آیات و روایات دلیل بر قابلیت تغییر اخلاق انسان‌هاست

رضا محمدي تبار، استاد و مربی قرآن كريم موسسه قرآنی نغمه نور ایرانشهر در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از سیستان وبلوچستان، گفت: با توجه به نوشته های قرآنی آیات کلام وحی، اخلاق صد در صد قابل تغییر و قابل رشد و به قهقهرا رفتن است. اگر این طور نبود که دعوت انبیاء و قرآن به حقایق و تعالی و معنویت ها و خداپرستی، کاری عبث بود. اگر قرآن و انبیاء و ائمه و مراجع، مردم را به تقوا و پاکدامنی و اخلاص عمل دعوت می کنند، این بر اساس همین قابلیت در انسان است. انسان دائما از حالی به حال دیگر است. گاهی انسان از حال خوب به حال بد و بی ایمانی، منحرف می شود و گاهی هم از انحراف به ایمان و نور، هدایت می شودانسان دائما در حال تغییر است. حال امروز ما ربطی با حال دیروز و فردای ما ندارد. حتی حال ما در هر ساعت و لحظه، متغیر است.

محمدی تبار بیان کرد: اگر تغییر اخلاق امکان پذیر نبود، این همه آیات و روایات دلیل بر قابلیت تغییر اخلاق بر ما وارد نمی شد. همه این دسته از روایات و آیات می خواهند به انسان رشد و تعالی بدهند و بدین سبب و بدین سمت و سو، ما را انذار و هشدار می دهند تا آماده باشیم و از بند خطرات برهیم. مسلماً آن طرف قضیه هم، شیطان و نفس اماره، ماجرا را رها نمی کنند. آنها هم در صدد تغییر من و شما هستند. لکن شیطان و نفس اماره به دنبال تغییر حالات ما از حالات خوب به بد و یا از بد به بدتر است. اما روایات و آیات در پی تغییر حالات ما از بد به خوب یا از خوب به خوبتر می باشند.

وی در خصوص نقش اخلاق در زندگی وتمدن انسان ها افزود: ملتی تمدن دارد که انسانیت داشته باشد. همین لباس زیبای ظاهری تمدن و پیشرفت، نمی تواند نشان آدمیت باشد. ممکن است یک تمدنی به حسب ظاهر رشد دنیوی نداشته باشد، لکن از حیث باطن، رشد معنوی و نورانیت باطن و اخلاق و انسانیت و شایسته سالاری غیر قابل وصف داشته باشد. این تمدن است که در اصل می شود بدان اطلاق تمدن را کرد وگرنه تمدن بدون اخلاق که تمدن نیست.

استاد و مربي قرآن كريم موسسه قرآني نغمه نور ایرانشهر اظهار کرد: حتی ملل متمدن کنونی دنیا هم مدعی رشد اخلاقی در حد بسیار بالا هستند، یعنی خودشان می دانند که آن تمدنی تمدن است که اخلاق، انسانیت داشته و خدا محور باشد. شاید درصد عظیمی از ادعای ابرقدرتها و تمدنهای کنونی، گزافه باشد. ولی اینکه خودشان می دانند که تمدن بدون اخلاق، تمدن نیست، جای بسی تامل دارد. اینها در تاریخ ما ایرانیها و یا در تاریخ اسلام خوانده اند که چقدر مبانی اخلاقی در رشد و اعتلای تمدنهای قدیم اسلام و ایران، موثر بوده و اکنون این مباحث و موضوعات را به خودشان نسبت می دهند. در واقع هر چه حماسه و اخلاق و انسانیت است از ما دزدیده و به نام خودشان ثبت می کنند. در مقابل ائمه ما، اشخاصی را تصور می کنند و تصوراتشان را با هنرهای روز، واقعیت و اتفاق واقعی تاریخی، تلقی می کنند.

وی عنوان کرد: ما مدعی هستیم که ملت متمدنی بوده ایم، نه به خاطر انرژی اتمی و ... بلکه این متمدن بودن به خاطر مفاهیم اخلاقی و انسانی بوده است. همین مفاهیم انسانی که در جامعه ایرانی، باعث شد که اسلام را که حرف اول و آخرش اخلاق و نورانیت بود به سرعت و به راحتی بپذیرند و جزء بهترین ها باشند. اینها به خاطر منش و روش و اخلاق و انسانیتی بود که ایرانیان از خودشان نشان دادند و همگان را مبهوت خویش ساختند.

محمدی تبار یادآور شد: رابطه زندگی مادی با مسائل اخلاقی در روایات را می توان به آیه شریفه ان الله هو الرزاق ذوالقوة المتین، بیان کرد. اگر ما معتقدیم که خدا رزاق است و رزق دست فرد دیگری نیست، پس اینهمه حرص و جزع و فزع برای چه؟ هر چه رزقمان باشد همان است. لکن همان قرآن و روایت به ما می گوید که تلاش کنید. قرآن می فرماید: و جعلنا النهار معاشا... روز را برای کسب و کار و تلاش و رزق و روزی، قرار دادیم.

استاد و مربي قرآن كريم موسسه قرآني نغمه نور ایرانشهر ادامه داد: همانطور که در مطالب قبلی هم بیان شد، اخلاقیات و عمل به منهج الهی و دینی، از جامعه ما جامعه ای کاملاً انسانی و نورانی می سازد و هر چه بدین سمت برویم، به مدینه فاضله ای که همه انسانها در خیالشان با آن عشق بازی می کنند، نزدیک تر می شویم.

وی افزود: در قرآن و روایات سبک خاصی در خصوص اصول و مسائل اخلاقی بیان شده است. قرآن و روایات معمولاً انعطاف در مورد خیلی از مسائل مستحبی را نشان می دهند و فقط ترغیب می کنند. در مورد مسائل مکروه، فقط شما را دلزده از آن اعمال می کنند. اما در مورد مسائل حرام و واجب، شدت عمل زیادی نشان می دهند. بالاخره یک انسان باید به اموری مقید باشد. آدم بی قید یعنی آدم بی تقوا و آدم بی تقوا هم هر کاری می کند. هابیل و قابیل هر دو پیغمبر زاده بودند و به هر دو هم پیام الهی رسیده بود، لکن یکی از آنها، متقی بود و دیگری نه. لذا یکی اقدام به قتل دیگری کرد و جنایتکار و دیگری شهید شد.

محمدی تبار در پایان گفت: امیدوارم خدای مهربان به حق اهل بیت عصمت و طهارت و به برکت آیات نورانی کلام وحیانی اش، همه ما را متخلق به اخلاق حسنه و نورانی و الهی کند. طوری که خودمان هم در آرامش و اطمینان قلبی باشیم و نسبت به آخرت و عواقب امورمان هیچ گونه تشویش خاطر و نگرانی و اضطرابی نداشته باشیم. شاید خدا این توفیق را به ما بدهد که این کار با حضور و ظهور و عنایات حضرت مهدی (عج )که بقیة الله در زمین هستند، انجام شود.