كشاورزي؛ آلودهكننده بزرگ محيطزيست
در ضرورت و اهميت مديريت آب در بخش كشاورزي ازجمله چالشهايي كه جهان، بهخصوص مناطق خشك و نيمه خشك با آن روبهرو است، كمبود آب براي مصارف صنعتي و كشاورزي است. همانطوري كه شهرها رفتهرفته ذخاير آبي خود را افزايش ميدهند، بخش كشاورزي هم بايد ميزان بهرهوري از منابع آبي خود را بهبود بخشد. زيرساختهاي بخش كشاورزي كشورها، نيازمند اصلاحاتي است كه متناسب با بحران آب عصر حاضر باشد. چراكه تامين امنيت غذايي و افزايش توليدات كشاورزي از اولويتهاي دولتهاست.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) روزنامه تعادل نوشت: يكي از مقولههاي تاثيرگذار ديگر در بحث كمبود منابع آبي و كشاورزي، مساله امنيت غذايي است. بنابر تعريف سازمان ملل در سال ۱۹۸۶، امنيت غذايي را دسترسي همه مردم به غذاي كافي در تمام اوقات براي داشتن يك جسم سالم ميدانند. طبق اين تعريف موجود بودن غذا، دسترسي به غذا و پايداري در دريافت غذا 3عنصر اصلي هستند. توجه به امنيت غذايي در ايران همواره يكي از اهداف عمده برنامههاي توسعه روستايي و كشاورزي بوده و دولت اقدامات نسبتا وسيعي براي بهبود آن انجام ميدهد. مفهوم امنيت غذايي بسيار گسترده است و به وسيله تعامل دامنهاي از عوامل زيست شناختي، اقتصادي، اجتماعي، كشاورزي و فيزيكي تعيين ميشود. امنيت غذايي هدفي است كه در پس آن اهداف مهم ديگر اقتصادي نهفته است. اما از طرفي تامين امنيت غذايي ميرود كه در تقابل با حفاظت از محيط زيست و حفظ منابع آبي قرار بگيرد. به همين دليل روز گذشته سيزدهمين همايش بينالمللي زهكشي در سالن همايشهاي بينالمللي بوستان اهواز برگزار شد تا بتواند چارهيي براي اين تقابل بيابد.
كشاورزي و آلودگي محيطزيست
معاون وزير نيرو در اين همايش با بيان اينكه كشاورزي يكي از بزرگترين آلودهكنندههاي محيط زيست است، گفت: بطور ميانگين كمتر از نيمي از آب مصرفي كشاورزي بهطور موثر توسط گياه استفاده ميشود. به گزارش مهر، رحيم ميداني معاون وزير نيرو با بيان اينكه امروزه نزديك به ۷۰درصد از منابع آب شيرين مصرفي در جهان در بخش كشاورزي مصرف ميشود، گفت: متاسفانه همانگونه كه كشاورزي بزرگترين مصرفكننده آب است يكي از بزرگترين آلودهكنندههاي محيط زيست هم به شمار ميرود.
درحالي كه بهطور ميانگين كمتر از نيمي از آب مصرفي كشاورزي بهطور موثر توسط گياه استفاده ميشود باقي مانده آن همراه با بقاياي كود، سم و گاه با فلزات سنگين، كمياب و آلودهكنندههاي ديگري مانند عوامل بيماري زا به منابع آب ميپيوندد. از سوي ديگر تقاضا براي غذا و محصولات غذايي حدود ۵۰ سال آينده دو برابر خواهد شد و اگر تلاش براي توليد هر هكتار ديم از 2.7 به 4.5 تن برسد بدون افزايش سطح كشت آبي ميتوان پاسخگوي تامين غذا در سال ۲۰۵۰ بود در غير اين صورت بايد به افزايش ۴۰ درصدي استحصال آب براي كشاورزي تن داده و تبعات آن را بپذيريم. نكته قابل توجه اين است كه با بهبود بهرهوري آب در اراضي موجود به ويژه در جنوب آسيا ميتوان سه چهارم تقاضا براي غذاي اضافي تا سال ۲۰۵۰ را از اراضي موجود تامين كرد.
ميداني با بيان اينكه بايد به افزايش بهرهوري توجه به مقوله آب مجازي، افزايش عملكرد محصولات و آلودگي كمتر محيط زيست توجه كرد، گفت: تفكري كه هماكنون در كشور ما در شوراي عالي آب بهعنوان بالاترين نهاد سياستگذاري و دستگاههاي اجرايي مربوطه ازجمله وزارت نيرو، وزارت جهاد و سازمان حفاظت محيطزيست قرار دارد كه بايد از تفكر ساخت محور به سوي توسعه همهجانبه قدم گذاشت، گفت: بايد تصميمسازي و تصميمگيري را بر پايه نيازها و مسائل ذينفعان اصلي و جوامع محلي انجام داد. نظام مديريت بهرهبرداري و نگهداري كارا و قابل قبولي برپا و تلاش كرد تا آسيبهاي زيستمحيطي به حداقل ممكن كاهش يابد.
اين مقام مسوول در وزارت نيرو مطرح كرد: وزارتخانه مذكور براي نخستينبار در كشور با به رسميت شناخت حق آبه محيطزيست به ميزان 10.8ميليارد متر مكعب در سال و ابلاغ آن توسط وزير نيرو در سال ۹۴ زمينه حفاظت از سهم محيطزيست از منابع تجديدپذير كشور را فراهم كرده است. 90درصد توليدات كشاورزي ايران از طريق كشت آبي تامين ميشود، از طرفي توسعه كشت آبي در مناطقي از كشور كه امكان استحصال آب وجود دارد جزو برنامههاي عمراني دولت است. در اين خصوص بايد تمام توان خود را به كارگيريم تا با شناخت دقيق رفتار و نظم حاكم بر سامانههاي آبي و زيست بومهاي كشور به گونهيي عمل كنيم كه پايداري سرزمين به مخاطره نيفتد.
شوري خاك و كشاورزي
معاون آب و خاك وزارت جهاد كشاورزي نيز در اين همايش گفت: به دليل حذف بيش از اندازه زهابها علاوه بر افزايش باقيمانده سموم و كود در خاك با افزايش سطح شوري خاك نيز مواجهيم كه بازچرخاني زهابها و استفاده از روشهاي دوستدار محيطزيست بايد فكري به حال اين كار بكنيم.
به گزارش فارس، عليمراد اكبري افزود: بهطور ميانگين تنها 45 درصد از آب مصرفي در بخش كشاورزي توسط گياه مورد استفاده قرار ميگيرد و افزايش كارايي مصرف آب از طريق بهرهوري با حفظ پايه آب و محيطزيست گريزناپذير است.
او با اشاره به ضرورت تامين امنيت غذايي جامعه خاطرنشان كرد: بايد بهرهوري اراضي فارياب تا سال 2030 مقدار 80 درصد افزايش يابد و به نظر ميرسد، با مديريت بهينه مصرف آب در بخش كشاورزي بايد ميزان توليد افزايش يابد تا سرانه مواد غذايي در اين سطح موجود باقي بماند. در كشورهاي در حال توسعه تمام آب كشاورزي به صورت بهينه مورد استفاده قرار ميگيرد و با اينكه ايران نزديك به 8.7ميليون هكتار سطح زير كشت آبي دارد، اما در شديدترين ميزان فشار از نظر آبياري براي توليد غذا قرار گرفته است.
علي مراداكبري با اشاره به اينكه رشد كنوني جمعيت جهان گوياي اين است كه توليدات كشاورزي در سالهاي پيشرو بايد به مقدار زيادي افزايش يابد تا سرانه موادغذايي در اندازه كنوني باقي بماند، اضافه كرد: بيترديد نقش آبياري در اين رهگذر بسيار ارزنده خواهد بود. در بيشتر كشورهاي در حال توسعه نزديك به تمامي آب موجود مورد استفاده قرار گرفته است. معاون وزير جهاد كشاورزي با بيان اينكه سطح زيركشت اراضي فارياب (آبي جهان) در سال ۲۰۱۲ به ۳۲۴ ميليون هكتار رسيده است، گفت: ايران با حدود 8.7ميليون هكتار، رتبه پنجم جهاني را در اين زمينه دارد، اگر مقدار سرانه زمينهاي فارياب در نظر گرفته شود، ايران به مقام نخست جهاني ميرسد؛ به عبارتي ديگر ايران در شديدترين فشار براي توليد غذا از نظر آب قرار دارد. در حال حاضر عظيمترين طرح زهكشي آسيا در قالب طرح ۵۵۰ هزار هكتاري احياء و توسعه اراضي كشاورزي استانهاي خوزستان و ايلام در مرحله اجراست.
2ميليارد مترمكعب زهآب معضل كشاورزي خوزستان
استاندار خوزستان يكي ديگر از سخنرانان اين همايش گفت: به دليل تبخير بالا حدود 700 هزار هكتار از مزارع كشاورزي استان به بافت سنگي تبديل شده كه سبب كاهش عملكرد توليد در هكتار ميشود.
غلامرضا شريعتي افزود: سطح زير كشت آبي دنيا 270 ميليون هكتار است كه يك ميليون هكتار آن در استان خوزستان قرار دارد، اما متاسفانه بين 2100 تا 4 هزار ميليمتر سطح تبخير داريم كه بافت سنگي در خاك ايجاد ميكند و هماكنون حدود 700 هكتار از اراضي ما به اين شكل درآمده است. او با اشاره به وجود سختي بالاي آب و عملكرد پايين در هكتار خاطرنشان كرد: براي بهبود اراضي و بالا بردن توليد ميزان محصول راهي جز انجام زهكشيهاي زيرزميني نداريم. براي همين بيش از 250 هزار هكتار از زمينهاي استان خوزستان تاكنون زهكشي شدهاند. در ادامه همچنين شمسايي مديرعامل آب و برق خوزستان گفت: ما با شوري بيش از حد آب مواجه هستيم و اكنون 2 ميليارد مترمعكب زهآب تبديل به يكي از بزرگترين مشكلات ما شده است. افزايش راندمان آب و كاهش حجم زهآبها به ويژه در دشت خوزستان امروز يكي از دغدغههاي ماست و اميدواريم اقداماتي كه وزارت جهاد كشاورزي در مديريت كمي و كيفي آب در استانها انجام داده بخشي از مشكلات را حل كند.
كشاورزي و آلودگي محيطزيست
معاون وزير نيرو در اين همايش با بيان اينكه كشاورزي يكي از بزرگترين آلودهكنندههاي محيط زيست است، گفت: بطور ميانگين كمتر از نيمي از آب مصرفي كشاورزي بهطور موثر توسط گياه استفاده ميشود. به گزارش مهر، رحيم ميداني معاون وزير نيرو با بيان اينكه امروزه نزديك به ۷۰درصد از منابع آب شيرين مصرفي در جهان در بخش كشاورزي مصرف ميشود، گفت: متاسفانه همانگونه كه كشاورزي بزرگترين مصرفكننده آب است يكي از بزرگترين آلودهكنندههاي محيط زيست هم به شمار ميرود.
درحالي كه بهطور ميانگين كمتر از نيمي از آب مصرفي كشاورزي بهطور موثر توسط گياه استفاده ميشود باقي مانده آن همراه با بقاياي كود، سم و گاه با فلزات سنگين، كمياب و آلودهكنندههاي ديگري مانند عوامل بيماري زا به منابع آب ميپيوندد. از سوي ديگر تقاضا براي غذا و محصولات غذايي حدود ۵۰ سال آينده دو برابر خواهد شد و اگر تلاش براي توليد هر هكتار ديم از 2.7 به 4.5 تن برسد بدون افزايش سطح كشت آبي ميتوان پاسخگوي تامين غذا در سال ۲۰۵۰ بود در غير اين صورت بايد به افزايش ۴۰ درصدي استحصال آب براي كشاورزي تن داده و تبعات آن را بپذيريم. نكته قابل توجه اين است كه با بهبود بهرهوري آب در اراضي موجود به ويژه در جنوب آسيا ميتوان سه چهارم تقاضا براي غذاي اضافي تا سال ۲۰۵۰ را از اراضي موجود تامين كرد.
ميداني با بيان اينكه بايد به افزايش بهرهوري توجه به مقوله آب مجازي، افزايش عملكرد محصولات و آلودگي كمتر محيط زيست توجه كرد، گفت: تفكري كه هماكنون در كشور ما در شوراي عالي آب بهعنوان بالاترين نهاد سياستگذاري و دستگاههاي اجرايي مربوطه ازجمله وزارت نيرو، وزارت جهاد و سازمان حفاظت محيطزيست قرار دارد كه بايد از تفكر ساخت محور به سوي توسعه همهجانبه قدم گذاشت، گفت: بايد تصميمسازي و تصميمگيري را بر پايه نيازها و مسائل ذينفعان اصلي و جوامع محلي انجام داد. نظام مديريت بهرهبرداري و نگهداري كارا و قابل قبولي برپا و تلاش كرد تا آسيبهاي زيستمحيطي به حداقل ممكن كاهش يابد.
اين مقام مسوول در وزارت نيرو مطرح كرد: وزارتخانه مذكور براي نخستينبار در كشور با به رسميت شناخت حق آبه محيطزيست به ميزان 10.8ميليارد متر مكعب در سال و ابلاغ آن توسط وزير نيرو در سال ۹۴ زمينه حفاظت از سهم محيطزيست از منابع تجديدپذير كشور را فراهم كرده است. 90درصد توليدات كشاورزي ايران از طريق كشت آبي تامين ميشود، از طرفي توسعه كشت آبي در مناطقي از كشور كه امكان استحصال آب وجود دارد جزو برنامههاي عمراني دولت است. در اين خصوص بايد تمام توان خود را به كارگيريم تا با شناخت دقيق رفتار و نظم حاكم بر سامانههاي آبي و زيست بومهاي كشور به گونهيي عمل كنيم كه پايداري سرزمين به مخاطره نيفتد.
شوري خاك و كشاورزي
معاون آب و خاك وزارت جهاد كشاورزي نيز در اين همايش گفت: به دليل حذف بيش از اندازه زهابها علاوه بر افزايش باقيمانده سموم و كود در خاك با افزايش سطح شوري خاك نيز مواجهيم كه بازچرخاني زهابها و استفاده از روشهاي دوستدار محيطزيست بايد فكري به حال اين كار بكنيم.
به گزارش فارس، عليمراد اكبري افزود: بهطور ميانگين تنها 45 درصد از آب مصرفي در بخش كشاورزي توسط گياه مورد استفاده قرار ميگيرد و افزايش كارايي مصرف آب از طريق بهرهوري با حفظ پايه آب و محيطزيست گريزناپذير است.
او با اشاره به ضرورت تامين امنيت غذايي جامعه خاطرنشان كرد: بايد بهرهوري اراضي فارياب تا سال 2030 مقدار 80 درصد افزايش يابد و به نظر ميرسد، با مديريت بهينه مصرف آب در بخش كشاورزي بايد ميزان توليد افزايش يابد تا سرانه مواد غذايي در اين سطح موجود باقي بماند. در كشورهاي در حال توسعه تمام آب كشاورزي به صورت بهينه مورد استفاده قرار ميگيرد و با اينكه ايران نزديك به 8.7ميليون هكتار سطح زير كشت آبي دارد، اما در شديدترين ميزان فشار از نظر آبياري براي توليد غذا قرار گرفته است.
علي مراداكبري با اشاره به اينكه رشد كنوني جمعيت جهان گوياي اين است كه توليدات كشاورزي در سالهاي پيشرو بايد به مقدار زيادي افزايش يابد تا سرانه موادغذايي در اندازه كنوني باقي بماند، اضافه كرد: بيترديد نقش آبياري در اين رهگذر بسيار ارزنده خواهد بود. در بيشتر كشورهاي در حال توسعه نزديك به تمامي آب موجود مورد استفاده قرار گرفته است. معاون وزير جهاد كشاورزي با بيان اينكه سطح زيركشت اراضي فارياب (آبي جهان) در سال ۲۰۱۲ به ۳۲۴ ميليون هكتار رسيده است، گفت: ايران با حدود 8.7ميليون هكتار، رتبه پنجم جهاني را در اين زمينه دارد، اگر مقدار سرانه زمينهاي فارياب در نظر گرفته شود، ايران به مقام نخست جهاني ميرسد؛ به عبارتي ديگر ايران در شديدترين فشار براي توليد غذا از نظر آب قرار دارد. در حال حاضر عظيمترين طرح زهكشي آسيا در قالب طرح ۵۵۰ هزار هكتاري احياء و توسعه اراضي كشاورزي استانهاي خوزستان و ايلام در مرحله اجراست.
2ميليارد مترمكعب زهآب معضل كشاورزي خوزستان
استاندار خوزستان يكي ديگر از سخنرانان اين همايش گفت: به دليل تبخير بالا حدود 700 هزار هكتار از مزارع كشاورزي استان به بافت سنگي تبديل شده كه سبب كاهش عملكرد توليد در هكتار ميشود.
غلامرضا شريعتي افزود: سطح زير كشت آبي دنيا 270 ميليون هكتار است كه يك ميليون هكتار آن در استان خوزستان قرار دارد، اما متاسفانه بين 2100 تا 4 هزار ميليمتر سطح تبخير داريم كه بافت سنگي در خاك ايجاد ميكند و هماكنون حدود 700 هكتار از اراضي ما به اين شكل درآمده است. او با اشاره به وجود سختي بالاي آب و عملكرد پايين در هكتار خاطرنشان كرد: براي بهبود اراضي و بالا بردن توليد ميزان محصول راهي جز انجام زهكشيهاي زيرزميني نداريم. براي همين بيش از 250 هزار هكتار از زمينهاي استان خوزستان تاكنون زهكشي شدهاند. در ادامه همچنين شمسايي مديرعامل آب و برق خوزستان گفت: ما با شوري بيش از حد آب مواجه هستيم و اكنون 2 ميليارد مترمعكب زهآب تبديل به يكي از بزرگترين مشكلات ما شده است. افزايش راندمان آب و كاهش حجم زهآبها به ويژه در دشت خوزستان امروز يكي از دغدغههاي ماست و اميدواريم اقداماتي كه وزارت جهاد كشاورزي در مديريت كمي و كيفي آب در استانها انجام داده بخشي از مشكلات را حل كند.
