تربیت اسلامی با غفلت از فرصتهای آموزشی برای پرورش سنخیت ندارد
گروه جامعه: معاون تعلیم و تربیت سازمان بسیج دانشآموزی خلأ تربیتی به وجود آمده در مدارس را توجه بیشتر از حد به آموزش در مقایسه با پرورش ارزیابی و عنوان کرد: زمانی که یک دانشآموز میتواند به پرورش روح و روان خود بپردازد صرفا به آموزش و فراگیری حفظیات محدود شده است.
حجتالاسلام حبشیزاده، معاون تعلیم و تربیت سازمان بسیج دانشآموزی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، به بایدها و نبایدهای رفتاری که در فرآیند تربیت اسلامی باید مورد توجه قرار گیرد اشاره و عنوان کرد: معنا یافتن و عملیاتی شدن تربیت اسلامی منوط به بهرهمندی از شیوههای علمی تربیت و همچنین استناد به آیات و روایات است.
وی با بیان اینکه مبنا در تربیت غربی جهان بینی مادی لحاظ شده است گفت: بر این مبنا جسم انسان از موضوعیت برخوردار است و جایگاهی برای رسیدن به تکامل با قرب الی الله در نظر گرفته نشده است اما در تربیت اسلامی جهان بینی توحیدی محوریت دارد و رشد خلاقیتهای فرد به گونهای تنظیم شده است که وی را به خداوند نزدیکتر کند.
وی یکی از اصول مهم در تربیت اسلامی که باید از سوی والدین و اولیای مدرسه رعایت شود را اصل خدامحوری خواند و گفت: مبنای فعالیتها و آموزشهایی که به مخاطب ارائه میشود باید خدا محوری باشد تا کودک بداند هر چه دارد از خداوند است.
تغافل به ریشهیابی بسیاری از رفتارهای نابهنجار فرزندان کمک میکند
حجتالاسلام حبشیزاده اصل تغافل را از دیگر اصولی دانست که باید مور توجه قرار گیرد و اظهار کرد: در مباحث تربیتی گاهی باید والدین و مربیان با ذهنی حساس و دقیق خود را طوری به کودک بنمایانند که چیزی ندیدند و نشنیدهاند و بلافاصله به رفتار کودک واکنش نشان ندهند. تغافل به ریشهیابی بسیاری از رفتارهای نابهنجار فرزندان کمک میکند. فرزندان در سنین نوجوانی شرایط خاصی را سپری میکنند و عکسالعملهای شدید و ناگهانی سبب منفعل شدن آنان میشود و تصور مقابله به مثل را ایجاد میکند.
معاون تعلیم و تربیت سازمان بسیج دانش آموزی با بیان اینکه در سیره رسول اکرم(ص) بسیاری از دشمنان به علت رفتار و برخورد نرم و مهربانی که پیامبر(ص) در برابر رفتارهای نابجای آنان بروز میدادند جذب اسلام شدند تصریح کرد: این مهمترین مؤلفه در فرآیند تربیت اسلامی است که در سیره ائمه معصومین(ع) نیز به کرات به چشم میخورد.
وی با اشاره به اینکه در کلام ائمه معصومین(ع) دین اسلام چیزی جز محبت نیست اظهار کرد: حتی حیوانات نیز نسبت به محبتی که به آنان میشود واکنش نشان میدهند، بنابراین هر آموزشی باید همراه با محبت باشد تا به پرورش منجر شود. اگر خواستار سلامت روح و روان فرزندانمان هستیم نباید از اکسیر محبت در ارائه آموزشها و نحوه برخورد مربی و والدین غفلت کرد.
حجتالاسلام حبشی سختگیری و اجبار در مقید شدن فرزندان به مبانی دینی را یک آفت در فرآیند تربیت اسلامی خواند و گفت: کودکی که در آستانه تمیز دادن تکالیف شرعی خود است نیاز به آگاهی و حق انتخاب دارد. گاهی سخت گیریهای والدین و یا مربیان هر چند که از روی دلسوزی باشد اثرات مخربی به همراه دارد و افراط و تفریط کودک و نوجوان را به تبعیت اجباری و فاقد لذت رهنمون میکند، چنین شرایطی سبب میشود فرد از دل و جان به باور دینی نرسد و صرفا رفتارهای دینی ظاهری داشته باشد.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی فرد به محض اینکه زیر سایه تسلط پدر و مادر و یا مربی نباشد از انجام فرائض دینی سرباز میزند و نسلی تربیت میشود که نسبت به باورهای دینی اعتقاد راسخی ندارد و برای نسل آینده خود نیز نمیتواند به ارائه الگوی مطلوب بپردازد.
حجتالاسلام حبشیزاده بر ضرورت رفتار بسیار هوشمندانه و ظریف با نسل حاضر تأکید و تصریح کرد: این نسل هر سخنی را بدون دلیل و منطق نمیپذیرد بنابراین در تعامل با این قشر باید از قول لین و استدلالهای منطقی بهره گرفت تا فرآیند تربیت اسلامی به درستی شکل گیرد.
توجه بیشتر از حد به آموزش در مقایسه با پرورش
معاون تعلیم و تربیت سازمان بسیج دانش آموزی خلأ تربیتی به وجود آمده در مدارس را توجه بیشتر از حد به آموزش در مقایسه با پرورش ارزیابی و عنوان کرد: زمانیکه یک دانشآموز میتواند به پرورش روح و روان خود بپردازد صرفا به آموزش و فراگیری حفظیات محدود شده است. آموزش فرصت خوبی برای رشد تربیتی است اما این خلا باید مدیریت و تعادل ایجاد شود.
وی با بیان اینکه در تعالیم دینی نیز آمده است که برای انسان آزاده یک اشاره کافی است گفت: نوجوانان نیز از چنین شخصیتی برخوردار هستند و باید از فرصتهای ناب برای اثرگذاری و القای مطلب تربیتی اسنفاده کرد. صرفا نیاز نیست ساعت خاصی را برای تربیت لحاظ کرد بلکه در خلال آموزشهای درسی میتوان بهترین نکات تربیتی را در مورد سبک زندگی به دانشآموز انتقال داد.
حجتالاسلام حبشیزاده بر ضرورت بهرهمندی از ظرفیتهایی همچون مراسم صبحگاه و زنگهای تفریح در مدارس تأکید و تصریح کرد: میتوان با جذاب سازی این ظرف زمانی به انتقال معنا به صورت غیرمستقیم پرداخت و بر ضمیر ناخودآگاه دانشآموز تأثیر گذاشت.
وی با بیان اینکه مدیران مدارس دغدغه تربیت دارند اما هنوز به حد مطلوب نرسیدهایم اظهار کرد: باید برای برقراری نظام تربیتی از روشهای خلاقانه و اثرگذارتری استفاده کرد.
