ناامنی، عفونتی زیر پوست تهران
امروزه فضاهاي شهري به مؤلفهاي براي وقوع نابهنجاريهاي شهري و در نتيجه عدم وقوع امنيت در شهر تبديل شدهاند، بههميندلیل بررسي جنبههاي کيفي و کمي امنيت چه از لحاظ کالبدي و چه از لحاظ اجتماعي در فضاهاي شهري تبديل به موضوعي مهم شده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) به نقل از وقایع اتفاقیه نوشت: تاثیر سياستهاي اقتصادي بر فضاي شهري و امنيت شهري نيز ازجمله مقولاتي است که همزمان با تغيير سياستهاي اقتصادي و تأثير آنها بر فضاي زندگي شهروندي، مورد توجه اقتصاددانان و جامعهشناسان قرار گرفته است.
در سالهاي اخير تأثير سياستهاي اقتصادي که عمدتا ريشه در برخي گرايشهاي نئوليبراليستي داشته باعث شده، جامعه ايران دچار بحرانهاي ساختاري جدي در فضاي شهري شود.
پيامد اين نوع نگرش يکسويه به اقتصاد، حذف و بهحاشيهراندن دهکهاي پايين جامعه و افزايش فاصله طبقاتي است. درواقع در نتيجه همين شکاف است که فقر، گستره بيشتري پيدا ميکند و در نتيجه اعتياد، حاشيهنشيني و بزهکاري، سايه شوم خود را بر سر برخي از گروههاي اجتماعي ميگستراند. به باور اقتصاددانان و کارشناسان شهري، در چنين وضعيتي، جامعه در وضعيت بحران قرار گرفته است؛ بحراني که در نتيجه ادامهيافتن وضعيت نابهنجار اقتصادي در سالهاي گذشته، سروصداي زيادي به پا کرد. دراينميان سهم شوراهاي شهر براي بهحداقلرساندن معضلات شهري، افزونتر ميشود.
کارشناسان اجتماعي معتقدند، شوراهاي شهر بهعنوان پارلمانهاي شهري برآمده از ميان گروههاي اجتماعي مختلف ميتوانند با درک موقعيت موجود و شکافي که منجر به افزايش فاصله بين گروههاي مختلف اجتماعي شده، نسبت به تغيير سياستگذاريهاي اقتصادي و حرکت در مسير بهبود شرايط اجتماعي گامهاي مؤثري بردارند که دراينميان توجه به سهم زنان و کودکان در افزايش امنيت اجتماعي حائزاهميت است. خيابانها، معابر، وسایل حملونقل عمومي و ساير فضاها و زيرساختهاي شهري بهندرت نيازها و خواست زنان را در نظر ميگيرند و بهاینترتيب خواسته يا ناخواسته موجب حذف آنان از فضاي عمومي ميشوند.
حضور زنان در برخي از مناطق تهران گاهي با احساس ناامني و ترس همراه است. برخي از آنها نوعي از آزار خياباني و اضطراب شهري را تجربه کردهاند و برخي خانوادهها به همين بهانهها زنان را بعضا از حضور در فضاهاي شهري منع ميکنند. مجموعه اين مسائل که نيمي از جمعيت ساکن اين شهر را درگير ميکند در برنامهريزيهاي شهري کمتر مورد توجه جدي قرار ميگيرد و چنين مسائلي باعث شده برخي پژوهشگران، فضاي شهرهاي بزرگي همچون تهران را به فضاهاي ناامن شهري در ساير نقاط جهان تشبيه کنند که رفتهرفته ميتواند امنيت رواني شهروندان و بهويژه زنان و کودکان را تحتتأثير قرار دهد.
در نشست «در متن شهر يا شوراي شهر» که روز شنبه، 23 ارديبهشت با هدف بررسي امکان موفقيت برنامههاي فرهيختگان و فعالان مدني در شوراي شهر برگزار شد، حسين راغفر، اقتصاددان به تأثير سياستهاي اقتصادي بر افزايش ناامني در شهر اشاره کرد و گفت: امروز با پديدههايي همچون کودک و زن خياباني، کارتنخوابي و... مواجه هستيم که همه اينها محصول سياستهاي تعديل ساختاري بهويژه بعد از جنگ تحميلي در ايران هستند.
زن و کودک خياباني،محصول سياستهاي نئوليبرالي است
حسين راغفر در نشست «در متن شهر يا در شوراي شهر؟» که با حضور جمعي از فعالان اجتماعي برگزار شد، گفت: نگرانيهاي من فراتر از نگراني براي شهر تهران است بلکه من نگران براي ايران هستم و سياستهاي اقتصادي را علت اصلي بحرانهاي اقتصادي و مسائل کشور ميدانم. او در ادامه به جهانيشدن اقتصاد و سياستهاي نئوليبراليسم اشاره کرد و گفت: پديدههايي همچون کودک و زن خياباني و کارتنخوابي و... پديدههاي آمريکايلاتين هستند که امروز جامعه ما با آنها درگير است و بسياري از اين پديدهها از سال 70 بهدنبال اجراي سياستهاي تعديل ساختاري در ايران ايجاد شدند و درحالحاضر نيز شاهد رشد آسيبهاي اجتماعي با يک شتاب مضاعف در سطح کشور هستيم که علت اصلي آنها سياستهاي اقتصادي هستند که مولد نابرابري و فقر ميشوند.
اين اقتصاددان در ادامه با بيان اينکه فقر، ناامنيهاي زيادي را ايجاد ميکند، گفت: بهويژه در دهههاي اخير و درپي جهانيشدن اقتصاد و سياستهاي اقتصادي نئوليبرال در کشور و گستردهشدن آنها، فقر نيز افزايش يافته است. راغفر در ادامه با بيان اينکه درحالحاضر نابرابري، فقر و فساد توليد ميشود، گفت: براي حل مسائل بايد به ريشهها بپردازيم و بايد بدانيم در چه وضعيتي هستيم و به چه سمتي حرکت ميکنيم.
تهران، سائوپائولو شده است
اين اقتصاددان با تأکيد بر تأثير نابرابري و فقر در افزايش ناامني اجتماعي در فضاي شهري تصريح کرد: معتقدم جامعه ما بهسمت سائوپائولوييشدن پيش ميرود و سائوپائولو شهري است که در کل جهان، مظهر نابرابري بوده و بخشهايي از آن با ديوار از يکديگر جدا شدهاند. او ادامه داد: در سائوپائولو بخشهايي که طبقات برخوردار در آنها زندگي ميکنند کاملا از بخش طبقه دوزخيان زمين جدا بوده و غالب شهر فقرايي هستند که به دليل فقرشان در گروههاي جرم و جرايم سازمانيافته قرار گرفتهاند و بخش مرفه براي ورود به بخش محروم از خودروهاي ضدگلوله استفاده ميکنند. راغفر ادامه داد: تردد در سطح شهر براي گروههاي برخوردار در جامعه سائوپائولو بسيار ناامن بوده و در اين جامعه، امنيت اولين قرباني است و حتي نيروي انتظامي و پليس نيز به علت گسترش فقر و ناامني، قادر به کنترل اوضاع نبوده و خودش نيز عمدتا از طبقات محروم جامعه سر برآورده، حقوق ناچيزي ميگيرند و حاضر نيستند جانشان را در راه منافع مافياي موادمخدر، تجارت انسان و... از دست بدهند.
کانديداي پنجمين دوره شوراي اسلامي شهر تهران تصريح کرد: براساس آنچه در شهر تهران، شاهد آن هستيم، ميتوانم بگويم پديدهها و اوضاعي که امروز در تهران تجربه ميکنيم، درواقع مرحله گذاري است که ما را به سمت سائوپائولوييشدن پيش ميبرد. او خاطرنشان کرد: در محافل بسياري درباره سائوپائولوييشدن جامعه هشدار دادم و اين موضوع سالهاست دغدغه من است که البته معتقدم ميتوانيم براي جلوگيري از رسيدن به چنين وضعيتي، اقداماتي را انجام دهيم. اين اقتصاددان ادامه داد: عفونتهايي زير پوست اين شهر وجود دارد و مردم طبقات پايين، تلخيهايي را تجربه ميکنند که انتقال اين اطلاعات به عموم مردم و آگاهي و مشارکت آنها قطعا ميتواند به حل مسائل بزرگتر کمک کند. او در ادامه تأکيد کرد: بايد پيامدهاي سياستهاي خود را به مردم اطلاعرساني کنيم و به آنها بگوييم که خصوصيسازي در کشور چه هزينههايي داشته است؛ بهطور مثال آخرين نمونه آن، مرگ بيش از 40 کارگر کشور در معدن يورت آزادشهر بود. راغفر تصریح کرد: برندگان سياستهاي غلط، افرادي هستند که بهتدريج قادر ميشوند در شهر ديوار بکشند و با گارد شخصي تردد کنند، درحاليکه ساير افراد جامعه با مشکلات زيادي درگير هستند. راغفر تأکيد کرد: نه براي حضور در شوراي شهر بلکه به دلیل آنکه اندکي با آلام آسيبديدگان آشنا هستم در پنجمين دوره شوراي شهر تهران کانديدا شدهام و بهصورت اعتقادي به اين مسئله نگاه ميکنم اگرچه فکر نميکنم شوراي شهر تهران تحفهاي باشد اما با درخواست و اصرار دوستان به اين رقابت وارد شدم تا شايد بتوانيم برخي از مسائل را مطرح و حل کنيم.
راغفر تصریح کرد: شايد بتوانيم با حضور در شوراي شهر به علت مطالباتي که در حوزه فقر و نابرابري داشتيم با اجراي طرحهاي مؤثر باعث کاهش آلام مردم شويم. او همچنين خاطرنشان کرد: قانون اساسي کشور روي شوراها مستقر شده اما اينکه چرا شوراها اقدامات مؤثري نداشتهاند، مسئله مفصلي است ولي بخش گستردهاي از اين انفعال مربوط به آن ميشود که مردم حضور مؤثري نداشتهاند.
راغفر با تأکيد بر اينکه در هيچجاي دنيا اصلاحات از بالا صورت نگرفته، گفت: فشار از گروههاي کنوني، مطالبات را به خواست عمومي تبديل ميکند و بالاييها را به واکنش وادار کرده است، درحاليکه منفعلبودن جمعيت باعث ميشود قدرتمندان نيز هيچ واکنشي نسبت به اوضاع نداشته باشند و وضعيت کشور همان شود که امروز شاهد آن هستيم. اين اقتصاددان ضمن اشاره به اينکه در سالهاي بعد از انقلاب، مسئوليتهاي مختلفي داشته، گفت: کساني که در ردههاي بالايي کشور هستند، يزيدي نيستند بلکه بسياري از آنها هم مانند من و شما افرادي هستند که فقط موقعيت متفاوتي داشتهاند و با گفتوگو ميتوان بسياري از مسائل را با کمک آنها حل کرد و اين درحالي است که اگر مردم نظارهگر باشند، رفتار قدرتمندان متفاوت خواهد بود. نامزد پنجمين دوره انتخابات شوراي اسلامي شهر تهران ادامه داد: اگر مردم نظارهگر نبودند، نميديديم که يک شب ميخوابيم و فرداي آن، شهرداري کل شهر را فروخته و واگذاريهاي بزرگ داشته و تغيير کاربريهاي غيرقانوني انجام داده، بهطوريکه هيچچيز براي شهردار بختبرگشته بعدي باقي نمانده باشد.
او در پايان تأکيد کرد: وظيفه مردم فقط مشارکت در انتخابات نيست بلکه پس از حضور در انتخابات نبايد دست از مطالبهگري خود بردارند و بايد خواهان ارائه گزارش از مسئولان باشند تا جايي که مطالبهگري تبديل به يک خواست عمومي شود.
در سالهاي اخير تأثير سياستهاي اقتصادي که عمدتا ريشه در برخي گرايشهاي نئوليبراليستي داشته باعث شده، جامعه ايران دچار بحرانهاي ساختاري جدي در فضاي شهري شود.
پيامد اين نوع نگرش يکسويه به اقتصاد، حذف و بهحاشيهراندن دهکهاي پايين جامعه و افزايش فاصله طبقاتي است. درواقع در نتيجه همين شکاف است که فقر، گستره بيشتري پيدا ميکند و در نتيجه اعتياد، حاشيهنشيني و بزهکاري، سايه شوم خود را بر سر برخي از گروههاي اجتماعي ميگستراند. به باور اقتصاددانان و کارشناسان شهري، در چنين وضعيتي، جامعه در وضعيت بحران قرار گرفته است؛ بحراني که در نتيجه ادامهيافتن وضعيت نابهنجار اقتصادي در سالهاي گذشته، سروصداي زيادي به پا کرد. دراينميان سهم شوراهاي شهر براي بهحداقلرساندن معضلات شهري، افزونتر ميشود.
کارشناسان اجتماعي معتقدند، شوراهاي شهر بهعنوان پارلمانهاي شهري برآمده از ميان گروههاي اجتماعي مختلف ميتوانند با درک موقعيت موجود و شکافي که منجر به افزايش فاصله بين گروههاي مختلف اجتماعي شده، نسبت به تغيير سياستگذاريهاي اقتصادي و حرکت در مسير بهبود شرايط اجتماعي گامهاي مؤثري بردارند که دراينميان توجه به سهم زنان و کودکان در افزايش امنيت اجتماعي حائزاهميت است. خيابانها، معابر، وسایل حملونقل عمومي و ساير فضاها و زيرساختهاي شهري بهندرت نيازها و خواست زنان را در نظر ميگيرند و بهاینترتيب خواسته يا ناخواسته موجب حذف آنان از فضاي عمومي ميشوند.
حضور زنان در برخي از مناطق تهران گاهي با احساس ناامني و ترس همراه است. برخي از آنها نوعي از آزار خياباني و اضطراب شهري را تجربه کردهاند و برخي خانوادهها به همين بهانهها زنان را بعضا از حضور در فضاهاي شهري منع ميکنند. مجموعه اين مسائل که نيمي از جمعيت ساکن اين شهر را درگير ميکند در برنامهريزيهاي شهري کمتر مورد توجه جدي قرار ميگيرد و چنين مسائلي باعث شده برخي پژوهشگران، فضاي شهرهاي بزرگي همچون تهران را به فضاهاي ناامن شهري در ساير نقاط جهان تشبيه کنند که رفتهرفته ميتواند امنيت رواني شهروندان و بهويژه زنان و کودکان را تحتتأثير قرار دهد.
در نشست «در متن شهر يا شوراي شهر» که روز شنبه، 23 ارديبهشت با هدف بررسي امکان موفقيت برنامههاي فرهيختگان و فعالان مدني در شوراي شهر برگزار شد، حسين راغفر، اقتصاددان به تأثير سياستهاي اقتصادي بر افزايش ناامني در شهر اشاره کرد و گفت: امروز با پديدههايي همچون کودک و زن خياباني، کارتنخوابي و... مواجه هستيم که همه اينها محصول سياستهاي تعديل ساختاري بهويژه بعد از جنگ تحميلي در ايران هستند.
زن و کودک خياباني،محصول سياستهاي نئوليبرالي است
حسين راغفر در نشست «در متن شهر يا در شوراي شهر؟» که با حضور جمعي از فعالان اجتماعي برگزار شد، گفت: نگرانيهاي من فراتر از نگراني براي شهر تهران است بلکه من نگران براي ايران هستم و سياستهاي اقتصادي را علت اصلي بحرانهاي اقتصادي و مسائل کشور ميدانم. او در ادامه به جهانيشدن اقتصاد و سياستهاي نئوليبراليسم اشاره کرد و گفت: پديدههايي همچون کودک و زن خياباني و کارتنخوابي و... پديدههاي آمريکايلاتين هستند که امروز جامعه ما با آنها درگير است و بسياري از اين پديدهها از سال 70 بهدنبال اجراي سياستهاي تعديل ساختاري در ايران ايجاد شدند و درحالحاضر نيز شاهد رشد آسيبهاي اجتماعي با يک شتاب مضاعف در سطح کشور هستيم که علت اصلي آنها سياستهاي اقتصادي هستند که مولد نابرابري و فقر ميشوند.
اين اقتصاددان در ادامه با بيان اينکه فقر، ناامنيهاي زيادي را ايجاد ميکند، گفت: بهويژه در دهههاي اخير و درپي جهانيشدن اقتصاد و سياستهاي اقتصادي نئوليبرال در کشور و گستردهشدن آنها، فقر نيز افزايش يافته است. راغفر در ادامه با بيان اينکه درحالحاضر نابرابري، فقر و فساد توليد ميشود، گفت: براي حل مسائل بايد به ريشهها بپردازيم و بايد بدانيم در چه وضعيتي هستيم و به چه سمتي حرکت ميکنيم.
تهران، سائوپائولو شده است
اين اقتصاددان با تأکيد بر تأثير نابرابري و فقر در افزايش ناامني اجتماعي در فضاي شهري تصريح کرد: معتقدم جامعه ما بهسمت سائوپائولوييشدن پيش ميرود و سائوپائولو شهري است که در کل جهان، مظهر نابرابري بوده و بخشهايي از آن با ديوار از يکديگر جدا شدهاند. او ادامه داد: در سائوپائولو بخشهايي که طبقات برخوردار در آنها زندگي ميکنند کاملا از بخش طبقه دوزخيان زمين جدا بوده و غالب شهر فقرايي هستند که به دليل فقرشان در گروههاي جرم و جرايم سازمانيافته قرار گرفتهاند و بخش مرفه براي ورود به بخش محروم از خودروهاي ضدگلوله استفاده ميکنند. راغفر ادامه داد: تردد در سطح شهر براي گروههاي برخوردار در جامعه سائوپائولو بسيار ناامن بوده و در اين جامعه، امنيت اولين قرباني است و حتي نيروي انتظامي و پليس نيز به علت گسترش فقر و ناامني، قادر به کنترل اوضاع نبوده و خودش نيز عمدتا از طبقات محروم جامعه سر برآورده، حقوق ناچيزي ميگيرند و حاضر نيستند جانشان را در راه منافع مافياي موادمخدر، تجارت انسان و... از دست بدهند.
کانديداي پنجمين دوره شوراي اسلامي شهر تهران تصريح کرد: براساس آنچه در شهر تهران، شاهد آن هستيم، ميتوانم بگويم پديدهها و اوضاعي که امروز در تهران تجربه ميکنيم، درواقع مرحله گذاري است که ما را به سمت سائوپائولوييشدن پيش ميبرد. او خاطرنشان کرد: در محافل بسياري درباره سائوپائولوييشدن جامعه هشدار دادم و اين موضوع سالهاست دغدغه من است که البته معتقدم ميتوانيم براي جلوگيري از رسيدن به چنين وضعيتي، اقداماتي را انجام دهيم. اين اقتصاددان ادامه داد: عفونتهايي زير پوست اين شهر وجود دارد و مردم طبقات پايين، تلخيهايي را تجربه ميکنند که انتقال اين اطلاعات به عموم مردم و آگاهي و مشارکت آنها قطعا ميتواند به حل مسائل بزرگتر کمک کند. او در ادامه تأکيد کرد: بايد پيامدهاي سياستهاي خود را به مردم اطلاعرساني کنيم و به آنها بگوييم که خصوصيسازي در کشور چه هزينههايي داشته است؛ بهطور مثال آخرين نمونه آن، مرگ بيش از 40 کارگر کشور در معدن يورت آزادشهر بود. راغفر تصریح کرد: برندگان سياستهاي غلط، افرادي هستند که بهتدريج قادر ميشوند در شهر ديوار بکشند و با گارد شخصي تردد کنند، درحاليکه ساير افراد جامعه با مشکلات زيادي درگير هستند. راغفر تأکيد کرد: نه براي حضور در شوراي شهر بلکه به دلیل آنکه اندکي با آلام آسيبديدگان آشنا هستم در پنجمين دوره شوراي شهر تهران کانديدا شدهام و بهصورت اعتقادي به اين مسئله نگاه ميکنم اگرچه فکر نميکنم شوراي شهر تهران تحفهاي باشد اما با درخواست و اصرار دوستان به اين رقابت وارد شدم تا شايد بتوانيم برخي از مسائل را مطرح و حل کنيم.
راغفر تصریح کرد: شايد بتوانيم با حضور در شوراي شهر به علت مطالباتي که در حوزه فقر و نابرابري داشتيم با اجراي طرحهاي مؤثر باعث کاهش آلام مردم شويم. او همچنين خاطرنشان کرد: قانون اساسي کشور روي شوراها مستقر شده اما اينکه چرا شوراها اقدامات مؤثري نداشتهاند، مسئله مفصلي است ولي بخش گستردهاي از اين انفعال مربوط به آن ميشود که مردم حضور مؤثري نداشتهاند.
راغفر با تأکيد بر اينکه در هيچجاي دنيا اصلاحات از بالا صورت نگرفته، گفت: فشار از گروههاي کنوني، مطالبات را به خواست عمومي تبديل ميکند و بالاييها را به واکنش وادار کرده است، درحاليکه منفعلبودن جمعيت باعث ميشود قدرتمندان نيز هيچ واکنشي نسبت به اوضاع نداشته باشند و وضعيت کشور همان شود که امروز شاهد آن هستيم. اين اقتصاددان ضمن اشاره به اينکه در سالهاي بعد از انقلاب، مسئوليتهاي مختلفي داشته، گفت: کساني که در ردههاي بالايي کشور هستند، يزيدي نيستند بلکه بسياري از آنها هم مانند من و شما افرادي هستند که فقط موقعيت متفاوتي داشتهاند و با گفتوگو ميتوان بسياري از مسائل را با کمک آنها حل کرد و اين درحالي است که اگر مردم نظارهگر باشند، رفتار قدرتمندان متفاوت خواهد بود. نامزد پنجمين دوره انتخابات شوراي اسلامي شهر تهران ادامه داد: اگر مردم نظارهگر نبودند، نميديديم که يک شب ميخوابيم و فرداي آن، شهرداري کل شهر را فروخته و واگذاريهاي بزرگ داشته و تغيير کاربريهاي غيرقانوني انجام داده، بهطوريکه هيچچيز براي شهردار بختبرگشته بعدي باقي نمانده باشد.
او در پايان تأکيد کرد: وظيفه مردم فقط مشارکت در انتخابات نيست بلکه پس از حضور در انتخابات نبايد دست از مطالبهگري خود بردارند و بايد خواهان ارائه گزارش از مسئولان باشند تا جايي که مطالبهگري تبديل به يک خواست عمومي شود.
