امام حسن(ع)؛ الگوی کرامت و بخشندگی
گروه معارف: امام حسنمجتبی(ع) بسیار مظلوم بود و در شرایط دشوار و خفقانآوری زندگی میکرد که اجازه بیان آشکار احادیث خود را هم نداشت، این امام همام به کریم اهل بیت شناخته میشوند؛ چرا که آن بزرگوار نه تنها از نظر علم، تقوی، زهد و عبادت، مقامی برگزیده و ممتاز داشتند، بلکه کرامت و بخشندگی از صفات بارز آن حضرت بود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، امروز هفتم صفر بنا به روایتی مصادف است با سالروز شهادت امام حسنمجتبی(ع) امامی که مظلوم زندگی کرد و مظلوم به شهادت رسید. بخشی از زندگانی شریف امام حسنمجتبی(ع) در زمان پیامبر(ص) و بخشی از آن در دوران امامت حضرت علی(ع) بوده است که پس از شهادت امیرالمؤمنین(ع)، ایشان حکومت را بهدست گرفتند.
مردم امام حسنمجتبی(ع) را بهخاطر حضرت فاطمه(س) و رسول اکرم(ص) تکریم میکردند و کینهای که از امام علی(ع) داشتند در مورد امام حسن(ع) کمتر بود.
با وجودیکه امام حسن(ع) بنا داشت که سپاهی تشکیل دهد تا به مقابله با معاویه و ریشهکنی کفر و الحاد بپردازد، اما همین که مردم با پیشنهاد دنیوی معاویه و کیسههای زر مواجه شدند، دین خود را به دنیا فروختند و امام خود را تنها گذاشتند.
وقتی امام حسن(ع) سپاهی برای قیام نداشت و ایستادگی او در مقابل معاویه به حفظ دین نمیانجامید و فقط جان شیعیان و انصار امام(ع) به خطر میافتاد، بنابراین چارهای نداشت جز اینکه صلحنامه را امضا کند.
اگر امام حسنمجتبی(ع) قیام میکرد، معاویه با مکر و نیرنگ، بهشکلی حوادث و اتفاقات را جلوه میداد که شهادت امام(ع) نتواند تبلیغ لازم برای از بین بردن چهره کریه ظلم و تباهی باشد، از طرفی تمام شیعیان راستین و مخلص و یاوران دین را نیز به شهادت میرساند.
برخی از شیعیان معترض بودند که چرا امام حسن(ع) صلح را پذیرفته، اما با گذشت زمان مصلحت و دوراندیشی و تدبیر امام(ع) بر مردم آشکار شد و به حقیقت و حکمت این تصمیم مناسب پی بردند.
امام حسن(ع) پس از واگذاری ظاهری حکومت به معاویه و امضای صلحنامه، به مدینه مشرف شد و در آنجا نیز به تبلیغ و ترویج دین پرداخت.
سیره اجتماعی امام حسن مجتبی(ع)
اخلاق نیکو، تواضع و دستگیری از نیازمندان در رفتار امام حسن(ع) متجلی بود، ایشان در مورد توهینها و پرخاشگریهای افراد نادان با متانت، شرافت و بزرگمنشی رفتار میکرد.
در روایتی نقل شده که روزی امام حسنمجتبی(ع) از محلهای گذر کرد، مردمی رنجور، بیمار و فقیر آنجا بودند که امام را به مهمانی دعوت کردند، ایشان نیز پذیرفت و امام(ع) نیز متقابلاً از آنها دعوت کرد که به منزل ایشان بروند و استقبال گرمی هم از آنان کرد.
وقتی امام حسنمجتبی(ع) وارد مدینه شد، فردی شروع به ناسزا گفتن به امام کرد، وقتی امام حسن(ع) با برخورد زشت و زننده آنها مواجه شد در کمالی بزرگمنشی، متانت و آرامش خطاب به آنها فرمود: «برادر اگر گرسنهای به تو غذا بدهم؟ اگر تشنهای تو را سیراب نمایم؟ اگر خستهای در منزل ما استراحت کن و اگر مرکب نداری به تو مرکب میدهیم».
آن شخص از رفتار خود شرمنده شد و خطاب به امام حسن عرض کرد: «یاابن رسولالله؛ تا امروز دشمنترین افراد نزد من شما بودید و لی از این پس از نظر من شما بهترین فرد عالم هستید».
امام حسن(ع) بسیار مظلوم بود و در چنان شرایط دشوار و خفقانآوری زندگی میکرد که اجازه بیان آشکار احادیث خود را هم نداشت، این امام بزرگوار سختیها و تنگناهای بسیار را متحمل شد.
امام حسن مجتبی(ع) فرزند علی بن ابیطالب(ع) در شب نیمه ماه مبارک رمضان سال سوم هجرت در شهر مدینه دیده به جهان گشودند. در سن ۳۷ سالگی با ایشان برای خلافت و جانشینی امام علی(ع) بیعت شد؛ مدت امامت حضرتش ۶ ماه و سه روز به طول انجامید.
از سختترین دوران زندگانی با برکت امام مجتبی(ع)، دوران پس از صلح با معاویه بود. ایشان سختی این سالهای ستم را با بردباری وصف ناشدنی سپری میکردند.
در این سالها، ایشان از غریبه و آشنا سخنان زشت و گزنده میشنیدند و زخم بیوفایی میخوردند.بسیاری از دوستان به ایشان پشت کرده بودند. روزگار، برایشان به سختی میگذشت.
مردم متوجه این نبودند که امامان معصوم(ع) متناسب با شرایط و اوضاع حاکم بر عصر خویش و بنا بر وظیفهای که خداوند متعال بر عهده آنان گذاشته بود، اقدام و به آن پایبند بودند.
اوضاع عصر امام حسن مجتبی(ع) و شرایط آن زمان، اقتضا میکرد که آن حضرت، با وجود میل باطنیشان، صلح با معاویه را بپذیرند و حکومت را به وی واگذارند و این وظیفهای بود که بر عهده ایشان گذاشته شده بود.
امام حسن مجتبی(ع) به کریم اهلبیت شناخته میشوند چرا که آن بزرگوار نه تنها از نظر علم، تقوی، زهد و عبادت، مقامی برگزیده و ممتاز داشتند، بلکه از لحاظ بذل و بخشش و کمک به نیازمندان نیز سرآمد بودند.
هیچ نیازمندی از در خانه آن حضرت دست خالی برنمیگشت. هیچ آزرده دلی شرح پریشانی خود را نزد آن بزرگوار بازگو نمیکرد، جز آنکه مرهمی بر دل آزرده او نهاده میشد.
حسن بن علی(ع) با تمام قدرت و توان در انجام امور خیر و نیک و رفع نیاز مستمندان فعال بودند و هرآنچه را که داشتتد در راه خدا انفاق میکرد.امام حسن مجتبی(ع) در طول عمر خویش دو بار تمام اموال و دارایی خود را در راه خدا خرج کردند و سه بار ثروت خود را به دو نیم تقسیم کرده و نصف آنرا برای خود نگهداشتند و نصف دیگر را در راه خدا بخشیدند.
در روایات و احادیث چندین ویژگی برای امام دوم شیعیان(ع) ذکر شده که کریم اهلبیت(ع) یکیاز معروفترین صفات امام حسن مجتبی(ع) است که وجه تسمیه این صفت بهخاطر جود و بخشش و دستگیری از ایتام و ضعفا است.
امام حسن مجتبی(ع) از نظر اخلاقی بسیار اهل محبت بودند. دستگیری از مستمندان، فقرا، بیچارگان، غذا دادن به مردم، اطعام مساکین، سر زدن به بیماران، فقرا و پابرهنگان، همگی در خلق و خوی آن حضرت آمده است.
کرامت و بخشندگی از صفات بارز امام مجتبی(ع) است که در تاریخ آمده و ایشان در این زمینه یک الگوی بیبدیل هستند.
امام حسن(ع) الگوی مسلمانان امروز
امام حسن(ع) از نظر متون دینی دارای جایگاه رفیع و بلندی هستند، شیعیان امروزه باید کریم بودن امام حسن مجتبی(ع) را الگوی خویش قرار دهند.
در روایات آمده که روزی امام حسن(ع) از کنار باغی عبور میکردند که مشاهده نمودند که بیرون باغ غلامی نشسته و در حال نان خوردن است؛ لقمهای نان در دهان خود میگذارد و لقمهای را جلوی سگ میگذارد.
امام حسن(ع) برای مدتی این منظره را تماشا کردند و بعد به جلو آمدند و به شخص گفتند: «همینجا بنشین تا برگردم»؛ امام(ع) باغ را خریدند و در همان مسیر نیت کردند که غلام را آزاد کنند. وقتی حضرت کنار آن باغ رسیدند، غلام را صدا زدند و گفتند «من آن باغ را به همراه خودت خریدم و بعد هم تو را آزاد کردم و تمام این باغ را به تو بخشیدم».
وقتی امام حسن مجتبی(ع) سختی و گرفتاری مردم را میدیدند برای آنها بذل و بخشش میکردند و مردم نیز ایشان را به صفت کریم بودن میشناختند و برای رفع نیازخویش به امام حسن(ع) مراجعه میکردند و حتی افرادی را که ارادت خاصی به اهل بیت(ع) نداشتند رسیدگی میکردند.
مردم امام حسنمجتبی(ع) را بهخاطر حضرت فاطمه(س) و رسول اکرم(ص) تکریم میکردند و کینهای که از امام علی(ع) داشتند در مورد امام حسن(ع) کمتر بود.
با وجودیکه امام حسن(ع) بنا داشت که سپاهی تشکیل دهد تا به مقابله با معاویه و ریشهکنی کفر و الحاد بپردازد، اما همین که مردم با پیشنهاد دنیوی معاویه و کیسههای زر مواجه شدند، دین خود را به دنیا فروختند و امام خود را تنها گذاشتند.
وقتی امام حسن(ع) سپاهی برای قیام نداشت و ایستادگی او در مقابل معاویه به حفظ دین نمیانجامید و فقط جان شیعیان و انصار امام(ع) به خطر میافتاد، بنابراین چارهای نداشت جز اینکه صلحنامه را امضا کند.
اگر امام حسنمجتبی(ع) قیام میکرد، معاویه با مکر و نیرنگ، بهشکلی حوادث و اتفاقات را جلوه میداد که شهادت امام(ع) نتواند تبلیغ لازم برای از بین بردن چهره کریه ظلم و تباهی باشد، از طرفی تمام شیعیان راستین و مخلص و یاوران دین را نیز به شهادت میرساند.
برخی از شیعیان معترض بودند که چرا امام حسن(ع) صلح را پذیرفته، اما با گذشت زمان مصلحت و دوراندیشی و تدبیر امام(ع) بر مردم آشکار شد و به حقیقت و حکمت این تصمیم مناسب پی بردند.
امام حسن(ع) پس از واگذاری ظاهری حکومت به معاویه و امضای صلحنامه، به مدینه مشرف شد و در آنجا نیز به تبلیغ و ترویج دین پرداخت.
سیره اجتماعی امام حسن مجتبی(ع)
اخلاق نیکو، تواضع و دستگیری از نیازمندان در رفتار امام حسن(ع) متجلی بود، ایشان در مورد توهینها و پرخاشگریهای افراد نادان با متانت، شرافت و بزرگمنشی رفتار میکرد.
در روایتی نقل شده که روزی امام حسنمجتبی(ع) از محلهای گذر کرد، مردمی رنجور، بیمار و فقیر آنجا بودند که امام را به مهمانی دعوت کردند، ایشان نیز پذیرفت و امام(ع) نیز متقابلاً از آنها دعوت کرد که به منزل ایشان بروند و استقبال گرمی هم از آنان کرد.
وقتی امام حسنمجتبی(ع) وارد مدینه شد، فردی شروع به ناسزا گفتن به امام کرد، وقتی امام حسن(ع) با برخورد زشت و زننده آنها مواجه شد در کمالی بزرگمنشی، متانت و آرامش خطاب به آنها فرمود: «برادر اگر گرسنهای به تو غذا بدهم؟ اگر تشنهای تو را سیراب نمایم؟ اگر خستهای در منزل ما استراحت کن و اگر مرکب نداری به تو مرکب میدهیم».
آن شخص از رفتار خود شرمنده شد و خطاب به امام حسن عرض کرد: «یاابن رسولالله؛ تا امروز دشمنترین افراد نزد من شما بودید و لی از این پس از نظر من شما بهترین فرد عالم هستید».
امام حسن(ع) بسیار مظلوم بود و در چنان شرایط دشوار و خفقانآوری زندگی میکرد که اجازه بیان آشکار احادیث خود را هم نداشت، این امام بزرگوار سختیها و تنگناهای بسیار را متحمل شد.
امام حسن مجتبی(ع) فرزند علی بن ابیطالب(ع) در شب نیمه ماه مبارک رمضان سال سوم هجرت در شهر مدینه دیده به جهان گشودند. در سن ۳۷ سالگی با ایشان برای خلافت و جانشینی امام علی(ع) بیعت شد؛ مدت امامت حضرتش ۶ ماه و سه روز به طول انجامید.
از سختترین دوران زندگانی با برکت امام مجتبی(ع)، دوران پس از صلح با معاویه بود. ایشان سختی این سالهای ستم را با بردباری وصف ناشدنی سپری میکردند.
در این سالها، ایشان از غریبه و آشنا سخنان زشت و گزنده میشنیدند و زخم بیوفایی میخوردند.بسیاری از دوستان به ایشان پشت کرده بودند. روزگار، برایشان به سختی میگذشت.
مردم متوجه این نبودند که امامان معصوم(ع) متناسب با شرایط و اوضاع حاکم بر عصر خویش و بنا بر وظیفهای که خداوند متعال بر عهده آنان گذاشته بود، اقدام و به آن پایبند بودند.
اوضاع عصر امام حسن مجتبی(ع) و شرایط آن زمان، اقتضا میکرد که آن حضرت، با وجود میل باطنیشان، صلح با معاویه را بپذیرند و حکومت را به وی واگذارند و این وظیفهای بود که بر عهده ایشان گذاشته شده بود.
امام حسن مجتبی(ع) به کریم اهلبیت شناخته میشوند چرا که آن بزرگوار نه تنها از نظر علم، تقوی، زهد و عبادت، مقامی برگزیده و ممتاز داشتند، بلکه از لحاظ بذل و بخشش و کمک به نیازمندان نیز سرآمد بودند.
هیچ نیازمندی از در خانه آن حضرت دست خالی برنمیگشت. هیچ آزرده دلی شرح پریشانی خود را نزد آن بزرگوار بازگو نمیکرد، جز آنکه مرهمی بر دل آزرده او نهاده میشد.
حسن بن علی(ع) با تمام قدرت و توان در انجام امور خیر و نیک و رفع نیاز مستمندان فعال بودند و هرآنچه را که داشتتد در راه خدا انفاق میکرد.امام حسن مجتبی(ع) در طول عمر خویش دو بار تمام اموال و دارایی خود را در راه خدا خرج کردند و سه بار ثروت خود را به دو نیم تقسیم کرده و نصف آنرا برای خود نگهداشتند و نصف دیگر را در راه خدا بخشیدند.
در روایات و احادیث چندین ویژگی برای امام دوم شیعیان(ع) ذکر شده که کریم اهلبیت(ع) یکیاز معروفترین صفات امام حسن مجتبی(ع) است که وجه تسمیه این صفت بهخاطر جود و بخشش و دستگیری از ایتام و ضعفا است.
امام حسن مجتبی(ع) از نظر اخلاقی بسیار اهل محبت بودند. دستگیری از مستمندان، فقرا، بیچارگان، غذا دادن به مردم، اطعام مساکین، سر زدن به بیماران، فقرا و پابرهنگان، همگی در خلق و خوی آن حضرت آمده است.
کرامت و بخشندگی از صفات بارز امام مجتبی(ع) است که در تاریخ آمده و ایشان در این زمینه یک الگوی بیبدیل هستند.
امام حسن(ع) الگوی مسلمانان امروز
امام حسن(ع) از نظر متون دینی دارای جایگاه رفیع و بلندی هستند، شیعیان امروزه باید کریم بودن امام حسن مجتبی(ع) را الگوی خویش قرار دهند.
در روایات آمده که روزی امام حسن(ع) از کنار باغی عبور میکردند که مشاهده نمودند که بیرون باغ غلامی نشسته و در حال نان خوردن است؛ لقمهای نان در دهان خود میگذارد و لقمهای را جلوی سگ میگذارد.
امام حسن(ع) برای مدتی این منظره را تماشا کردند و بعد به جلو آمدند و به شخص گفتند: «همینجا بنشین تا برگردم»؛ امام(ع) باغ را خریدند و در همان مسیر نیت کردند که غلام را آزاد کنند. وقتی حضرت کنار آن باغ رسیدند، غلام را صدا زدند و گفتند «من آن باغ را به همراه خودت خریدم و بعد هم تو را آزاد کردم و تمام این باغ را به تو بخشیدم».
وقتی امام حسن مجتبی(ع) سختی و گرفتاری مردم را میدیدند برای آنها بذل و بخشش میکردند و مردم نیز ایشان را به صفت کریم بودن میشناختند و برای رفع نیازخویش به امام حسن(ع) مراجعه میکردند و حتی افرادی را که ارادت خاصی به اهل بیت(ع) نداشتند رسیدگی میکردند.
