آخرين وضعيت احياي درياچه اروميه
پروژه انتقال آب به درياچه اروميه، يکي از پرسروصداترين طرحها براي احياي اين درياچه بوده اما همزمان مسئولان محلي ميگويند که از مجموع 36 کيلومتر از کل تونل انتقال آب حوضه جنوب استان به این درياچه، هفت کيلومتر از آن حفاري شده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) به نقل از روزنامه وقایع اتفاقیه نوشت: در دولت گذشته، بحث انتقال آب بينحوضهاي، از اصليترين راهکارهاي پيش پاي دولتمردان شده بود؛ راهکاري که مخالفان زيادي داشت. اول قرار بود آب درياچه خزر به فلات مرکزي ايران منتقل شود و کوير را سرسبز کند. سمنان، شهري بود که احمدينژاد تأکيد داشت بهواسطه خزر هم که شده به شهري خوش آبوهوا تبديل شود. کلنگ پروژه هم زده شد و کارها تا حدي پيش رفت، مخالفتها از مجلس گرفته تا سازمان بازرسي کل کشور و کارشناسان محيطزيست ادامه داشت تا اينکه مانع از اجراي آن شدند و پروژه به حال خود رها شد اما طرح انتقال آب از سد کاني سیب، طرحي بود که به مذاق کارشناسان خوش آمد. اين سد از بخش جنوبي درياچه اروميه به اين درياچه ميآيد و ميکائيل بهادري، معاون اجرايي طرح انتقال آب سد کاني سيب به درياچه دراينباره ميگويد: کل تونل انتقال آب حوضه جنوب استان به درياچه اروميه، ۳۶ کيلومتر است.
او با بيان اينکه حفاري تونل به وسیله دستگاههاي مدرن طبق برنامه زمانبندي ازپيش تعيينشده و بهصورت سه شيفت کاري در حال انجام است، اظهار کرد: حفاري هفت کيلومتر از تونل انتقال آب به اتمام رسيده است. بهادري زمان پيشبينيشده براي اتمام کل اين پروژهها را سال ۹۸، عنوان کرد و گفت: اميدواريم با عنايت خداوند متعال و بارندگيهاي خوب در حوضه جنوب استان آذربايجانغربي پس از اتمام اين پروژه، سالانه ۶۵۰ ميليون مترمکعب آب براي احياي درياچه شور اروميه در اختيار داشته باشيم. سيدهادي بهادري، نماينده مردم اروميه در مجلس شوراي اسلامي بههمراه مهندس سرخوش، مدير دفتر استاني ستاد احياي درياچه اروميه و هيأتي از استادان دانشگاهي از مراحل و روند حفاري تونل براي انتقال آب حوضه جنوب استان آذربايجانغربي به درياچه اروميه بازديد کردند. هادي بهادري، نماينده مردم اروميه در مجلس شوراي اسلامي نيز با اظهار اميدواري و رضايت از روند اجراي پروژه انتقال آب به درياچه اروميه، تسريع در عمليات اجرايي آن را خواستار شد. مدير دفتر استاني ستاد احياي درياچه اروميه نيز در جريان اين بازديد گفت: بهزودي رهاسازي ۳۷۰ميليون مترمکعب آب از سدهاي حوضه آبريز بهسوي درياچه اروميه آغاز ميشود. فرهاد سرخوش ادامه داد: در مرحله نخست رهاسازي که نيمه دوم بهمن سال جاري انجام ميشود، ۲۵۰ ميليون مترمکعب آب از پشت سدهاي موجود در حوضه آبريز درياچه اروميه بهسوي اين نگين فيروزهاي روانه خواهد شد. او اضافه کرد: مرحله بعدي رهاسازي آب براي احياي درياچه اروميه در اوايل سال ۹۶ انجام خواهد شد که ميزان ۱۲۰ ميليون مترمکعب آب مازاد سدهاي حوضه آبريز این درياچه براي احياي آن رهاسازي شده و از مسير رودخانهها به بطن درياچه وارد ميشود. مدير دفتر استاني ستاد احياي درياچه اروميه افزود: بر اين اساس، با تکميل اين حجم از رهاسازي، مجموع آب رهاشده از سدها بهسمت درياچه اروميه بالغ بر ۳۷۰ ميليون مترمکعب خواهد بود. در اين بازديد که اعضاي دفتر استاني ستاد احياي درياچه اروميه نيز حضور داشتند، بازديدکنندگان از نزديک در جريان چگونگي حفر تونل بهوسیله دو دستگاه «تيبيام» و مسائل مرتبط با اين پروژه بزرگ و روند ساخت سد کاني سيب قرار گرفتند.
آخرين وضعيت درياچه اروميه
درحالحاضر، آخرين بررسيها از وضعيت درياچه اروميه نشان ميدهد که اين درياچه با افزايش تراز آبي مواجه شده اما کاهش بودجه ستاد احياي درياچه، چالشهاي زيادي براي پروژه احياي آن ايجاد کرده است؛ همزمان، تجريشي درباره مقايسه وضعيت کنوني درياچه اروميه با مدت مشابه در سال گذشته گفت: حجم آب نسبت به سال گذشته، دو برابر بيشتر شده و از لحاظ سطح نيز ۵۰ درصد افزايش داشتهايم و تراز آب هم ۴۰ سانتيمتر بيشتر شده اما وضعيت، خيلي اميدوارکننده نيست. او توضيح داد: قرار است از مهر امسال تا شهريور سال آينده، ۴۰ سانتيمتر به تراز آب درياچه اضافه کنيم که اين مسئله در گروي اجرایيشدن برخي پروژهها و تأمين بودجه است اما با توجه به شرايط اقتصادي دولت، مجبور شدهايم سال گذشته، بودجه ستاد احياي درياچه اروميه را در سه مرحله کاهش دهيم و به هزار و ۷۰۰ ميليارد تومان برسانيم. مدير دفتر برنامهريزي و تلفيق ستاد احياي درياچه اروميه، اظهار کرد: اين هزار و ۷۰۰ ميليارد تومان بودجه بايد از سه منبع مالي تأمين شود؛ يکي از اين منابع، صندوق توسعه ملي است که حدود 340ميليارد تومان از اين بودجه را تأمين ميکند و در مورد آن با مشکل روبهرو نيستيم؛ بخش بعدي، بودجه سنواتي دستگاههاي اجرايي است که حدود ۳۰۰ ميليارد تومان بوده و در تأمين آن نيز مشکلي وجود ندارد. او ادامه داد: اما حدود هزار و صد ميليارد تومان از بودجه قرار بود از محل ماده «۱۰» و «۱۲» قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت و قانون تشکيل سازمان مديريت بحران کشور تأمين شود که پروژههاي زيادي نيز شامل ميشد که ۴۵ روز پيش در هيأتدولت مصوب شد، حدود ۳۰۰ ميليارد تومان از آن در اختيار ستاد احيا قرار بگيرد که درباره آن، نشستهاي زيادي با سازمان مديريت و برنامهريزي داشتيم و در نهايت به فهرستي رسيديم که مجبور شديم تعدادي از پروژههايمان را در اين مرحله حذف کنيم و پروژههايي را که به زمان و مبالغ کمتري نياز دارند و از اثربخشي بيشتري برخوردار هستند، بهعنوان اولويت اول براي تخصيص قرار دهيم که متأسفانه تاکنون، هيچ منبع مالياي از اين بخش تزريق نشده است. تجريشي درباره پروژههايي که بهدليل تخصيصنيافتنِ بودجه، دچار مشکل شدهاند، اظهار کرد: برخي از اين پروژهها براي ما بسيار حساس هستند؛ براي نمونه، نياز به کاشت گياه قرهداغ به وسعت بسيار زياد داشتيم که اين کار، خود نياز به آبياري داشت و در فصل تابستان، سازمان جنگلها و مراتع دراينزمينه با ما همکاري کرد اما هنوز نتوانستهايم هيچ پولي به اين سازمان بدهيم که آنها هزينه پيمانکاران را پرداخت کنند؛ برای برخي پروژهها نيز مانند کنترل غبار، هنوز هيچ هزينهاي نشده است و پروژههاي لايروبي هم هنوز به اتمام نرسيدهاند.
کمکهاي جهاني
علاوه بر طرحهاي ملي، مانند انتقال آب سد کاني، مشاوراني از نهادهاي بينالمللي نيز براي احياي درياچه کمک ميکنند. دراينباره عيسي کلانتري درباره اهداف تفاهم فائو براي نجات درياچه اروميه ميگويد: فائو براي توسعه اجتماعي در ايران و معاش جايگزين کشاورزان اطراف درياچه برنامهريزي ميکند. مسعود تجريشي هم در اينباره گفت: اين پروژهای مطالعاتي است و آنچه از نتايج آن به دست ميآيد، بايد ازسوی دستگاههاي اجرايي انجام شود. او ادامه داد: ما مطالعات خود را از جنوب درياچه شروع ميکنيم و اين کارها را در پنج محوري که در برنامه وجود دارد، انجام ميدهيم. سرج ناکوزي، نماينده فائو در ايران، هم در اينباره گفت: من ميخواهم همه را مطمئن کنم که در رابطه با مشکلات محيطزيست همکاري ميکنيم. سفير ژاپن در ايران هم درباره همکاريهاي ژاپن با ايران گفت: بيشتر توجه ما در ايران به مشکلات زيستمحيطي است. چندي پيش بازديدي از درياچه اروميه داشتم، شرايط آنجا نامطلوب است و بههميندليل، ژاپن به کمکهايش ادامه ميدهد. او همچنين عنوان کرد که همه تلاش خود را ميکنند تا بعد از چهار سال به کمکهاي خود ادامه دهند. کلانتري درباره شرايط کشاورزهاي اطراف درياچه گفت: حدود 16 واحد درصد از آب رودخانه زرينهرود که 50 درصد از آب درياچه اروميه را تأمين ميکند، کم کرديم که با اين کار نهتنها درآمد کشاورزان کم نشد بلکه بررسيها نشان ميدهند 18 درصد افزايش توليد داشتهاند. دبير ستاد احياي درياچه اروميه در ادامه گفت: چون در آن منطقه، آب بهشدت هدر داده ميشود و بهجاي 0,8 ضريب تبخير و تعريق که بايد آبياري کنند، 1,4 واحد تبخير و تعريق آب مصرف ميکنند؛ يعني حدود 45 درصد آب اضافه مصرف ميشود که اين مسئله، خود کاهش محصول را به دنبال دارد.
او با بيان اينکه حفاري تونل به وسیله دستگاههاي مدرن طبق برنامه زمانبندي ازپيش تعيينشده و بهصورت سه شيفت کاري در حال انجام است، اظهار کرد: حفاري هفت کيلومتر از تونل انتقال آب به اتمام رسيده است. بهادري زمان پيشبينيشده براي اتمام کل اين پروژهها را سال ۹۸، عنوان کرد و گفت: اميدواريم با عنايت خداوند متعال و بارندگيهاي خوب در حوضه جنوب استان آذربايجانغربي پس از اتمام اين پروژه، سالانه ۶۵۰ ميليون مترمکعب آب براي احياي درياچه شور اروميه در اختيار داشته باشيم. سيدهادي بهادري، نماينده مردم اروميه در مجلس شوراي اسلامي بههمراه مهندس سرخوش، مدير دفتر استاني ستاد احياي درياچه اروميه و هيأتي از استادان دانشگاهي از مراحل و روند حفاري تونل براي انتقال آب حوضه جنوب استان آذربايجانغربي به درياچه اروميه بازديد کردند. هادي بهادري، نماينده مردم اروميه در مجلس شوراي اسلامي نيز با اظهار اميدواري و رضايت از روند اجراي پروژه انتقال آب به درياچه اروميه، تسريع در عمليات اجرايي آن را خواستار شد. مدير دفتر استاني ستاد احياي درياچه اروميه نيز در جريان اين بازديد گفت: بهزودي رهاسازي ۳۷۰ميليون مترمکعب آب از سدهاي حوضه آبريز بهسوي درياچه اروميه آغاز ميشود. فرهاد سرخوش ادامه داد: در مرحله نخست رهاسازي که نيمه دوم بهمن سال جاري انجام ميشود، ۲۵۰ ميليون مترمکعب آب از پشت سدهاي موجود در حوضه آبريز درياچه اروميه بهسوي اين نگين فيروزهاي روانه خواهد شد. او اضافه کرد: مرحله بعدي رهاسازي آب براي احياي درياچه اروميه در اوايل سال ۹۶ انجام خواهد شد که ميزان ۱۲۰ ميليون مترمکعب آب مازاد سدهاي حوضه آبريز این درياچه براي احياي آن رهاسازي شده و از مسير رودخانهها به بطن درياچه وارد ميشود. مدير دفتر استاني ستاد احياي درياچه اروميه افزود: بر اين اساس، با تکميل اين حجم از رهاسازي، مجموع آب رهاشده از سدها بهسمت درياچه اروميه بالغ بر ۳۷۰ ميليون مترمکعب خواهد بود. در اين بازديد که اعضاي دفتر استاني ستاد احياي درياچه اروميه نيز حضور داشتند، بازديدکنندگان از نزديک در جريان چگونگي حفر تونل بهوسیله دو دستگاه «تيبيام» و مسائل مرتبط با اين پروژه بزرگ و روند ساخت سد کاني سيب قرار گرفتند.
آخرين وضعيت درياچه اروميه
درحالحاضر، آخرين بررسيها از وضعيت درياچه اروميه نشان ميدهد که اين درياچه با افزايش تراز آبي مواجه شده اما کاهش بودجه ستاد احياي درياچه، چالشهاي زيادي براي پروژه احياي آن ايجاد کرده است؛ همزمان، تجريشي درباره مقايسه وضعيت کنوني درياچه اروميه با مدت مشابه در سال گذشته گفت: حجم آب نسبت به سال گذشته، دو برابر بيشتر شده و از لحاظ سطح نيز ۵۰ درصد افزايش داشتهايم و تراز آب هم ۴۰ سانتيمتر بيشتر شده اما وضعيت، خيلي اميدوارکننده نيست. او توضيح داد: قرار است از مهر امسال تا شهريور سال آينده، ۴۰ سانتيمتر به تراز آب درياچه اضافه کنيم که اين مسئله در گروي اجرایيشدن برخي پروژهها و تأمين بودجه است اما با توجه به شرايط اقتصادي دولت، مجبور شدهايم سال گذشته، بودجه ستاد احياي درياچه اروميه را در سه مرحله کاهش دهيم و به هزار و ۷۰۰ ميليارد تومان برسانيم. مدير دفتر برنامهريزي و تلفيق ستاد احياي درياچه اروميه، اظهار کرد: اين هزار و ۷۰۰ ميليارد تومان بودجه بايد از سه منبع مالي تأمين شود؛ يکي از اين منابع، صندوق توسعه ملي است که حدود 340ميليارد تومان از اين بودجه را تأمين ميکند و در مورد آن با مشکل روبهرو نيستيم؛ بخش بعدي، بودجه سنواتي دستگاههاي اجرايي است که حدود ۳۰۰ ميليارد تومان بوده و در تأمين آن نيز مشکلي وجود ندارد. او ادامه داد: اما حدود هزار و صد ميليارد تومان از بودجه قرار بود از محل ماده «۱۰» و «۱۲» قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت و قانون تشکيل سازمان مديريت بحران کشور تأمين شود که پروژههاي زيادي نيز شامل ميشد که ۴۵ روز پيش در هيأتدولت مصوب شد، حدود ۳۰۰ ميليارد تومان از آن در اختيار ستاد احيا قرار بگيرد که درباره آن، نشستهاي زيادي با سازمان مديريت و برنامهريزي داشتيم و در نهايت به فهرستي رسيديم که مجبور شديم تعدادي از پروژههايمان را در اين مرحله حذف کنيم و پروژههايي را که به زمان و مبالغ کمتري نياز دارند و از اثربخشي بيشتري برخوردار هستند، بهعنوان اولويت اول براي تخصيص قرار دهيم که متأسفانه تاکنون، هيچ منبع مالياي از اين بخش تزريق نشده است. تجريشي درباره پروژههايي که بهدليل تخصيصنيافتنِ بودجه، دچار مشکل شدهاند، اظهار کرد: برخي از اين پروژهها براي ما بسيار حساس هستند؛ براي نمونه، نياز به کاشت گياه قرهداغ به وسعت بسيار زياد داشتيم که اين کار، خود نياز به آبياري داشت و در فصل تابستان، سازمان جنگلها و مراتع دراينزمينه با ما همکاري کرد اما هنوز نتوانستهايم هيچ پولي به اين سازمان بدهيم که آنها هزينه پيمانکاران را پرداخت کنند؛ برای برخي پروژهها نيز مانند کنترل غبار، هنوز هيچ هزينهاي نشده است و پروژههاي لايروبي هم هنوز به اتمام نرسيدهاند.
کمکهاي جهاني
علاوه بر طرحهاي ملي، مانند انتقال آب سد کاني، مشاوراني از نهادهاي بينالمللي نيز براي احياي درياچه کمک ميکنند. دراينباره عيسي کلانتري درباره اهداف تفاهم فائو براي نجات درياچه اروميه ميگويد: فائو براي توسعه اجتماعي در ايران و معاش جايگزين کشاورزان اطراف درياچه برنامهريزي ميکند. مسعود تجريشي هم در اينباره گفت: اين پروژهای مطالعاتي است و آنچه از نتايج آن به دست ميآيد، بايد ازسوی دستگاههاي اجرايي انجام شود. او ادامه داد: ما مطالعات خود را از جنوب درياچه شروع ميکنيم و اين کارها را در پنج محوري که در برنامه وجود دارد، انجام ميدهيم. سرج ناکوزي، نماينده فائو در ايران، هم در اينباره گفت: من ميخواهم همه را مطمئن کنم که در رابطه با مشکلات محيطزيست همکاري ميکنيم. سفير ژاپن در ايران هم درباره همکاريهاي ژاپن با ايران گفت: بيشتر توجه ما در ايران به مشکلات زيستمحيطي است. چندي پيش بازديدي از درياچه اروميه داشتم، شرايط آنجا نامطلوب است و بههميندليل، ژاپن به کمکهايش ادامه ميدهد. او همچنين عنوان کرد که همه تلاش خود را ميکنند تا بعد از چهار سال به کمکهاي خود ادامه دهند. کلانتري درباره شرايط کشاورزهاي اطراف درياچه گفت: حدود 16 واحد درصد از آب رودخانه زرينهرود که 50 درصد از آب درياچه اروميه را تأمين ميکند، کم کرديم که با اين کار نهتنها درآمد کشاورزان کم نشد بلکه بررسيها نشان ميدهند 18 درصد افزايش توليد داشتهاند. دبير ستاد احياي درياچه اروميه در ادامه گفت: چون در آن منطقه، آب بهشدت هدر داده ميشود و بهجاي 0,8 ضريب تبخير و تعريق که بايد آبياري کنند، 1,4 واحد تبخير و تعريق آب مصرف ميکنند؛ يعني حدود 45 درصد آب اضافه مصرف ميشود که اين مسئله، خود کاهش محصول را به دنبال دارد.
