به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا)، روزنامه تعادل نوشت: خبر درگذشت آيتالله هاشميرفسنجاني ناگهاني از راه رسيد؛ به فاصلهيي كوتاه از انتشار خبر بستري شدنش در بيمارستان. فاصلهيي كوتاه كه احتمالا سخن حسن قاضيزاده هاشمي، وزير بهداشت دولت حسن روحاني، ميتواند پرش كند. قاضيزاده پيش از آنكه سخنش را تكذيب كند و پس بگيرد، از همراه نبودن تيم پزشكي گفته بود و كوتاهي پزشكان. قلبِ سازندگي درحالي در بيمارستان شهداي تجريش ايستاد، دو دولت سردارش عملكردي قابل قبول در توسعه استانداردهاي بهداشتي ايران به جا گذاشت. آنچه از پي ميآيد مروري است بر مهمترين فعاليتهاي دو دولت آيتالله هاشميرفسنجاني در حوزه بهداشت و سلامت، از مجراي «گزارش اجمالي عملكرد 30ساله وزارت بهداشت».
طي سالهاي 1367 تا 1372 صنايع داروسازي به بخشهاي خصوصي و نيمه خصوصي واگذار شد و در سالهاي بعد نيز مشوقهاي لازم براي سرمايهگذاري در بخش صنايع داروسازي انجام شد. هماكنون تعداد كارخانجات داروسازي در ايران به 70 كارخانه ميرسد.
طرح بازآموزي جامعه پزشكي در سال 1368 به مجلس شوراي اسلامي ارائه شد و پس از طي مراحل خاص و اصلاحات لازم در مهر ماه 1369 با پنج سال اجراي آزمايشي به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد. با پايان يافتن دوره پنج ساله اول بازآموزي جامعه پزشكي كشور و اتمام مدت قانون ياد شده، اين قانون در آبان ماه 1374 بازنگري و اصلاح شد و در ارديبهشت ماه 1375 با قيد دو فوريت به تصويب نهايي رسيد.
به سبب وجود بيش از 2500 مركز پرتونگاري پزشكي، 100 مركز پزشكي هستهاي، 200 مركز سيتياسكن و 30 مركز پرتو درماني در كشور، قانون حفاظت در برابر اشعه در سال 1368 به مجلس شوراي اسلامي ارائه و تصويب شد.
با اجراي نخستين برنامه 5ساله توسعه، كه از سال 1368 و آغاز به كار دولت اكبر هاشميرفسنجاني آغاز شد. نرخ رشد جمعيت از 3.2 در سال 1365 به كمتر از 1.6 رسيده است. با اجراي اين برنامه ميزان ضريب باروري كلي جمعيت يا به عبارتي تعداد فرزنداني كه بهطور متوسط از يك زن در طول دوره بارداري به دنيا ميآيند، در مقايسه با سالهاي 1357 و 1385 از 6 به 1.9 رسيد. ميزان تولد خام كه در شروع برنامه 35 در هزار بود، در حال حاضر كمتر از 20 در هزار است. به ادعاي گزارش وزارت بهداشت، در پيشرفت اين برنامه، «آموزش و ارتقاي سطح فرهنگ بهداشتي جامعه» نقش موثري داشته است كه در اين زمينه از تمام شيوههاي آموزشي بهره گرفته شده است. در كنار آموزش، دسترسي گسترده، آسان و رايگان به تمام روشهاي پيشگيري فراهم شد. در اين راستا مراكز متعدد وازكتومي و توبكتومي راهاندازي شد و كارخانجات توليدكننده وسايل پيشگيري تقويت شدند. در سال انتشار گزارش، ميزان پوشش تمام روشهاي ضدبارداري 79درصد بوده است و ميزان حاملگيهاي ناخواسته از 30 درصد در سال 1368 به 18.6درصد در سال 1384رسيده است.
كميته تحقيقات علوم پرستاري در سال 1368 تشكيل شد و از پي آن 1000 مركز مشاوره و ارائه خدمات پرستاري در منزل تاسيس شدند. از سال 1369 نيز سالانه 60-40 نفر دانشجوي بورسيه دورههاي بلندمدت به خارج از كشور اعزام شدند.
احداث پالايشگاه پلاسماي خون، براي استحصال داروهاي بيولوژيك مشتق از پلاسماي خون انسان با ظرفيت پالايش پلاسما به حجم 80 هزار ليتر در سال، در زميني به مساحت حدود 4 هكتار در سال 1369 آغاز شد. در اين مجتمع علاوه بر ساختمان اصلي پالايشگاه، ساختمان حيوانات و تقطير الكل، منبع ذخيره آب و تاسيسات مورد نياز پيش بيني شده است. ماده اوليه اين كارخانه، پلاسماي سالم انساني است كه از اهداءكنندگان داوطلب گرفته ميشود كه پس از منجمد شدن در كيسههاي پلاستيكي و در يك سيستم بسته و استريل به پالايشگاه وارد ميشود.
سرمايهگذاري عمده در راستاي ساخت تجهيزات پزشكي در سالهاي پاياني جنگ انجام گرفت و در سال 1368 شركت توليد صنايع پزشكي تاسيس شد كه ساخت و توليد ابزار پزشكي را به عهده داشت. در طول جنگ و دوران سازندگي در كشور، تمام صنايع رشد چشمگيري يافتند و توليد تجهيزات پزشكي نيز در كشور آغاز شد. از سال 1372 اداره كل تجهيزات پزشكي، ايجاد و كنترل كيفي و سياستگذاري توليد تجهيزات پزشكي را به عهده گرفت كه هماكنون اين ماموريت توسط «مركز مديريت و هماهنگي امور بازرگاني» انجام ميشود.
در سال 1370 «كميته ترويج تغذيه با شير مادر» تشكيل شد و از پس آن، مركز كشوري ترويج تغذيه با شير مادر تاسيس شد. فعاليت بسيار گسترده اين مركز تحولي در تغذيه با شير مادر به وجود آورد. علاوه بر آموزش عمومي از طريق رسانهها، هزاران كارگاه آموزشي در سراسر كشور برگزار شد. امكان شركت در امتحان بورد تخصصي اطفال و زنان و زايمان براي دستياران اين 2رشته، منوط به شركت در كارگاههاي آموزشي يك هفتهيي «تغذيه با شير مادر» شد. مركز كشوري ترويج تغذيه با شير مادر به دليل فعاليتهاي ارزنده خود به مركز همكار سازمان جهاني بهداشت تبديل شد. در سال 1374 قانون تغذيه با شير مادر و حمايت از مادران در دوران شيردهي به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد.
تا قبل از سال 1370 مديريت بيماريهاي غيرواگير تشكيلات خاصي نداشت و گروهها و انجمنهاي تخصصي در اين برنامهها مشاركت داشتند. در اين سال اداره كل مبارزه با بيماريهاي غيرواگير تشكيل شد و در زمينه بيماريهاي فشارخون، ديابت، بهداشت روان، حوادث و سوانح و... فعاليت داشت. هماكنون مديريت بيماريهاي غيرواگير در قالب يك مركز در حوزه معاونت سلامت انجام ميگيرد.
طرح جامع پيشگيري از بروز موارد جديد تالاسمي در سال 1371 به تصويب رسيد و برنامه كشوري پيشگيري از بتا تالاسمي ماژور در كشور در سال 1376 آغاز شد. با اجراي اين برنامه، سالانه بيش از 700 هزار زوج قبل از ازدواج غربالگري ميشوند و از ميان آنها بهطور متوسط 2500 زوج ناقل شناسايي و مشاوره ژنتيك ميشوند.
در سال 1372 تمام سازمانهاي منطقهيي بهداشت منحل و در دانشگاههاي علوم پزشكي ادغام شدند و از پي آن دانشگاههاي علوم پزشكي به دانشگاههاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي-درماني تغيير نام دادند.
در سطح مديريتي، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در سالهاي 1375 و 1380 به ترتيب با ميزان 32.5 درصد و 25.6 درصد از سهم كل مديران، بيشترين تعداد مديران زن را به خود اختصاص داده بود. دفتر امور زنان نيز با هدف توجه به برنامهريزي با رويكرد جنسيتي و ايجاد فرصتهاي برابر در سال 1372 تشكيل و از آن زمان تاكنون فعاليتهاي چشمگيري را انجام داده است.
همزمان با گسترش وسيع شبكههاي بهداشتي-درماني، پوشش ايمنسازي افزايش يافت. بطوري كه در سال 1374 پوشش واكسيناسيون پوليو، به 97 درصد، ثلاث، 97 درصد، سرخك، 95 درصد، ب ث ژ، 99 درصد، كزاز زنان باردار، 82 درصد و هپاتيت B، 81درصد رسيد. در سال 1376 نيز يك بسيج ايمنسازي كودكان عليه سرخك با واكسيناسيون 5.6 ميليون نفر در گروه سني 9 ماه تا 15 سال انجام شد.