روایتی داستانی از قحطی ۱۹۱۹ ایران
پانزده روز از خرید گندم نگذشته بود که بوی نان تازه در کوچههای خشتی و کاهاندود به آرزو تبدیل شد. نان جو که روزگاری خوردنش برای مردم کسر شأن بود، حالا فقط در خانه بزرگان شهر پخت میشد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) اشغال ایران در جنگ جهانی اول (1914 تا 1918) توسط شوروی و انگلستان، قحطی بزرگ 1919 میلادی را پس از جنگ رقم زد.
تأمین غذای ارتش اشغالگر (روسها در شمال ایران و بریتانیاییها در جنوب ایران) از یک سو، احتکار گندم توسط حکومت از سوی دیگر در کنار خشکسالی موجب شد قحطی بزرگ 1919 رقم بخورد و طی آن میلیونها ایرانی به کام مرگ فرو روند.محمدقلی مجد، محقق ایرانی ساکن آمریکا و نویسنده کتاب «قحطی بزرگ» درباره این نسلکشی میگوید: «عجیبترین از همه نقش بریتانیا در این فاجعه است. قحطی بزرگ در زمانی اتفاق افتاد که سراسر ایران در اشغال نظامی انگلیسیها بود. ولی انگلیسیها نه تنها هیچ کاری برای مبارزه با قحطی و کمک به مردم ایران نکردند، بلکه عملکرد آنها اوضاع را وخیمتر کرد و سبب مرگ میلیونها نفر از ایرانیان شد. درست در زمانی که مردم ایران به دلیل قحطی نابود میشدند، ارتش بریتانیا مشغول خرید مقادیر عظیمی غله و مواد غذایی از بازار ایران بود و با این کار خود هم افزایش شدید قیمت مواد غذایی را سبب میشد و هم مردم ایران را از این مواد محروم میکرد.»
وی درباره اینکه چرا این موضوع در تاریخ مغفول واقع شده است، خاطرنشان میکند: «اسناد وزارت جنگ و اسناد نظامی انگلیس در رابطه با ایران سالهای 1921- 1914 هنوز در حالت طبقهبندی شده قرار دارند و اعلام شده که تا پنجاه سال دیگر، یعنی تا سال 2053، علنی نخواهد شد. حتی اگر این پنجاه سال هم طی شود، هیچ تضمینی وجود ندارد که این اسناد در آن زمان نیز علنی شوند. در اینجا انسان حیران میشود که انگلیسیها میخواهند چه چیزی را پنهان کنند!»
این پنهانکاری، کارگردان متعهد و دغدغهمندی مانند ابوالقاسم طالبی را بر آن داشت تا فیلم «یتیمخانه ایران» را با این موضوع بسازد، فیلمی که دستهای پشتپرده سعی کردند چندان در اکران دیده نشود!
اما قبل از ساخت فیلم سینمایی، رمانی با این موضوع نوشته شده که «جایزه رمان اول ماندگار» را هم از آن خود کرده است.
حبیب خدادادزاده در «روزگار تفنگ» جوانی دزفولی به نام نعمت را تصویر میکند که وقتی میبیند انگلیسیها مسبّب قحطی و گرسنگی مردم هستند، تفنگ به دست میگیرد و علیه چپاولگران قیام میکند.
این رمان ضداستعماری در 272 صفحه توسط نشر آموت چاپ شده و به شدت خواندنی است.
