به گزارش کانون خبرنگاران
ایکنا،
نبأ در دنیای معاصر و با توجه به بروز برخی اقتضاهای جهان مدرن نیاز است که درباره تربیت کودکان بیش از پیش چارهاندیشی شود. در جامعهای مانند جمهوری اسلامی ایران که دین رسمی آن اسلام است، بدیهی است که باید از آموزههای قرآن کریم به عنوان تعیین کننده راه و روش زندگی انسانها در زمینه تربیت فرزندان کمک گرفت.
پیامبران و اولیای دین اسلام نیز که سرمشق آنها قرآن کریم است، به موضوع فرزندپروری توجه ویژهای داشتهاند و به مقتضیات هر دورهای اهتمام ورزیدهاند، در همین ارتباط میتوان به فرمایش حضرت علی(ع) اشاره کرد که میفرمایند، کودکان خود را برای زمان خودشان تربیت کنید. سخن ایشان نشان دهنده لزوم توجه به مقتضیات زمانی در تربیت فرزندان است که حاکی از آیندهنگری و بصیرت وی است، همچنین ائمه معصومین(ع) به کرات درباره لزوم بازی و سرگرمی کودکان تا هفت سالگی سخن گفتهاند و درباره آموختن مهارتهای مورد نیاز برای آنان توصیه کردهاند.
با توجه به این موضوع که دین مبین اسلام جامع است و برای تمامی زوایای زندگی انسانها برنامهای منسجم و مدون دارد، ارائه مولفههایی کامل درباره تربیت فرزندان در قرآن کریم امری بدیهی است.
همانگونه که از دین اسلام انتظار میرود، در قرآن کریم اصولی درباره تربیت فرزندان مطرح شده است که در فرصت حاضر به آنها میپردازیم.
رویکرد موشکافانه قرآن کریم به تربیت فرزنداننگاهی هر چند کوتاه به آموزههای قرآن کریم درباره کودکان نشان میدهد که رویکرد این کتاب آسمانی به فرزندان، عمیق و بنیادی است. به طوریکه، خداوند به ارائه یک سری کلیات درباره فرزندان بسنده نکرده و در آیات متعدد با جزئیات به این موضوع پرداخته است.
به این ترتیب، اولین موضوعی که باید درباره نگاه قرآنی به تربیت فرزندان به آن توجه کرد این است که رویکرد قرآن کریم به این موضوع بسیار عمیق و موشکافانه است، به طوریکه در آیات 28 تا 30 سوره مریم خداوند به تأثیر عفت و پاکی مادران بر فرزندان اشاره میکند و تصریح میکند که چگونه فرزندان حتی در دورانی که در رحم مادران هستند از حرکات و رفتارهای آنان تأثیر میپذیرند.
از سویی دیگر، در آیات 232 و 233 سوره بقره، آیه 6 سوره طلاق، آیه 35 سوره احقاف و آیه 14 سوره لقمان به دوران شیرخوارگی کودک و لزوم توجه والدین به امر شیردهی به دلیل تأثیر بر شخصیت کودک پرداخته شده است.
نگاه متعالی قرآن به تربیت فرزندانموضوع دیگر اینکه، خداوند در قرآن کریم مفاهیمی بلند و انسانی را در زمینه تربیت فرزندان مطرح کردهاند که امروزه بزرگترین روانشناسان والدین را به این مسائل توجه میدهند. مثلاً؛ در کتاب آسمانی ما و در آیات 5 و 8 سوره نساء، لزوم رفتار محترمانه و برخوردی سازنده و شایسته با کودکان مطرح شده است که نشان دهنده نگاه مترقی دین اسلام به این موضوع است.
لزوم رعایت حقوق کودکان از دیدگاه قرآندین اسلام بر اساس رأفت و مهربانی با دیگران بنا شده و به ویژه توجه به افرادی که ضعیف هستند در آن مورد توجه خاصی قرار گرفته است. در همین ارتباط باید تصریح کرد که کودکان همواره یکی از اقشار ضعیف جامعه محسوب میشوند که قادر نیستند از خودشان دفاع کنند. خداوند در قرآن کریم از اوضاع و احوال آنان غفلت نکرده و در فرصتهای مختلف دستور داده است که حقوق آنها رعایت شود و به ویژه با کودکان یتیم با عدالت رفتار شود و این مضامین در آیات 2 و 10 سوره نساء و آیه 152 سوره انعام قابل مشاهده هستند.
قرآن بازی را لازمه دوران کودکی میداندآیه 5 سوره حج نیز به موضوع بازی کودکان پرداخته و آن را سرآغازی برای رشد و بلوغ کودکان معرفی کرده است. در حالی قرآن کریم به تأثیر بازی و سرگرمی کودکان بر شخصیت آنها توجه داده است که امروز و در دنیای مدرن یکی از مهمترین اصول تربیتی کودکان، همین موضوع است.
در حال حاضر بزرگترین روانشناسان و کارشناسان کودک معتقدند که بازی و سرگرمی نقشی انکارناشدنی در تربیت فرزندان دارند و به این ترتیب، آنان خواسته یا ناخواسته تکرارکننده اصول اساسی تربیتی قرآن هستند.
شهربانو جمعهپور