مرگ‌اندیشی؛ ترمز آدمی در برابر هجوم وسوسه‌ها

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، معمولاً انسان‌های زیرک، خود را با یاد مرگ به زیور ایمان می‎آرایند و از گناهان می‎پرهیزند.از رسول اکرم(ص) سؤال شد: زیرک‌ترین مردم چه کسی است؟ فرمود: آن کسی‌که بیشتر یاد مرگ کند.
همه پیامبران و معصومان و نیز اولیای خدا، یاد مرگ را به پیروان خود توصیه می‎کردند.برای نمونه، حضرت یحیی(ع) در خلوت و جلوت و در طول شبانه‌روز، درباره بهشت و جهنم می‎اندیشید و شب را بیدار می‎ماند و در سپیده‌دمان می‎گفت: خدایا، گریزگاه و قرارگاه کجاست؟ گریزگاهی جز به‌سوی تو نیست.
حضرت مسیح(ع) هم به حواریون خود، همین جمله را می‎گفت: «یکی‌از ویژگی‌های اولیای خدا این است که مرگ را دوست دارند و یاد زندگی را رها کنند».
امروزه در علم روانشناسی هم به تاثیر مرگ در آرامش انسان تاکید کرده‌اند و آن‌را یکی‌از روش‎های مقابله درونی در برخورد با بحران‌های روحی و روانی می‎دانند.انسان با یاد مرگ می‎تواند بر فشارهای روحی از قبیل استرس، احساس پوچی، افسردگی و امثال این‌ها فائق آید.
مرگ‌اندیشی علاوه‌بر این‌که می‎تواند نقش کاهش‎دهنده استرس را داشته باشد، می‎تواند باعث تجدید قوای روحی در فرد شود و آرامش و اطمینان ایجاد کند.
کسی‌که به یاد مرگ است، در انتخاب‎های خود دقت می‎کند و از شبهات و گناهان می‎پرهیزد و به زهد آگاهانه و شیرین، تن می‎دهد، که برترین زهد، همین است.
انسان درباره مسائل گوناگونی تفکر می‎کند و به موضوعات مختلفی می‎اندیشد، اما بهترین موضوعی که اندیشیدن درباره آن، نجات‌بخش است، همین یاد مرگ است.چراکه  این تفکر، باعث رشد و تکامل فرد و عامل سعادت و خوش‎بختی است و گاهی دقیقه‌ای از آن، به اندازه سال‌ها سودمند واقع می‎‌شود.
معمولاً انسان‌های زیرک، خود را با یاد مرگ به زیور ایمان می‎آرایند و از گناهان می‎پرهیزند.از رسول خدا(ص) سؤال شد: زیرک‌ترین مردم چه کسی است؟ فرمود: آن کس که بیشتر یاد مرگ کند.
امام علی(ع) در فراز سی‌ام از نامه خود به امام حسن‌مجتبی(ع) درباره یاد مرگ فرموده است: «پسرم، بسیار به یاد مرگ باش و به یاد آن‌چه به‌سوی آن می‌روی و پس از مرگ در آن قرار می‎گیری تا این‌که هنگامی‎که مرگ به نزد تو آید تو خود را از هر جهت مهیا کرده باشی و نیروی خویش را تقویت و دامن همت بر کمر زده و آماده باشی، نکند ناگهان بر تو وارد شود و مغلوبت کند».
یاد مرگ در سراسر کلمات امام علی(ع) و در همه عرصه‌هایی که سخن گفته بسیار برجسته و پُررنگ است: در میدان جنگ، از دستورالعمل‌های حکومتی برای استانداران و فرمانداران گرفته تا در توصیه‌ها و نامه‌های خانوادگی و دوستانه و در همه‌جا، رد پای برجسته‌ای از این یادآوری مهم دیده می‎شود.
اساساً همه معلمان حقیقی بشر چنین خصیصه‌ای را داشتند، آنان تربیت بشر را از راه توجه او به مرگ، روش کارآمد می‎دانستند و در همه برخوردها به‌کار می‎گرفتند.
روزی در محضر رسول خدا(ص) از مردی بسیار تعریف کردند، حضرت فرمود: رفیق شما با یاد مرگ چگونه است؟ گفتند: نشنیده‌ایم از مرگ یاد کند. رسول خدا(ص) فرمود: «رفیق شما قابل ستودن نیست».از این سخن حضرت، درمی‎یابیم که «یاد مرگ» معیار بسیار برجسته‌ای برای قضاوت درباره شخصیت افراد و تعریف و تمجید از آن‌هاست.
مرگ‌اندیشی، در کلمات امام علی(ع)، ترمز آدمی در برابر هجوم وسوسه‌ها و خواسته‌های دل و زمینه‌ساز آسایش آخرت است.کسی‎که با یاد مرگ، شناختی عمیق از آن پیدا کرده و باور خود را به حیات پس از مرگ، محکم ساخته، مرگ را نابودی خود نمی‎داند و زندگی را نیز در همین چند ساله دنیا منحصر نمی‎بیند.در نظر او، زندگی همانند رودخانه‌ای است که به دریای ابدیت در مرحله زندگی جدید قیامت می‎پیوندد.
با همین یادکرد دائمی مرگ، او نه تنها از هر چیزی که سرمایه‌اش را تلف کند می‎پرهیزد بلکه با هوشیاری، غفلت را از خود می‎راند و برای رفتن به دنیای بهتر آماده می‎شود.