دلی قرار است به دست بیاید/اعتکاف؛ هجرتی به سمت آخرت

وی اظهار کرد: با توجه به مجموعه احکامی که وارد شده حتماً کسانی که اعتکاف می‌کنند باید بر اساس احکام اعتکاف به حسب تقلیدی که از مرجع خود دریافت کنند، سه روز با روزه و عبادات خاصه‌اش در مسجدی که اعتکاف صورت بگیرد، به خاطر رضای خدا کارهایش را رها کند و این گویا به منزله یک حجی است، یعنی همان‌طور که فرد به بیت‌الله‌ الحرام می‌رود احرام می‌پوشد، از خانه و کاشانه خود فاصله می‌گیرد و به خاطر خدا هجرتی می‌کند، در اعتکاف هم معتکف از زندگی طبیعی خود فاصله می‌گیرد و گویا از دنیا یک هجرتی به سمت آخرت می‌کند؛ از لذت‌های دنیا چشم می‌پوشد.

حجت الاسلام والمسلمین غفاری ادامه داد:  فرد معتکف از کارهای عادی خود فاصله می‌گیرد و اینکه در خانه خدا در آن محل عبادت، بنا می‌گذارد که در آن جا فارغ و آزاد برای عرض ادب به ساحت مقدس حضرت حق حضور داشته باشد، نفس کشیدن او در محل اعتکاف عبادت است، حضورش عبادت است، نماز و دعایش عبادت است. اینکه معتکف قسمتی از عمرش را اقلاً سه روز را می‌خواهد در ضیافت الهی حضور داشته باشد، لابد یک توفیقی است که نصیب هر کسی نمی‌شود.

اعتکاف از جمله سنن اصلی پیغمبر(ص) است

این مدرس حوزه گفت: آن‌قدر در فضیلت اعتکاف کلمات از اهل‌بیت(ع) وارد شده است که نکات خاصی از لابه‌لای کلمات استفاده می‌شود و هیچ شکی نمی‌ماند در اینکه اعتکاف عملی است که کسانی را که این فرصت برای آنها هست به آن ترغیب می کردند که مبادا آن را از دست بدهند. بهترین ایام اعتکاف ماه رجب است چون روزه این ماه بسیار ثواب دارد. ماه مبارک رمضان نیز تأکید شده است. در روایت هست که حضرت رسول(ص) سالیان متمادی برنامه‌شان این بود که دهه آخر ماه مبارک رمضان را در مسجد معتکف بودند و فضیلت خاص اعتکاف را دریافت کنند.

دوری معتکف از شهوات گویی از دنیا کوچ کرده است

شاگرد آیت الله العظمی بهجت درباره آداب اعتکاف اظهار کرد: اگر کسی به آدابی که در روایات ذکر شده توجه کند، این معنا را دریافت می‌کند که آنجا از زینت دنیا فاصله داشته باشد، از شهوات و لذائذ دور باشد تا اینکه یک تجربه آخرتی داشته باشد، گویا از دنیا کوچ کرده است ‌و در دنیا حضور ندارد. در روایتی از امام باقر(ع) نقل شده است: معتکف از عطر استفاده نکند. معتکف از جدال و بحث و قیل و قال دور باشد. ادب اعتکاف در این است که در محل قیل و قال و بگو و مگو نباشد. از نفسانیات کاملاً دور باشد. در آداب اعتکاف هست که بیع و شراء نباشد و آنجا معامله دنیوی صورت نگیرد.

نسیم رحمت الهی وزیدن گرفته

وی ادامه داد: از این کلمات که فرمودند استفاده می‌کنیم که معتکف کسی است که هجرت کرده است و اگر از خانه و کاشانه طبیعی خود هجرت کرده و در خانه خدا قرار گرفته است، با آن شرایطی که باید به رساله مراجعه شود، این معنایش عبارت از این است که یک نسیم رحمت الهی به سمت او وزیدن گرفته و می‌خواهد جان او را از زنگارهایی که زندگی دنیا و لذائذ دنیا به وجود آورده، صاف کند و او را از غفلت و غبار گناه‌ها و گرفتاری‌ها تصفیه کند.

استفاده از فرصت هجرت از خود به سوی کمال معنوی

حجت الاسلام و المسلمین غفاری درباره برکات اعتکاف نیز گفت: شخص معتکف آینه وجودش که صاف شد، فطرت اصلی که زنده شد برکات و خیرات بسیاری بر آن مترتب است؛ دعایش مستجاب می‌شود، ملکوتی می‌شود، نمازش به حقیقت خود نزدیک می‌شود. او کسی است که فرصت استثنایی به او داده شده که تجربه‌ای از حقیقت بندگی را داشته باشد. پس این نباشد که صرف حضور در آنجا باشد.  متأسفانه گاهی غفلت می‌کنیم گویا ما به این امر فرصت وارد نشدیم و استفاده نکردیم. احیاناً مثل اهل غفلت نباشیم که حالمان بعد از اعتکاف با قبل از اعتکاف فرقی نکند. در مسجد که هستیم فرصت محدودی که در ایام اعتکاف در اختیار ما هست صرف امور، کارها، حرف‌ها و فکرهایی نشود که همه با آن حقیقت هجرت به سمت رضای خدا و خارج شدن از ابتلائات دنیوی منافات دارد.

این مدرس حوزه تصریح کرد: چقدر ضرورت دارد در مثل زمان ما که این قدر زندگی ماشینی فشار کارهای مختلف را بر دوش این انسان آورده است، ذهن‌ها را مشغول خودش کرده است، این فرصت فراغت واقعاً برای اهل آن بسیار مغتنم است که حقیقتی را رقم بزنند و با خدای خود معامله‌ای کنند و هم برای خودشان، هم برای نزدیکانشان هم دیگر مؤمنین خیرات و برکات باشد. دلی می‌خواهد به دست بیاید.

برکات اجتماعی اعتکاف/ رسیدگی به امور هم نوعان

وی به برکات اجتماعی اعتکاف اشاره کرد و گفت: روایتی وجود دارد که اگر کسی به آن توجه کند متوجه می‌شود که فلسفه اجتماعی اعتکاف چه‌قدر پررنگ است. در روایت است که امام حسن مجتبی(ع) در حال اعتکاف بودند، کسی محضر حضرت آمد و اظهار کرد که مشکلی برایم پیش آمده، قرضی دارم و طلبکار اصرار می‌کند و دست‌بردار نیست. حضرت فرمودند: الان نزد من چیزی نیست که دین شما را ادا کنم(که اگر حضرات معصومین داشتند هیچ جا فروگذار نبودند که دین اهل ایمان را ادا کنند) آن بدهکار گفت: آقا لااقل بیایید با طلبکار صحبت کنید. حضرت کفش‌هایشان را پوشیدند و راه افتادند. راوی می‌گوید به امام گفتم: آقا فراموش کردید معتکف هستید. آن امام معصوم فرمود: من از پدرم شنیدم که از رسول‌الله(ص) نقل کردند: اگر انسان به خاطر یک گرفتاری که بنده مؤمن دارد حرکت کند، گویا 9هزار سال خدا را عبادت کرده است. یعنی معتکف کسی است که با بصیرت و بینایی اعتکاف می‌کند. می‌داند که رضای خدا باید تحصیل شود. پس اگر مؤمنی دید ضرورتی پیش آمد که لازم است اقدامی کند، معتکف کسی نیست که اعتکاف را بهانه شانه خاله کردن از وظایف اجتماعی ببیند.

شاگرد آیت الله العظمی بهجت در پایان گفت: ان شاءالله خداوند متعال با این ادب و بصیرت ما را با حقیقت عبادت آشنا کند و اعتکاف فرصتی باشد که به فضل خدا ما با یک آزادی از بند نفس بتوانیم در متن زندگی‌مان و سایر اهل ایمان نور ایمان و برکات اعتکاف را بیاوریم و همه جا منتشر کنیم.