سجده سهو چيست
در سجده واجب قرآن بايد پيشانى به قصد سجده بر چيزى که سجده بر آن صحيح است گذاشته شود ولى ساير شرايط سجده که در نماز معتبر مىباشد، لازم نيست مراعات شود ولي در سجده سهو طهارت بدن و لباس لازم است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، آریا نوشت: در ميان مسائل مربوط به نماز سجده سهو از جمله مواردي است که سوالات زيادي را از طرف مخاطبين به دنبال دارد. ما در اين مقاله سعي کرديم به طور خلاصه چند مسئله را در اين مورد مطرح کنيم:
سوال: فارسي صحبت کردن در يک سجده چه حکمي دارد؟
1ـ يکي از مبطلات نماز، حرف زدن از روي عمد است؛ يعني اگر عمداً حرف بزند حتّى يک جمله، يا يک کلمه، حتّى کلمه دو حرفى مانند «من» و «ما» نماز باطل است، بلکه بنا بر احتياط واجب ) منظور از احتياط در مبطلات نماز آن است که نماز را تمام کرده بعد اعاده کند. )توضيح المسائل امام خمينى( اگر دو حرف معنيدار هم نباشد نماز باطل ميشود. اما سخن گفتن از روى سهو و فراموشى و نسيان، نماز را باطل نميکند. و اگر نمازگزار از روي سهو و فراموشي حرفي بزند، پس از نماز بايد دو سجده سهو بجا آورد.
2ـ اگر سجده سهو را بعد از سلام نماز عمداً به جا نياورد، معصيت کرده و واجب است هر چه زودتر آن را انجام دهد و چنانچه سهواً به جا نياورد، هر وقت يادش آمد بايد فوراً انجام دهد و لازم نيست نماز را دوباره بخواند.
3ـ در حرف زدن عمدي که موجب باطل شدن نماز ميشود، فرقي ميان صحبت کردن به زبان فارسي، و يا عربي و يا هر زبان ديگري نيست. و اگر سهواً باشد، بايد سجده سهو بجا آورد.
(پاسخ اين سوال طبق توضيح المسائل امام خميني (ره) مطرح شد)
سوال: موارد وجوب سجده سهو و چگونگي انجام آن را بيان کنيد.
موارد وجوب سجده سهو:
به طور کلي، سجده سهو براي زيادي و نقصان (کاستي) غير عمدى در نماز، واجب است؛
موارد وجوب سجده سهو به شرح زير است:
1. آن که در بين نماز، سهواً حرف بزند؛
2. آن که يک سجده را فراموش کند؛
3. آن که در نماز چهار رکعتى بعد از سجده دوّم شک کند که چهار رکعت خوانده يا پنج رکعت؛
4. در جايى که نبايد نماز را سلام دهد مثلًا در رکعت اول سهواً سلام بدهد؛
5. آن که تشهد را فراموش کند.
احکام سجده سهو
در سجده سهو طهارت بدن و لباس لازم است
چگونگي انجام سجده سهو:
دستور سجده سهو اين است که بعد از سلام نماز فوراً نيّت سجده سهو کند و پيشانى را به چيزى که سجده بر آن صحيح است بگذارد و بگويد: «بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ» يا «بِسْمِ اللَّه وَ بِاللَّهِ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ و آلِ مُحَمَّدٍ» ولى بهتر است بگويد: «بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ السَّلامُ عَلَيکَ ايُّهَا النَّبِىُّ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَکاتُهُ» بعد بايد بنشيند و دوباره به سجده رود و يکى از ذکرهايى را که گفته شد بگويد و بنشيند و بعد از خواندن تشهد سلام دهد.
سوال: آيا در انجام سجده سهو و سجده واجب قرآن طهارت بدن و لباس شرط است؟
1. در مورد شرط بودن وضو و طهارت در سجده سهو، نظرات مراجع تقليد مختلف است:
بعضي از مراجع، وضو را لازم مي دانند. (آيات عظام صافي، مکارم شيرازي، خامنه اي)
بعضي از مراجع، بنابر احتياط، آن را واجب مي دانند. (گلپايگانى، بهجت؛ المسائل (المحشى للإمام الخميني))
و بعضي از مراجع، آن را واجب نمي دانند. (آيات عظام خوئى، خميني، تبريزى، سيستانى، نورى همداني)
2. در سجده هاي واجب قرآن؛ لازم نيست ساير شرايط معتبر در سجده ي نماز مراعات شود. (توضيح المسائل امام خميني(ره))، مثلا لازم نيست که رو به قبله باشند يا طهارت و وضو داشته باشند.
پاسخ مراجع عظام تقليد نسبت به اين سۆال، چنين است:
حضرت آية الله العظمي خامنه اي(مد ظله العالي):
در سجده واجب قرآن بايد پيشانى به قصد سجده بر چيزى که سجده بر آن صحيح است گذاشته شود ولى ساير شرايط سجده که در نماز معتبر مىباشد، لازم نيست مراعات شود ولي در سجده سهو طهارت بدن و لباس لازم است.
حضرت آية الله العظمي سيستاني(مد ظله العالي):
واجب نيست.
حضرت آية الله العظمي مکارم شيرازي(مد ظله العالي):
سجده سهو بايد رو به قبله و با حالت وضو و طهارت باشد و پيشانى را نيز بر چيزى گذارد که سجده نماز بر آن جايز است.
حضرت آية الله العظمي صافي گلپايگاني(مد ظله العالي):
همه اموري که در سجده نماز، واجب است مثل طهارت، ستر، استقبال قبله و... در سجده سهو هم لازم است.
سوال: فارسي صحبت کردن در يک سجده چه حکمي دارد؟
1ـ يکي از مبطلات نماز، حرف زدن از روي عمد است؛ يعني اگر عمداً حرف بزند حتّى يک جمله، يا يک کلمه، حتّى کلمه دو حرفى مانند «من» و «ما» نماز باطل است، بلکه بنا بر احتياط واجب ) منظور از احتياط در مبطلات نماز آن است که نماز را تمام کرده بعد اعاده کند. )توضيح المسائل امام خمينى( اگر دو حرف معنيدار هم نباشد نماز باطل ميشود. اما سخن گفتن از روى سهو و فراموشى و نسيان، نماز را باطل نميکند. و اگر نمازگزار از روي سهو و فراموشي حرفي بزند، پس از نماز بايد دو سجده سهو بجا آورد.
2ـ اگر سجده سهو را بعد از سلام نماز عمداً به جا نياورد، معصيت کرده و واجب است هر چه زودتر آن را انجام دهد و چنانچه سهواً به جا نياورد، هر وقت يادش آمد بايد فوراً انجام دهد و لازم نيست نماز را دوباره بخواند.
3ـ در حرف زدن عمدي که موجب باطل شدن نماز ميشود، فرقي ميان صحبت کردن به زبان فارسي، و يا عربي و يا هر زبان ديگري نيست. و اگر سهواً باشد، بايد سجده سهو بجا آورد.
(پاسخ اين سوال طبق توضيح المسائل امام خميني (ره) مطرح شد)
سوال: موارد وجوب سجده سهو و چگونگي انجام آن را بيان کنيد.
موارد وجوب سجده سهو:
به طور کلي، سجده سهو براي زيادي و نقصان (کاستي) غير عمدى در نماز، واجب است؛
موارد وجوب سجده سهو به شرح زير است:
1. آن که در بين نماز، سهواً حرف بزند؛
2. آن که يک سجده را فراموش کند؛
3. آن که در نماز چهار رکعتى بعد از سجده دوّم شک کند که چهار رکعت خوانده يا پنج رکعت؛
4. در جايى که نبايد نماز را سلام دهد مثلًا در رکعت اول سهواً سلام بدهد؛
5. آن که تشهد را فراموش کند.
احکام سجده سهو
در سجده سهو طهارت بدن و لباس لازم است
چگونگي انجام سجده سهو:
دستور سجده سهو اين است که بعد از سلام نماز فوراً نيّت سجده سهو کند و پيشانى را به چيزى که سجده بر آن صحيح است بگذارد و بگويد: «بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ» يا «بِسْمِ اللَّه وَ بِاللَّهِ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ و آلِ مُحَمَّدٍ» ولى بهتر است بگويد: «بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ السَّلامُ عَلَيکَ ايُّهَا النَّبِىُّ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَکاتُهُ» بعد بايد بنشيند و دوباره به سجده رود و يکى از ذکرهايى را که گفته شد بگويد و بنشيند و بعد از خواندن تشهد سلام دهد.
سوال: آيا در انجام سجده سهو و سجده واجب قرآن طهارت بدن و لباس شرط است؟
1. در مورد شرط بودن وضو و طهارت در سجده سهو، نظرات مراجع تقليد مختلف است:
بعضي از مراجع، وضو را لازم مي دانند. (آيات عظام صافي، مکارم شيرازي، خامنه اي)
بعضي از مراجع، بنابر احتياط، آن را واجب مي دانند. (گلپايگانى، بهجت؛ المسائل (المحشى للإمام الخميني))
و بعضي از مراجع، آن را واجب نمي دانند. (آيات عظام خوئى، خميني، تبريزى، سيستانى، نورى همداني)
2. در سجده هاي واجب قرآن؛ لازم نيست ساير شرايط معتبر در سجده ي نماز مراعات شود. (توضيح المسائل امام خميني(ره))، مثلا لازم نيست که رو به قبله باشند يا طهارت و وضو داشته باشند.
پاسخ مراجع عظام تقليد نسبت به اين سۆال، چنين است:
حضرت آية الله العظمي خامنه اي(مد ظله العالي):
در سجده واجب قرآن بايد پيشانى به قصد سجده بر چيزى که سجده بر آن صحيح است گذاشته شود ولى ساير شرايط سجده که در نماز معتبر مىباشد، لازم نيست مراعات شود ولي در سجده سهو طهارت بدن و لباس لازم است.
حضرت آية الله العظمي سيستاني(مد ظله العالي):
واجب نيست.
حضرت آية الله العظمي مکارم شيرازي(مد ظله العالي):
سجده سهو بايد رو به قبله و با حالت وضو و طهارت باشد و پيشانى را نيز بر چيزى گذارد که سجده نماز بر آن جايز است.
حضرت آية الله العظمي صافي گلپايگاني(مد ظله العالي):
همه اموري که در سجده نماز، واجب است مثل طهارت، ستر، استقبال قبله و... در سجده سهو هم لازم است.
