته شود [خداى] رحمان را سجده كنيد می‌‏گويند رحمان چيست آيا براى چيزى كه ما را [بدان] فرمان می‌دهى سجده كنيم و بر رميدن‌شان می‌افزايد» علامه طباطبایی در تفسیر قرآن به قرآن این‌طور جواب داده است که چون رحمان منشا رحمت و رب است پس شایسته عبادت و سجده کردن است.
وی با بیان این‌که به‌دلیل حساسیتی که کافران نسبت به اسم «رحمان» داشتند خدای متعال فرمود: «وَهُمْ يَكْفُرُونَ بِالرَّحْمَنِ»، اضافه کرد: نکته پنجم در این آیه جمله «عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ» و «َإِلَيْهِ مَتَابِ» است یعنی به‌سوی خدا بازگشت است که این جمله یک درس بزرگ به ما می‌دهد و آن این است که عوامل توفیق انسان در انجام رسالت الهی اگر کسی می‌خواهد در انجام رسالت الهی موفق شود باید توکل کند و توجه به بازگشت داشته باشد.
وی افزود: در فرهنگ قرآنی علت اصلی توفیق انسان در انجام رسالت الهی توجه به مبدا و معاد است اگر کسی خدای سبحان را مبدا همه امور بداند رب‌العالمین بداند قادر مطلق بداند در کارها به خدا توکل می‌کند و کارها را به او واگذار می‌کند چون خدا مبدا همه امور و رب‌العالمین و خالق کل شی است هم قادر است و هم عالم پس به او تکیه می‌کنیم.
آیت‌الله میرعمادی با اشاره به تاکید این آیه بر لزوم توجه به معاد، گفت: وقتی بدانیم هرکاری انجام دهیم ثبت می‌شود و خدا پاداش و جزا می‌دهد سعی می‌کنیم کارها را درست انجام دهیم اگر توجه به معاد داشتیم در انجام کارمان درست عمل می‌کنیم پس علت اصلی توفیق در انجام کارها توجه به مبدا و معاد است.