سرمایه های ملی همچون استاد معین موجب غنای فرهنگ اسلامی ما شده است

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از گیلان، باقری فرد، رئیس انجمن ترویج زبان و ادبیات فارسی کشور عصر روز گذشته، 18 شهریور در آیین گرامیداشت استاد دکتر محمد معین رئیس انجمن ترویج زبان و ادبیات فارسی کشور که در آستانه اشرفیه برگزار شد، 17 شهریور را مصادف با هفتادوچهارمین سالگرد دفاع استاد معین از رسانه دکتری خود دانست و اظهار کرد: استاد به عنوان اولین فارغ التحصیل دوره دکتری شناخته شد و در عرصه فعالیت های علمی در حوزه زبان و ادبیات فارسی رسمیت پیدا کرد.

وی هدف از برگزاری آیین های گرامیداشت را یادآوری آثار و نتایج ارزشمندی دانست که زندگانی پربرکت امثال استاد دکتر محمد معین برای جامعه به ارمغان آورده است و افزود: با یادآوری این بزرگی ها ما فراموش نمی کنیم که افراد بزرگ و سترگی همچون استاد معین در عرصه فرهنگ، زبان و ادب فارسی حضور داشتند.

رئیس انجمن ترویج زبان و ادبیات فارسی اضافه کرد: قطعا خدمات ارزشمند این بزرگواران در خلق سرمایه های ملی و فرهنگی بوده که موجب غنا و پویایی فرهنگ اسلامی ما شده است.

باقری فرد تاثیرگذاری را دومین هدف از برگزاری آیین های گرامیداشت دانست و گفت: ما در کنار یادآوری صفات و خصال ارزشمند استادان بزرگی همچون محمد معین، باید محیط پرورش آنان را بررسی کنیم و بدانیم که چه عواملی سبب شد که این بزرگواران به این مرتبه از علم و دانش دست پیدا کردند و توانستند به این میزان از تاثیرگذاری در جامعه برسند. به تعبیر دیگر، باید چنین استادانی را الگو و اسوه در نظر بگیریم.

وی با تاکید بر لزوم بازپروری این الگوها با شناسایی عوامل و عناصر پرورش آنان، تصریح کرد: باید متناسب با اقتضائات امروز فضایی فراهم کنیم تا استادان و فرهیختگانی همچون دکتر معین مجددا در عرصه فرهنگ و ادب ما پرورش پیدا کنند لذا هدف دوم لازمه هدف اول است.

رئیس انجمن ترویج زبان و ادبیات فارسی خواستار تامل در نحوه پرورش استاد معین شد و ادامه داد: یکی از دغدغه های بسیار مهم محققان و پژوهش گران عرصه زبان و ادب فارسی این است که آیا نظام آموزشی ما توانایی عرضه نخبگانی همچون استاد معین را به عرصه علمی دارد؟ لذا نیازمند تبیین این الگوها هستیم.

باقری فرد با اشاره به عمر نسبتا کوتاه دکتر معین، خاطرنشان کرد: آثار به جا مانده از استاد در این عمر حدود 50 سال بسیار ارزشمند و درخشان است. در واقع ایشان از نظر توانایی علمی در سطحی قرار می گیرد که در دوره معاصر کمتر شاهد آن هستیم. اگر استاد زندگانی طولانی تر داشت، قطعا اتفاقات فرخنده ای در عرصه فرهنگ، زبان و ادب فارسی روی می داد، اما حکمت خداوند بر این قرار داشت که استاد به گونه ای زیست کند که برای اهل علم و ادب الگو باشد.

وی آثار معنوی استاد معین را بیش از آثار مکتوب ایشان دانست و یادآور شد: آنچه که به عنوان آثار مکتوب استاد در اختیار ماست شامل ده ها تالیف و کار علمی در قالب کتاب، تصنیف، تصحیح کتاب، تالیف مقاله، ترجمعه کتاب و مقاله و راهنمایی پایان نامه های دوره های تحصیلات تکمیلی است.

این مسئول فرهنگی به ارزیابی شاخص های آثار تحقیقی استاد معین پرداخت و بیان کرد: جامعیت در آثار استاد به معنای کامل تحقق پیدا کرده است. این جامعیت هم در تالیف همه قالب های متعارف روز که برون داده های پژوهشی براساس آن منتشر می شود، وجود دارد و هم در تنوع موضوعات به چشم می خورد. با بررسی مجموعه آثار استاد معین درمیابیم که ایشان هم در عرصه ادب فارسی تحقیقات جامعی را انجام داده و هم از عرصه ادبیات به موضوع زبان فارسی ورود پیدا کرده است.

باقری فرد اضافه کرد: مجموعه آثار استاد متن محور و مبتنی بر ماهیت اصلی ادبیات فارسی و توجه کامل به عرصه زبان فارسی است لذا یکی از آسیب ها و آفت هایی که امروز در تحقیقات زبان فارسی با آن مواجه هستیم، فعالیت یک بعدی محققان است. در واقع بخش زیادی از تحقیقات مربوط به ادبیات فارسی است و حوزه مطالعاتی زبان فارسی در میان برون داده های پژوهشی دانشگاهیان از جهت کمیت شرایط مطلوبی ندارد که نیازمند بازنگری است.

رئیس انجمن ترویج زبان و ادبیات فارسی با اشاره به وجود توازن و تناسب در حیطه تحقیقات استاد معین بین زبان و ادب فارسی، افزود: وقتی این تحقیقات کنار هم قرار می گیرند، یکدیگر را کامل می کنند. مسئله شناسی و نیازسنجی و کوشش برای رفع آن نیازها و حل مسائل موجود در عرصه علمی زبان و ادبیات فارسی شاخص دیگر آثار استاد است.

وی با بیان اینکه استاد معین همه مخاطبان زبان و ادب فارسی را هدف قرار داده بود، تصریح کرد: امروز فرهنگ معین از شناخته شده ترین تالیفاتی است که در حوزه زبان فارسی وجود دارد و کمتر محفلی است که فرهنگ معین را نداشته باشد. با شرایطی که در فضای مجازی فراهم شده، مراجعه به فرهنگ معین طبیعی است.

باقری فرد عرصه تحقیقات استاد معین را در همه سطوح جامعه جاری و ساری دانست و خاطرنشان کرد: مبنای برنامه ریزی استاد، توجه به متون زبان و ادب فارسی و برقراری پیوند میان مطالعات زبانی و ادبی است. استاد در عرصه تحقیقات روش مند عمل می کرد.

وی با اشاره به توجه استاد معین به حوزه های میان رشته ای، عنوان کرد: تاریخ، فلسفه، روان شناسی و زبان شناسی از جمله مهمترین حوزه هایی است که استاد تحقیقات زبانی خویش را در آن چارچوب انجام می داد. امروز سخت نیازمند پیوند مطالعات میان رشته ای با موضوع زبان و ادبیات فارسی هستیم.

این مقام مسئول نقش خانواده در شکل گیری شخصیت استاد را مهم دانست و متذکر شد: استاد معین در دوران کودکی طعم تلخ یتیمی را چشید، اما وجود جد پدری ایشان به نام «شیخ محمدتقی معین العلما» موهبت زندگی و انگیزه بخش راه استاد بود.

باقری فرد با بیان اینکه تحصیلات عمیق و پرمایه و آشنایی با اساتید شاخص و برجسته از همان دوران کودکی یکی از عوامل پرورش دهنده استاد است، گفت: استاد برنامه ریزی، نظم، کوشش، همت و پشتکار را با هم درآمیخته بود. آشنایی با زبان های مختلف  نیز یکی از مهمترین ویژگی های استاد معین بود که افق های زیادی را در حوزه زبان و ادب فارسی پیش روی ایشان باز کرد.

وی اضافه کرد: اگر کسی بخواهد در عرصه فرهنگ و ادب سرآمد باشد، حتما باید علاوه بر اشراف بر زبان و ادب فارسی، به زبان هایی که در آن تحقیقات مهم در باب زبان و ادبیات فارسی انجام گرفته، آشنا باشد. در واقع باید از تجارب معتبر بین المللی و ظرفیت سنت های علمی دیگران بهره بگیریم.

رئیس انجمن ترویج زبان و ادبیات فارسی کشور خواستار نقد و خودارزیابی جدی در حوزه نظام آموزشی زبان و ادبن فارسی شد و عنوان کرد: آیا در این نظام آموزشی شرایط را به گونه ای فراهم کرده ایم که معلم و متعلم با چنین شاخص ها و ویژگی هایی پرورش یابد؟