کوثر؛ سورهای با الفاظ منحصر به فرد
گروه فعالیتهای قرآنی: سوره کوثر کوچکترین سوره قرآن است که حدوداً یک سطر از قرآن را به خود اختصاص داده و تقریباً ده کلمه دارد؛ ولی با این حال تمامی اسمها و فعلهایی که در این سوره به کار رفته در سرتاسر قرآن منحصر به فرد است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، سوره کوثر کوچکترین سوره قرآن است که حدوداً یک سطر از قرآن را به خود اختصاص داده و تقریباً ده کلمه دارد؛ ولی با این حال تمامی اسمها و فعلهایی که در این سوره بهکار رفته در سرتاسر قرآن منحصر به فرد است.
«اعطیناک»، «الکوثر»، «فصلّ»، «لربک»، «و انحر»، «شانئک» و «الابتر» همه الفاظی هستند که به این شکل تنها در این سوره بهکار رفتهاند، خصوصاً لفظ «ربک» که 242 بار در قرآن تکرار شده، به صورت «لربّک» تنها در همین سوره موجود است.
سوره کوثر صدوهشتمین سوره قرآنٍ، در جزء ۳۰، در مکه نازل شده و دارای سه آیه است و نام آن از اولین آیه این سوره گرفته شده است برخی اعتقاد دارند در سال اول بعثت و برخی نیز معتقد هستند که در صلح حدیبیه نازل شده است.
کلمه کوثر بهمعنی خیر فراوان است. در اینکه منظور از کوثر، نهری است در بهشت، یا حوضی در محشر، یادختر(فاطمه) و ذریه پیامبر یا علمای امت، یا نبوت و قرآن، یا علم و حکمت یا... نظریههای گوناگونی وجود دارد.
شأن نزول سوره کوثر
در شأن نزول اين سوره آمده است: «عاص بن وائل» كه از سران مشركان بود پيغمبراكرم(ص) را بـه هـنـگام خارج شدن از مسجدالحرام ملاقات كرد و مدتى باحضرت گفتوگو نمود، گروهى از سران قريش در مسجد نشسته بودند و اين منظره را از دور مشاهده كردند، هنگامىكه عاص بن وائل وارد مسجد شد به او گفتند: با كه صحبت مىكردى؟ گفت: با اين مرد «ابتر» قـرآن مـجـيـد نـازل شـد و بـه اعجازآميزى در اين سوره به آنها پاسخ گفت و خبر داد كه دشـمـنـان او ابـتر خواهند بود و برنامه اسلام و قرآن هرگز قطع نخواهدشد، بشارتى كه در اين سوره داده شده از يكسو ضربهاى بود بر اميدهاى دشمنان اسلام و از سوى ديگر تسلى خاطرى بود بـه رسـول خدا(ص) كه بعد از شنيدن اين لقب زشت و توطئه دشمنان قلب پاكش غمگين و مكدر شده بود.
همچنین از امام صادق(ع) نيز نقل شده است كه هركس سوره كوثر را در شب جمعه پس از نمازي كه در نيمه شب ميخواند صد مرتبه بخواند به اذن خدا رسولش را در خواب خواهد ديد.
این سوره بر صحبتهای کافران بر ابتر بودن پیامبر اکرم(ص) اشاره داشته و در پاسخ به این سخنان است، پیامبر اکرم(ص) دو فرزند پسر از خدیجه داشت؛ یکی «قاسم» و دیگری «طاهر» و هر دو در مکه از دنیا رفتند، و پیامبر فاقد فرزند پسر شد؛ به همین علت مشرکین به او «ابتر» (یعنی بلاعقب) میگفتند. این سوره نازل شد و خبر داد که دشمنان او ابتر خواهند بود.
اشاره سوره «کوثر» به فاطمه زهرا(س)
از دیدگاه بسیاری از مفسران سوره کوثر در شأن فاطمه و فرزندان او نازل شدهاست همانگونه که در معنی آیات این سوره میخوانیم: «قطعا ما به تو خیر کثیر (فاطمه) دادیم(1) پس به شکرانهاش برای پروردگارت نماز بخوان و قربانی کن(2) و بدان که قطعاً شماتت گوی و دشمن تو ابتر و بلا عقب است(3)»
فخر رازی مفسر اهل سنت در تفسیر کبیر در رابطه با این سوره آورده است؛ قول سوم این است که این سوره بهعنوان رد بر کسانی نازل شده که عدم وجود اولاد را بر پیغمبر اکرم(ص) خرده میگرفتند، بنابراین معنی سوره این است که خداوند به او نسلی میدهد که در طول زمان باقی میماند، ببین چه اندازه از اهل بیت را شهید کردند، در عین حال جهان مملو از آنهاست، این در حالی است که از بنیامیه، که دشمنان اسلام بودند، شخص قابل ذکری در دنیا باقی نماند، سپس بنگر و ببین چقدر از علمای بزرگ در میان آنهاست مانند باقر و صادق و رضا و نفس زکیه.
هزاران هزار از فرزندان فاطمه در سراسر جهان پخش شدند، در میان آنها نویسندگان و فقها و محدثان و مفسران والامقام و فرماندهان عظیم بودند که با ایثارو فداکاری در حفظ آیین اسلام کوشیدند.
در راستای فضایل سوره مبارکه کوثر روایات زیادی وجود دارد، در حدیثی از پیامبر اسلام)ص) آمده است، که فرمود: «هرکس سوره کوثر را تلاوت کند خداوند او را از نهرهای بهشتی سیراب خواهد کرد و به عدد هر قربانی که بندگان خدا در روز عید قربان قربانی میکنند، و همچنین قربانیهائی که اهل کتاب و مشرکان دارند، به عدد هر یک از آنان اجری به اومیدهد.»
همچنین در روایتی دیگر آمده است که؛ هر كس در نمازهای واجب يا مستحب خود سوره كوثر را قرائت نمايد خداوند از آب حوض كوثر به او بنوشاند و كنار درخت طوبی همجوار رسول خدا(ص) خواهد شد.
مفسران قرآن كريم گفتهاند: اين سوره در شأن و منزلت حضرت فاطمه زهرا(س) نازل شده است. در روایتی آمده است که روزی پيامبر اکرم(ص) را ديدند كه در حال تبسم بود پرسيدند: ای رسول خدا چه چيزی موجب خنده شما شده است؟ فرمود: سورهای بر من نازل شده است و بعد سوره كوثر را قرائت نمودند و گفتند: آيا مي دانيد كوثر چيست؟ گفتند خدا و رسولش آگاهترند، پيامبر اکرم(ص) فرمود: كوثر نهری در بهشت است كه خداوند با آن مرا به خير كثيری وعده داده است و آن حوض من است كه امتم در كنار آن بر من وارد میشوند.
«اعطیناک»، «الکوثر»، «فصلّ»، «لربک»، «و انحر»، «شانئک» و «الابتر» همه الفاظی هستند که به این شکل تنها در این سوره بهکار رفتهاند، خصوصاً لفظ «ربک» که 242 بار در قرآن تکرار شده، به صورت «لربّک» تنها در همین سوره موجود است.
سوره کوثر صدوهشتمین سوره قرآنٍ، در جزء ۳۰، در مکه نازل شده و دارای سه آیه است و نام آن از اولین آیه این سوره گرفته شده است برخی اعتقاد دارند در سال اول بعثت و برخی نیز معتقد هستند که در صلح حدیبیه نازل شده است.
کلمه کوثر بهمعنی خیر فراوان است. در اینکه منظور از کوثر، نهری است در بهشت، یا حوضی در محشر، یادختر(فاطمه) و ذریه پیامبر یا علمای امت، یا نبوت و قرآن، یا علم و حکمت یا... نظریههای گوناگونی وجود دارد.
شأن نزول سوره کوثر
در شأن نزول اين سوره آمده است: «عاص بن وائل» كه از سران مشركان بود پيغمبراكرم(ص) را بـه هـنـگام خارج شدن از مسجدالحرام ملاقات كرد و مدتى باحضرت گفتوگو نمود، گروهى از سران قريش در مسجد نشسته بودند و اين منظره را از دور مشاهده كردند، هنگامىكه عاص بن وائل وارد مسجد شد به او گفتند: با كه صحبت مىكردى؟ گفت: با اين مرد «ابتر» قـرآن مـجـيـد نـازل شـد و بـه اعجازآميزى در اين سوره به آنها پاسخ گفت و خبر داد كه دشـمـنـان او ابـتر خواهند بود و برنامه اسلام و قرآن هرگز قطع نخواهدشد، بشارتى كه در اين سوره داده شده از يكسو ضربهاى بود بر اميدهاى دشمنان اسلام و از سوى ديگر تسلى خاطرى بود بـه رسـول خدا(ص) كه بعد از شنيدن اين لقب زشت و توطئه دشمنان قلب پاكش غمگين و مكدر شده بود.
همچنین از امام صادق(ع) نيز نقل شده است كه هركس سوره كوثر را در شب جمعه پس از نمازي كه در نيمه شب ميخواند صد مرتبه بخواند به اذن خدا رسولش را در خواب خواهد ديد.
این سوره بر صحبتهای کافران بر ابتر بودن پیامبر اکرم(ص) اشاره داشته و در پاسخ به این سخنان است، پیامبر اکرم(ص) دو فرزند پسر از خدیجه داشت؛ یکی «قاسم» و دیگری «طاهر» و هر دو در مکه از دنیا رفتند، و پیامبر فاقد فرزند پسر شد؛ به همین علت مشرکین به او «ابتر» (یعنی بلاعقب) میگفتند. این سوره نازل شد و خبر داد که دشمنان او ابتر خواهند بود.
اشاره سوره «کوثر» به فاطمه زهرا(س)
از دیدگاه بسیاری از مفسران سوره کوثر در شأن فاطمه و فرزندان او نازل شدهاست همانگونه که در معنی آیات این سوره میخوانیم: «قطعا ما به تو خیر کثیر (فاطمه) دادیم(1) پس به شکرانهاش برای پروردگارت نماز بخوان و قربانی کن(2) و بدان که قطعاً شماتت گوی و دشمن تو ابتر و بلا عقب است(3)»
فخر رازی مفسر اهل سنت در تفسیر کبیر در رابطه با این سوره آورده است؛ قول سوم این است که این سوره بهعنوان رد بر کسانی نازل شده که عدم وجود اولاد را بر پیغمبر اکرم(ص) خرده میگرفتند، بنابراین معنی سوره این است که خداوند به او نسلی میدهد که در طول زمان باقی میماند، ببین چه اندازه از اهل بیت را شهید کردند، در عین حال جهان مملو از آنهاست، این در حالی است که از بنیامیه، که دشمنان اسلام بودند، شخص قابل ذکری در دنیا باقی نماند، سپس بنگر و ببین چقدر از علمای بزرگ در میان آنهاست مانند باقر و صادق و رضا و نفس زکیه.
هزاران هزار از فرزندان فاطمه در سراسر جهان پخش شدند، در میان آنها نویسندگان و فقها و محدثان و مفسران والامقام و فرماندهان عظیم بودند که با ایثارو فداکاری در حفظ آیین اسلام کوشیدند.
در راستای فضایل سوره مبارکه کوثر روایات زیادی وجود دارد، در حدیثی از پیامبر اسلام)ص) آمده است، که فرمود: «هرکس سوره کوثر را تلاوت کند خداوند او را از نهرهای بهشتی سیراب خواهد کرد و به عدد هر قربانی که بندگان خدا در روز عید قربان قربانی میکنند، و همچنین قربانیهائی که اهل کتاب و مشرکان دارند، به عدد هر یک از آنان اجری به اومیدهد.»
همچنین در روایتی دیگر آمده است که؛ هر كس در نمازهای واجب يا مستحب خود سوره كوثر را قرائت نمايد خداوند از آب حوض كوثر به او بنوشاند و كنار درخت طوبی همجوار رسول خدا(ص) خواهد شد.
مفسران قرآن كريم گفتهاند: اين سوره در شأن و منزلت حضرت فاطمه زهرا(س) نازل شده است. در روایتی آمده است که روزی پيامبر اکرم(ص) را ديدند كه در حال تبسم بود پرسيدند: ای رسول خدا چه چيزی موجب خنده شما شده است؟ فرمود: سورهای بر من نازل شده است و بعد سوره كوثر را قرائت نمودند و گفتند: آيا مي دانيد كوثر چيست؟ گفتند خدا و رسولش آگاهترند، پيامبر اکرم(ص) فرمود: كوثر نهری در بهشت است كه خداوند با آن مرا به خير كثيری وعده داده است و آن حوض من است كه امتم در كنار آن بر من وارد میشوند.
