به گزارش کانون خبرنگاران
ایکنا،
نبأ،
انقلاب اسلامی ایران، همانطور که در نامش مستتر است یک ویژگی مهم دارد که
آنرا از دیگر انقلابهای بزرگ جهان مانند انقلاب فرانسه، روسیه، آمریکا و
... متمایز کرده و این ویژگی مهم، اسلامی بودن آن است. آنچه انقلاب اسلامی
ایران را در سراسر جهان متمایز کرده و جهانیان آنرا با آن ویژگی مهم
میشناسند این است که این انقلاب بر اساس آموزههای قرآنی رخ داد. مهم
اینکه، رهبری این انقلاب بزرگ را روحانیای برعهده داشت که یکی از مراجع
دینی بزرگ جهان اسلام بود. پیروان وی که به این انقلاب مهم شکل دادند نیز
مسلمانانی بودند که در مقابل ظلم و ستم رژیم پهلوی ایستادند. در تحلیل پیش
رو به این بررسی میپردازیم که چرا بر اساس آموزههای قرآنی پیروزی انقلاب
اسلامی ایران محتوم بود.
آنچه مسلم است اینکه اسلام، دینی همه جانبه به
شمار میرود که برای تمامی عرصههای زندگی پیروانش برنامهای جامع ارائه
داده است. زندگی اجتماعی و سیاست نیز از مهمترین حوزههای زندگی انسانها
محسوب میشوند که دین مبین اسلام برای آنها بایدها و نبایدهایی را مشخص
کرده است.
یکی از آیات قرآنی درباره زندگی اجتماعی و سیاسی مسلمانان
آیه 11 سوره مبارکه رعد است که در آن خداوند میفرماید «إِنَّ اللَّهَ لَا
يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ» یعنی اینکه
خداوند سرنوشت هيچ قوم و ملتی را تغيير نمیهد مگر آنكه آنها خودشان آنرا
تغيير دهند. این آیه در ابتدای امر تکلیف مسلمانان را روشن کرده و تصریح
میکند که هیچ بهبودی در سرنوشت مسلمانان پیش نمیآید مگر آنکه آنان خودشان
بخواهند که این پیشرفت و حرکت رو به جلو رخ دهد. به این ترتیب، خداوند در
قرآن کریم مسلمانان را به تغییر سرنوشتشان تشویق میکند تا به سمت ترقی
پیش بروند. نکته مهمتر اینکه خداوند وعده داده است که سرنوشت قومی را
تغییر نمیدهد مگر آنکه آنان بخواهند و خودشان آنرا تغییر دهند، بنابراین
در آیه به صورت ضمنی وعده خداوند برای تغییر سرنوشت ملتهایی که اهل حرکت و
فعالیت هستند، داده شده است.
از سویی دیگر، انقلاب اسلامی ایران و تلاش
مردم ایران نیز نمود خواست و اراده تمام و کمال آنان برای پیروزی و رهایی
از بند استعمار، استثمار و طاغوت بوده است. همانطور در آیه مربوطه تصریح
شده است، تغییر سرنوشت همه اقوام و ملتها بر اثر خواست و اراده خود آنان
به دست میآید و به این ترتیب، مشاهده میکنیم که بر اساس آیه 11 سوره
مبارکه رعد، دستیابی به فتح و پیروزی برای مسلمانان ایران که اهل تلاش و
تغییر بودهاند، امری محتوم بوده است.
از آنجایی که مسلمانان به حکمت
خداوند ایمان دارند، آیه 11 سوره رعد را به مثابه بیاعتنایی پروردگار عالم
به سرنوشت خودشان تلقی نمیکنند، بلکه با نگاهی عمیقتر به موضوع در
مییابند که خداوند متعال خواسته است، مسئولیت پیروزی و فتح مسلمانان را
برعهده خود آنان قرار دهد تا آنان آزادگی را بیاموزند و تمرین کنند. به این
ترتیب، میتوان گفت که انقلاب اسلامی ایران تمرین آزادگی و تلاش برای
رهایی از بند طاغوت و ظلم و ستم برای مسلمانان ایران بوده است. از سویی
دیگر، تعمق در آیه مورد بحث نشان میدهد که خداوند اگرچه تغییر سرنوشت
اقوام و ملتها را بدون خواست و اراده آنان محقق نمیسازد، اما، هدفش تشویق
و ترغیب آنها برای تغییر سرنوشتشان بوده است و همین موضوع نشاندهنده
حمایت پروردگار عالم از عزم اقوام و ملتها برای بهبود اوضاع آنان است.
در
جایی دیگر نیز خداوند فرموده است: «وَلَكِنْ يُضِلُّ مَنْ يَشَاءُ
وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ» یعنی ولی او هر كسی را بخواهد هدايت میكند و هر
كس را بخواهد گمراه. به صورت منطقی میتوان تحلیل کرد که پروردگار جهانیان
آنان را که به دین مبین اسلام ایمان آورده و در راه مبارزه با طاغوت عزم و
اراده خودشان را به کار گرفتهاند، هدایت خواهد کرد و آنان را که در مقابل
مسلمانان ایستادهاند، گمراه میکند. در همین چارچوب میتوان به
کارشکنیهای دشمنان ایران از زمان پیروزی انقلاب اسلامی اشاره کرد و البته
شکست همیشگی آنان را یادآور شد. مسلمانانی که 38 سال پیش برای رهایی از دام
استعمار، استثمار و طاغوت عزمشان را جزم کردند، حتماً امروز ایمان دارند
که شکست دشمنان ایران، اسلام و قرآن به خواست و اراده الهی است و البته این
مشیت خداوندی پس از آن فعال شده است که ایرانیان در راستای تغییر سرنوشت
خودشان تلاش کردهاند.
خداوند در آیه 31 سوره مبارکه غافر نیز فرموده
است: «وَمَا اللَّهُ يُرِيدُ ظُلْمًا لِلْعِبَادِ» یعنی اینکه خداوند ظلم و
ستمى بر بندگان نمیخواهد. وقتی که خداوند با این صراحت درباره خواست و
ارادهاش برای آزادی و آزادگی مسلمانان سخن میگوید، پر واضح است که از
تلاشهای آنان برای دستیابی به این رهایی و آزادی حمایت میکند. گفتنی است؛
مسلمانان ایران طی سالهای دهه 40، 50 و 60 در راستای مقابله با ظلم و ستم
رژیم پهلوی تلاش میکردند و پشتیبانی خداوند از آنان نیز با توجه به آنچه
پروردگار عالم در قرآن کریم مطرح کرده است، امری بدیهی مینماید و نیک
میدانیم که فتح و پیروزی برای آنان که با توکل به خداوند برای تغییر
سرنوشتشان تلاش میکنند، حتمی است.
به طور کلی، با نگاهی گذرا به
آموزههای قرآنی میتوانیم دریابیم که خداوند همواره آزادی، آزادگی و نفی
ظلم و ستم را برای مسلمان خواسته و آنان را به سمت بهبود شرایطشان ترغیب
کرده است. قرآن کریم به عنوان نقشه راه مسلمانان مملو از آیاتی است که
تضمینکننده عزت مسلمانان است و راه را بر تسلط بیگانگان بر آنان میبندد.
مثلاً، خداوند در آیهای که به قاعده نفی سبیل معروف شده است میفرماید
«وَلَن یَجْعَلَ اللّهُ لِلْکَافِرِینَ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلاً»
یعنی خداوند هرگز کافران را بر مؤمنان تسلطی نداده است و در قوانین و شریعت
اسلام به هیچ وجه راه نفوذ و تسلط کفار بر مسلمانان باز نیست.
در
جمعبندی میتوان اینگونه تحلیل کرد که تمامی آیات الهی در قرآن کریم مبین
خواست و اراده خداوند برای بهبود اوضاع مسلمانان و رهایی آنان از ظلم و
ستم است، البته این مهم محقق نمیشود مگر اینکه خود مسلمانان در راستای
دستیابی به آن گام بردارند و عزمشان را جزم کنند. اما، بر اساس آموزههای
قرآنی وقتی که مسلمانان علیه ظلم و ستم، استعمار و استثمار و طاغوت تلاش
کردند، پیروزی آنها حتمی است و خداوند از آنان حمایت میکند. بنابراین، بر
اساس رهنمودهای قرآن، پیروزی انقلاب اسلامی ایران که توسط ملتی انجام میشد
که برای تغییر اوضاعشان تلاش میکردند، از همان ابتدا امری محتوم بود.
شهربانو جمعهپور