جایگاه توسل در اسلام
گروه اندیشه: واسطه آوردن و وسیله قرار دادن کسی را برای حاجت، در میان مردم، مشهور و امری عقلی است اگر مردم مشکلی داشته باشند که حل آنرا به دست کسی بدانند، معمولاً به یکی از نزدیکان او متوسل میشوند و او را واسطه حل مشکل خود قرار میدهند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، واسطه آوردن و وسیله قرار دادن کسی را برای حاجت، در میان مردم، مشهور و امری عقلی است اگر مردم مشکلی داشته باشند که حل آنرا به دست کسی بدانند، معمولاً به یکی از نزدیکان او متوسل میشوند و او را واسطه حل مشکل خود قرار میدهند.
قرآن کریم در آیه 64 سوره نساء در این رابطه فرموده است: «وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاَّ لِيُطَاعَ بِإِذْنِ اللّهِ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذ ظَّلَمُواْ أَنفُسَهُمْ جَآؤُوكَ فَاسْتَغْفَرُواْ اللّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُواْ اللّهَ تَوَّابًا رَّحِيمًا؛ و ما هيچ پيامبرى را نفرستاديم مگر آنكه به توفيق الهى از او اطاعت كنند و اگر آنان وقتى به خود ستم كرده بودند پيش تو میآمدند و از خدا آمرزش میخواستند و پيامبر [نيز] براى آنان طلب آمرزش میكرد قطعاً خدا را توبه پذير مهربان میيافتند».
همچنین خداوند متعال در آیه 35 سوره مائده در این رابطه فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَابْتَغُواْ إِلَيهِ الْوَسِيلَةَ وَجَاهِدُواْ فِي سَبِيلِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ؛ اى كسانىكه ايمان آوردهايد از خدا پروا كنيد و به او [توسل و] تقرب جوييد و در راهش جهاد كنيد باشد كه رستگار شويد».
خداوند متعال در آیه 180 سوره اعراف نیز در این رابطه آورده است که: «وَلِلّهِ الأَسْمَاء الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا وَذَرُواْ الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَآئِهِ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ؛ و نامهاى نيكو به خدا اختصاص دارد پس او را با آنها بخوانيد و كسانى را كه در مورد نامهاى او به كژى میگرايند رها كنيد زودا كه به [سزاى] آنچه انجام میدادند كيفر خواهند يافت».
در روایات معصومین(ع) نقل شده است که «وسیله» بندگان بهسوی خداوند متعال و نیز «نامهای نیک» خداوند همان اهلبیت عصمت و طهارت(ع) میباشند چنانکه نبی مکرم اسلام فرمودند: «ما وسیله بهسوی خداوند متعال هستیم» و نیز امام صادق(ع) فرموده است: «به خدا سوگند، اسماء حسنی و نامهای نیک در قرآن، ما هستیم».
در قرآن کریم آیاتی نیز هست که بتپرستان را به این دلیل که بت را وسلیه تقرب به خدا میدانسته و آنرا شفیع قرار میدادند مذمت کرده و در آیه 18 سوره یونس در این رابطه فرموده است: «وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ مَا لاَ يَضُرُّهُمْ وَلاَ يَنفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَؤُلاء شُفَعَاؤُنَا عِندَ اللّهِ قُلْ أَتُنَبِّئُونَ اللّهَ بِمَا لاَ يَعْلَمُ فِي السَّمَاوَاتِ وَلاَ فِي الأَرْضِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ؛ و بهجاى خدا چيزهايى را میپرستند كه نه به آنان زيان میرساند و نه به آنان سود میدهد و میگويند اينها نزد خدا شفاعتگران ما هستند بگو آيا خدا را به چيزى كه در آسمانها و در زمين نمیداند آگاه میگردانيد او پاك و برتر است از آنچه [با وى] شريك میسازند».
و نیز در آیه سوم سوره زمر در این رابطه فرموده است: «أَلَا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ أَوْلِيَاء مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ».
خداوند در این آیه فرموده است: «آگاه باشيد آيين پاك از آن خداست و كسانىكه بهجاى او دوستانى براى خود گرفتهاند [به اين بهانه كه] ما آنها را جز براى اينكه ما را هر چه بيشتر به خدا نزديك گردانند نمیپرستيم البته خدا ميان آنان در باره آنچه كه بر سر آن اختلاف دارند داورى خواهد كرد در حقيقت خدا آن كسى را كه دروغپرداز ناسپاس است هدايت نمیكند» زیرا اولاً کار آنها واسطه قرار دادن بتها، بلکه عبادت آنها بود که بالاترین ظلم است همانگونه که قرآن کریم در آیه 13 سوره لقمان از قول لقمان به فرزندش میفرماید: «وَإِذْ قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ وَهُوَ يَعِظُهُ يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ؛ و [ياد كن] هنگامى را كه لقمان به پسر خويش در حالىكه وى او را اندرز میداد گفت اى پسرك من به خدا شرك مياور كه به راستى شرك ستمى بزرگ است».
و ثانیاً کار آنها خرافی و مخالف با عقل بوده است، زیرا بتی که نه شعور و نه نفع و نه ضرر دارد و نه میتواند خود را حفظ کند و نه دیگری را، چگونه میتواند شفیع یا موجب تقرب به خدای متعال شود.
قرآن کریم در آیه 64 سوره نساء در این رابطه فرموده است: «وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاَّ لِيُطَاعَ بِإِذْنِ اللّهِ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذ ظَّلَمُواْ أَنفُسَهُمْ جَآؤُوكَ فَاسْتَغْفَرُواْ اللّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُواْ اللّهَ تَوَّابًا رَّحِيمًا؛ و ما هيچ پيامبرى را نفرستاديم مگر آنكه به توفيق الهى از او اطاعت كنند و اگر آنان وقتى به خود ستم كرده بودند پيش تو میآمدند و از خدا آمرزش میخواستند و پيامبر [نيز] براى آنان طلب آمرزش میكرد قطعاً خدا را توبه پذير مهربان میيافتند».
همچنین خداوند متعال در آیه 35 سوره مائده در این رابطه فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَابْتَغُواْ إِلَيهِ الْوَسِيلَةَ وَجَاهِدُواْ فِي سَبِيلِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ؛ اى كسانىكه ايمان آوردهايد از خدا پروا كنيد و به او [توسل و] تقرب جوييد و در راهش جهاد كنيد باشد كه رستگار شويد».
خداوند متعال در آیه 180 سوره اعراف نیز در این رابطه آورده است که: «وَلِلّهِ الأَسْمَاء الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا وَذَرُواْ الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَآئِهِ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ؛ و نامهاى نيكو به خدا اختصاص دارد پس او را با آنها بخوانيد و كسانى را كه در مورد نامهاى او به كژى میگرايند رها كنيد زودا كه به [سزاى] آنچه انجام میدادند كيفر خواهند يافت».
در روایات معصومین(ع) نقل شده است که «وسیله» بندگان بهسوی خداوند متعال و نیز «نامهای نیک» خداوند همان اهلبیت عصمت و طهارت(ع) میباشند چنانکه نبی مکرم اسلام فرمودند: «ما وسیله بهسوی خداوند متعال هستیم» و نیز امام صادق(ع) فرموده است: «به خدا سوگند، اسماء حسنی و نامهای نیک در قرآن، ما هستیم».
در قرآن کریم آیاتی نیز هست که بتپرستان را به این دلیل که بت را وسلیه تقرب به خدا میدانسته و آنرا شفیع قرار میدادند مذمت کرده و در آیه 18 سوره یونس در این رابطه فرموده است: «وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ مَا لاَ يَضُرُّهُمْ وَلاَ يَنفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَؤُلاء شُفَعَاؤُنَا عِندَ اللّهِ قُلْ أَتُنَبِّئُونَ اللّهَ بِمَا لاَ يَعْلَمُ فِي السَّمَاوَاتِ وَلاَ فِي الأَرْضِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ؛ و بهجاى خدا چيزهايى را میپرستند كه نه به آنان زيان میرساند و نه به آنان سود میدهد و میگويند اينها نزد خدا شفاعتگران ما هستند بگو آيا خدا را به چيزى كه در آسمانها و در زمين نمیداند آگاه میگردانيد او پاك و برتر است از آنچه [با وى] شريك میسازند».
و نیز در آیه سوم سوره زمر در این رابطه فرموده است: «أَلَا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ أَوْلِيَاء مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ».
خداوند در این آیه فرموده است: «آگاه باشيد آيين پاك از آن خداست و كسانىكه بهجاى او دوستانى براى خود گرفتهاند [به اين بهانه كه] ما آنها را جز براى اينكه ما را هر چه بيشتر به خدا نزديك گردانند نمیپرستيم البته خدا ميان آنان در باره آنچه كه بر سر آن اختلاف دارند داورى خواهد كرد در حقيقت خدا آن كسى را كه دروغپرداز ناسپاس است هدايت نمیكند» زیرا اولاً کار آنها واسطه قرار دادن بتها، بلکه عبادت آنها بود که بالاترین ظلم است همانگونه که قرآن کریم در آیه 13 سوره لقمان از قول لقمان به فرزندش میفرماید: «وَإِذْ قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ وَهُوَ يَعِظُهُ يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ؛ و [ياد كن] هنگامى را كه لقمان به پسر خويش در حالىكه وى او را اندرز میداد گفت اى پسرك من به خدا شرك مياور كه به راستى شرك ستمى بزرگ است».
و ثانیاً کار آنها خرافی و مخالف با عقل بوده است، زیرا بتی که نه شعور و نه نفع و نه ضرر دارد و نه میتواند خود را حفظ کند و نه دیگری را، چگونه میتواند شفیع یا موجب تقرب به خدای متعال شود.
