کاهش روزهاي غباري خوزستان از ۷۲ روز سال ۸۸ به ۲۸ روز سال ۹۵
بررسي آمارهاي رسمي نشان ميدهد گردوغبار در خوزستان طي سالهاي ۹۳ تا ۹۵ نسبت به دوران اوج آن در سالهاي ۸۸ تا ۹۱، کاهش ملموسي داشته است. بحران ريزگردهاي خوزستان، يک بحران زيستمحيطي است که در استان خوزستان وجود دارد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) وقایع اتفاقیه نوشت: در حال حاضر، کانون توليد برخي از اين ريزگردها، از داخل ايران است اما ريزگردهايي که از کشورهاي همسايه از جمله عراق وارد خاک ايران ميشوند، شرايط را بيشازپيش تشديد کردهاند. بخشهاي جنوبي تالاب هورالعظيم در ايران و نابودي تالابهاي بينالنهرين در عراق کانونهاي اصلي توليد ريزگردها طي 10 سال اخير بودند اما احياي تالاب هورالعظيم در دولت يازدهم باعث شد حجم زيادي از گردوغبار کاهش يابد. گردوغبارها و ريزگردها در چند سال اخير منشأهاي خارجي هم دارند که خشکشدن بيش از دو ميليون هکتار از تالابهاي عراق يکي از اين چالشهاست. اما بررسيها نشان ميدهد باوجود اينکه غلظت گردوغبار در استان خوزستان در هر سه سال ٨٩، ٩٠ و ٩٥ بيش از ١٠ هزار ميکروگرم بر مترمکعب بوده اما استان خوزستان در سال ٩٥ با ٢٨ روز گردوغبار نسبت به سالهاي ٨٩ و ٩٠ با ٤٦ و ٥٥ روز گردوغباري به مراتب وضع بهتري داشته است.
آمار مواجهه خوزستان با گردوغبار در ١٠ساله گذشته، نشان ميدهد با وجود تشديد خشکسالي، کاهش بارندگي، جنگ و ناامني در منطقه که منجر به سختتر شدن شرايط همکاريهاي منطقهاي براي مقابله با اين پديده ميشود، طي سالهاي ٩٣ تا ٩٥، استان خوزستان از وضع نسبتا بهتري در مواجهه با پديده گردوغبار برخوردار بوده که اقدامهايي همچون احياي تالاب هورالعظيم، مقابله با کانونهاي گردوغبار از طريق نهالکاري، مالچپاشي و ساير روشها در اين بهبود نسبي تأثيري بسزا داشته است. اين اتفاق همچنان در شرايطي است که مدت تداوم گردوغبار در استان خوزستان طي ۱۰ سال اخير، از سال ۸۶ تا سال ۹۲ روند افزايشي داشته است؛ بهطوريکه تعداد روزهاي غباري استان خوزستان از ۷۲، ۴۶، ۵۵ و ۶۲ روز طي سالهاي ۸۸تا ۹۱ به ۲۴، ۲۸ و ۲۸ روز در سال ۹۵ رسيده است. در اين زمينه، ضياءالدين شعاعي، مدير ستاد ملي مقابله با پديده گردوغبار ميگويد: عمده گردوخاک در استان خوزستان، در 9 ماه سال از سمت شمالغرب به جنوبشرق و از داخل عراق است که طبيعتا اين حرکت باد موجب بروز گردوخاک با منشأ خارجي ميشود اما در فصل زمستان بهويژه ماههاي بهمن و اسفند، احتمال وقوع بادهاي جنوبي افزايش يافته و بادها از سمت عربستان شکل ميگيرند. وي با اشاره به اينکه کشور ايران علاوه بر داشتن مناطق بياباني زياد، در مجاورت کانونهاي اصلي گردوخاک نيز قرار گرفته که از مهمترين آنها بيابانها و صحراي عراق، سوريه، اردن و عربستان است، گفت: مشاهدات سالهاي اخير نشاندهنده افزايش وقوع اين پديده در کشور است که با توجه به عواقب اين پديده در سلامت و بهداشت مردم، کشاورزي و هوانوردي، مطالعات دقيقتري در مورد يافتن مناطق منشأ گرد و غبار، شدت، تکرار و اثرات محيطزيستي اين پديده ضروري است. شعاعي در ادامه در مورد وضعيت تالابهاي هورالعظيم و شادگان اظهار کرد: وضعيت آب در هورالعظيم به 60درصد اشغال رسيده و تصاوير ماهوارهاي نشان ميدهد که اين تالاب آباد و پوشيده از نيزارهاست و منشأ گردوغبار نيست. تالاب شادگان هم کمابيش آب دارد. بازديد اخير ما نيز حاکي از آن است که شادگان بهواسطه بارشهاي سال 94، وضعيت مساعدي دارد و حتي مردم مشغول ماهيگيري در اين تالاب هستند.
وي با تأکيد بر اينکه درحالحاضر تالابهاي هورالعظيم و شادگان در بروز گردوخاک خوزستان تأثيرگذار نيست، در مورد منشأ داخلي گردوخاک خوزستان گفت: بيشتر منشأ گردوغبار امسال در استان خوزستان، منطقه جنوبشرق اهواز، منطقه هنديجان بوده است، بهدليل خشکسالي حاکم بر جنوب خوزستان، اين منطقه در صورت افزايش سرعت باد، بهعنوان منشأ گردوغبار عمل ميکند. علاوه بر اين، رئيس سازمان حفاظت محيطزيست گفت: دولت تمام اهتمام خود را براي حل مسائل خوزستان نظير گردوغبار به کار بسته اما اينکه گروههاي سياسي خاصي از عواطف، رنجها و آلام مردم خوزستان بهرهبرداريهاي سياسي کردهاند، جاي تأسف بسياري دارد. او در نشست با سازمانهاي مردمنهاد و فعالان محيطزيست استان خوزستان گفت: در سال آبي ۹۶-۹۵، بارشهاي خوزستان نسبت به نرمال ۵۲ درصد کاهش يافته، درحاليکه بارشها در کل کشور نزديک به نرمال بوده است. چنين وضعيتي بسيار حائزاهميت است. اين وضعيت نشانگر خشکساليهاي متمادي است که برای حدود ۱۷ سال ادامه دارد؛ همچنين اين خشکسالي از تبعات تغيير اقليم در کشورهاي حاشيه خليجفارس است که مناطق جنوبي کشور نيز تحتتأثير اين موضوع قرار گرفتهاند. رئيس سازمان حفاظت محيطزيست افزود: بايد براي چنين وضعيتي برنامهريزي شود و سازگاري داشته باشيم. يکي از مسائلي که سمنهاي محيطزيستي ميتوانند در آن حوزه بسيار اثرگذار باشند، حوزه تابآوري در برابر تغيير اقليم است که اين مسئله در دستور کار جهاني قرار گرفته و سمنها در اين حوزه ميتوانند مؤثر باشند.
آمار مواجهه خوزستان با گردوغبار در ١٠ساله گذشته، نشان ميدهد با وجود تشديد خشکسالي، کاهش بارندگي، جنگ و ناامني در منطقه که منجر به سختتر شدن شرايط همکاريهاي منطقهاي براي مقابله با اين پديده ميشود، طي سالهاي ٩٣ تا ٩٥، استان خوزستان از وضع نسبتا بهتري در مواجهه با پديده گردوغبار برخوردار بوده که اقدامهايي همچون احياي تالاب هورالعظيم، مقابله با کانونهاي گردوغبار از طريق نهالکاري، مالچپاشي و ساير روشها در اين بهبود نسبي تأثيري بسزا داشته است. اين اتفاق همچنان در شرايطي است که مدت تداوم گردوغبار در استان خوزستان طي ۱۰ سال اخير، از سال ۸۶ تا سال ۹۲ روند افزايشي داشته است؛ بهطوريکه تعداد روزهاي غباري استان خوزستان از ۷۲، ۴۶، ۵۵ و ۶۲ روز طي سالهاي ۸۸تا ۹۱ به ۲۴، ۲۸ و ۲۸ روز در سال ۹۵ رسيده است. در اين زمينه، ضياءالدين شعاعي، مدير ستاد ملي مقابله با پديده گردوغبار ميگويد: عمده گردوخاک در استان خوزستان، در 9 ماه سال از سمت شمالغرب به جنوبشرق و از داخل عراق است که طبيعتا اين حرکت باد موجب بروز گردوخاک با منشأ خارجي ميشود اما در فصل زمستان بهويژه ماههاي بهمن و اسفند، احتمال وقوع بادهاي جنوبي افزايش يافته و بادها از سمت عربستان شکل ميگيرند. وي با اشاره به اينکه کشور ايران علاوه بر داشتن مناطق بياباني زياد، در مجاورت کانونهاي اصلي گردوخاک نيز قرار گرفته که از مهمترين آنها بيابانها و صحراي عراق، سوريه، اردن و عربستان است، گفت: مشاهدات سالهاي اخير نشاندهنده افزايش وقوع اين پديده در کشور است که با توجه به عواقب اين پديده در سلامت و بهداشت مردم، کشاورزي و هوانوردي، مطالعات دقيقتري در مورد يافتن مناطق منشأ گرد و غبار، شدت، تکرار و اثرات محيطزيستي اين پديده ضروري است. شعاعي در ادامه در مورد وضعيت تالابهاي هورالعظيم و شادگان اظهار کرد: وضعيت آب در هورالعظيم به 60درصد اشغال رسيده و تصاوير ماهوارهاي نشان ميدهد که اين تالاب آباد و پوشيده از نيزارهاست و منشأ گردوغبار نيست. تالاب شادگان هم کمابيش آب دارد. بازديد اخير ما نيز حاکي از آن است که شادگان بهواسطه بارشهاي سال 94، وضعيت مساعدي دارد و حتي مردم مشغول ماهيگيري در اين تالاب هستند.
وي با تأکيد بر اينکه درحالحاضر تالابهاي هورالعظيم و شادگان در بروز گردوخاک خوزستان تأثيرگذار نيست، در مورد منشأ داخلي گردوخاک خوزستان گفت: بيشتر منشأ گردوغبار امسال در استان خوزستان، منطقه جنوبشرق اهواز، منطقه هنديجان بوده است، بهدليل خشکسالي حاکم بر جنوب خوزستان، اين منطقه در صورت افزايش سرعت باد، بهعنوان منشأ گردوغبار عمل ميکند. علاوه بر اين، رئيس سازمان حفاظت محيطزيست گفت: دولت تمام اهتمام خود را براي حل مسائل خوزستان نظير گردوغبار به کار بسته اما اينکه گروههاي سياسي خاصي از عواطف، رنجها و آلام مردم خوزستان بهرهبرداريهاي سياسي کردهاند، جاي تأسف بسياري دارد. او در نشست با سازمانهاي مردمنهاد و فعالان محيطزيست استان خوزستان گفت: در سال آبي ۹۶-۹۵، بارشهاي خوزستان نسبت به نرمال ۵۲ درصد کاهش يافته، درحاليکه بارشها در کل کشور نزديک به نرمال بوده است. چنين وضعيتي بسيار حائزاهميت است. اين وضعيت نشانگر خشکساليهاي متمادي است که برای حدود ۱۷ سال ادامه دارد؛ همچنين اين خشکسالي از تبعات تغيير اقليم در کشورهاي حاشيه خليجفارس است که مناطق جنوبي کشور نيز تحتتأثير اين موضوع قرار گرفتهاند. رئيس سازمان حفاظت محيطزيست افزود: بايد براي چنين وضعيتي برنامهريزي شود و سازگاري داشته باشيم. يکي از مسائلي که سمنهاي محيطزيستي ميتوانند در آن حوزه بسيار اثرگذار باشند، حوزه تابآوري در برابر تغيير اقليم است که اين مسئله در دستور کار جهاني قرار گرفته و سمنها در اين حوزه ميتوانند مؤثر باشند.
