آوای «مرحبا یا شهرالرمضان»؛ آیین خوش آمدگویی مردم کردستان به رمضان المبارک

آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در گذشته در کردستان زبانزد خاص و عام بود. وقتی ماه رمضان از راه می‌رسید، ندای «مرحبا یا شهرالرمضان» با آهنگ و وزن خاصی در محله‌ها و پشت‌بام خانه‌ها به گوش می‌رسید و همین امر نوعی استقبال و خوش آمدگویی به ماه مبارک رمضان بود.

مردم کردستان در روزهاى آخر ماه شعبان خود را براى ماه رمضان آماده مى‌کردند و در روز آخر شعبان و شب اول رمضان دسته دسته مردم جمع شده و بدنبال رؤیت هلال ماه رمضان مى‏‌رفتند. با رؤیت هلال به دستور مجتهد شهر نقاره‌چى‏‌ها با زدن دهل و سرنا و نواى مخصوص ورود ماه مبارک رمضان را به اطلاع مردم مى‏رسانند. در این هنگام با شلیک یک گلوله توپ آغاز ماه رمضان اعلام مى‏شد.

همه از ماه مهمانی خدا با یکرنگی و صداقت و دل پاک پذیرایی می‌کردند و با خانه‌تکانی دل‌ها، کینه‌ها به دوستی و صمیمیت تبدیل می‌شد و یکی از آداب و رسوم مسلمانان برخاستن در هنگام سحر و سحری خوردن و بیدار کردن همسایگان و اجرای چندین موسیقی مخصوص در این ماه مبارک در مناطق مختلف است که به آن موسیقی سحرخوانی می‌گویند.

از میان این موسیقی‌ها و نواها که برای بیدار کردن مردم بکار می رفت، آواز مرحبا و الوداع از همه مشهورتر است هر ساله با آغاز ماه مبارک رمضان نوای مرحبا یا شهرالرمضان از گلدسته های مساجد به صدا  در می آید و در 10 روز آخر ماه مبارک رمضان نوای الوداع قبل از اذان عشاء از مساجد بلند می شود.

در قدیم مرسوم بود فردی با کوبیدن بر طبلی مخصوص وقت فرارسیدن سحری که در زبان کردی «پارشیو» گفته می‌شود را هشدار می داد و همچنین در برخی مناطق از نقاره چی‌ها و از دهل نیز برای اعلام سحری استفاد می‌کردند و گاهی نیز مرسوم بود، توپی به تپه‌های اطراف شلیک می‌کردند. که امروز آهنگ گوشی و ساعت جایگزین این امر شده است.

در گذشته در کردستان مردم در مسجد به تلاوت قرآن و عبادت مشغول می‌شدند و شبها بعد از خوردن افطاری، مردم برای اقامه نماز مغرب و عشا و خواندن نماز تراویح یکی از نمازهای مستحب در ماه مبارک رمضان است به مسجد رفته و تا پاسی از شب مشغول عبادت و خواندن قرآن می‌شدند و روال بر این بوده که در مساجد بعد از نماز عصر ماموستاها شروع به سخنرانی مذهبی کردند که بیشترین موضوعات آن درباره رمضان بود و این موضوع هنوز ادامه دارد.

نویسنده: ملیحه سیفی