اکرم محمدی، استاد دانشگاه آزاد کرمانشاه در رشته جامعهشناسی در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از کرمانشاه، در باب مهجوریت قرآن گفت: قرآن این بزرگترین کتاب زندگی و هدایتآور بشر، قرنها است که دستخوش غبار افکار شده و برکنار از زندگی آدمیان مانده و این امر تا اندازهای است که قلب پیامبر اکرم(ص) را اندوهگین ساخته بود که لب به گلایه میگشایند و از مهجوریت قرآن به خداوند شکایت میکنند.
وی افزود: تأسف بیشتر اینجا است که به ما امر شده که قرآن را با زندگی خود درآمیزیم و در مسائل و حوادث روز به آن رجوع کنیم«هنگامی که فتنهها همانند پارههای شب تیره شما را فرا گرفت به قرآن چنگ زنید»، ولی حالا میبینیم قرآن بیشتر برای مسافرت، سفره عقد و ... به کار میرود و ما نتوانستهایم آنچنان که باید نسبت شایستهای با قرآن برقرار کنیم.
محمدی تصریح کرد: ما با قرآن دوگونه نسبت داریم«نسبت نفس الأمری و نسبت عینی» که نسبت نفس الأمری نسبتی غیراختیاری، غیرگزینشی، فراتر از اراده و انتخاب ما و امری محقق است که خداوند بر دیانت ما روان کرده است.
وی افزود: این نسبت(نفس الأمری) از جنس رابطه علت و معلول است و این بدان معنا است که وظیفه ما در قبال این نسبت برقرار نمودن آن نیست.
استاد دانشگاه آزاد کرمانشاه اظهار کرد: این نسبت بهخودی خود برقرار است و ما باید تنها این رابطه را کشف کنیم و به آن آگاهی پیدا کنیم.
محمدی گفت: نسبت نفس الأمری همان رابطهای است که در حاق واقع است و آن نسبت حیات است.
استاد دانشگاه آزاد کرمانشاه تصریح کرد: قرآن حیات بخش ما است و منظور از حیات در اینجا حیات انسانی و معنوی و به تعبیر دیگر حیات معقول و متعال است. ما به وجود قرآن موجودیم و به حیات قرآن ذیحیات.
وی گفت: این پرتو حقیقت و نسبت را در آیات قرآن به وضوح میتوانیم پیدا کنیم و در آیه 24 سوره انفال میخوانیم«يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اسْتَجيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاکُمْ لِما يُحْييکُمْ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ وَ أَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ؛ ای کسانی که ایمان آوردهاید، خدا و فرستاده او را اجابت نمایید هنگامی که شما را به سوی چیزی میخواند که به شما زندگی میبخشد، و بدانید که خدا (طبق قدرت بالغهاش به گرفتن آثار از هر مؤثر) میان مرد و قلب او (میان نفس و صفاتش از حبّ و بغض و ایمان و کفر) حایل میشود (جدایی میافکند) و همه شما ( در آخرت ) به سوی او گردآوری میشوید)» و در منطق وحی، قرآن مانند آب حیاتی است که خداوند انسانها را به نوشیدن جرعهای از آن فرا میخواند.
محمدی تصریح کرد: هرکه دعوت را اجابت کند به حیات معنوی دست یافته و هرکه این ندا را لبیک نگوید از این جرعه بینصیب میشود و از این حیات نیز محروم.
استاد دانشگاه آزاد کرمانشاه اظهار کرد: در آیه 22 سوره فاطر میخوانیم«وَمَا يَسْتَوِي الْأَحْيَاءُ و لاَ الْأَمْوَاتُ إِنَّ اللَّهَ يُسْمِعُ مَن يَشَاءُ و مَا أَنتَ بِمُسْمِعٍ مَّن فِي الْقُبُورِ؛و هرگز مردگان و زندگان يکسان نيستند. خداوند پيام خود را به گوش هر کس بخواهد، مىرساند و تو نمىتوانى سخن خود را به گوش آنان که در گور خفتهاند، برسانى»، و قرآن انسانهای در قید حیات طبیعی را به دو دسته تعبیر میکند، انسانهای زنده و انسانهای مرده، نسبت کلام الهی(قرآن) را با هرکدام از دو دسته مشخص میکند و مهمترین نوع نسبت را بیان میکند.
ریشهیابی مهجوریت قرآنوی تصریح کرد: و از آنچه که در قبل به آن اشاره شد این مطلب را میتوانیم بفهمیم که حیات دینی ما با حیات قرآن و اقبال به آن بستگی تام دارد و به هر میزان رشته این ارتباط و نسبت از قرآن گسسته باشد به مرگ نزدیکتر میشود براین اساس نباید تصور کنیم که ما هیچ نسبتی با قرآن نداریم و سرنوشتمان در این دنیا و آن جهان مستقل از این کتاب رقم میخورد.
محمدی اظهار کرد: سرنوشت قرآن همان سرنوشت ما است و حیات قرآن همان حیات ما است و دوری از قرآن دوری از خودمان است و عدم اعتنا و غفلت از این کتاب الهی عین غفلت از وجود خودمان است.
استاد دانشگاه آزاد کرمانشاه افزود: نسبت دوم که همان نسبت عینی است همان رفتار و عمل تک تک ما با قرآن است که کاملاً اختیاری و ارادی است به همین دلیل تک تک ما در برابر این رفتار مسئولیم و در جهان آخرت براساس آن مورد داوری قرار میگیریم.
وی درادامه گفت: پس باید در این نوع رفتار تأمل و اندیشه کنیم و نسبتی شایسته با قرآن برقرار کنیم در این نگاه کلی اگر بخواهیم نسبت عینی با قرآن را هرچند به اجمال گزارش کنیم، گزارشی تلخ و دردآور و حاکی از مهجوریت و مظلومیت قرآن خواهد بود.
محمدی تصریح کرد: در باب یاد شده استاد شهید مرتضی مطهری اندوه خود را در این زمینه آشکار کرده و در مقام ریشهیابی مهجوریت قرآن، هم صنفان خودشان را مورد خطاب و عتاب شدید قرار میدهد.
وی در پایان اظهار کرد: قرآن انیس و مونس زندگیمان باشد نه زینت دکورها و طاقچههایمان و به تعبیری بهتر است قرآن زینت قلبهایمان باشد.