سمینار سلول‌های بنیادی، کاربرد‌ها، پتانسیل‌ها و چشم‌انداز در تبریز برگزار شد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان‌شرقی، سمینار سلول‌های بنیادی، کاربرد‌ها، پتانسیل‌ها و چشم‌انداز، به همت دفتر نمایندگی بانک خون بند ناف رویان جهاددانشگاهی آذربایجان‌شرقی امروز 12 مردادماه در تبریز برگزار شد.
مرتضی ضرابی، مدیرعامل بانک خون بند ناف رویان در این سمینار با اشاره به اینکه در کشور ما ۱۵ هزار نمونه‌ خون بند ناف ذخیره شده است، گفت: ۸۰ هزار نمونه به طور خصوصی نگهداری می‌شود و همچنین اطلاعات ژنتیکی ۵۰ هزار نمونه نیز استخراج شده که در سطح منطقه بی‌نظیر است.

وی، با تاکید بر اینکه خون بند ناف مملو از سلول‌های بنیادی است، اظهار کرد: در بانک خون بند ناف، ابتدا خون بند ناف جمع شده و به مراکز مربوطه انتقال می‌یابند تا فریز شده و مورد استفاده قرار گیرند.

ضراب، با تاکید بر اینکه دو الگو برای نگهداری نمونه‌های بند ناف داریم، خاطرنشان کرد: یک الگو شامل بانک عمومی خون بند ناف بوده و خانواده‌هایی که در آستانه‌ تولد نوزاد هستند، خون بند ناف را اهدا کرده و مالکیتی در این نمونه ندارد، هزینه‌ای نیز بابت نگه‌داری از نمونه دریافت نمی‌شود؛ نمونه‌ی دیگر نیز بانک‌های خانوادگی یا خصوصی بوده و خانواده‌هایی که در آستانه‌ تولد نوزاد هستند، نمونه را برای خودشان در بانک خون نگه‌داری کرده و در قبال آن هزینه پرداخت می‌کنند، این دو الگو در پژوهشگاه خون بند ناف رویان جهاد دانشگاهی وجود دارد.

مدیرعامل بانک خون بند ناف رویان جهاددانشگاهی اضافه کرد: اکنون بانک خون بند ناف در مواردی که فرد نیاز به پیوند سلول‌های بنیادی دارد، می‌تواند از خون بند ناف به عنوان جایگزین مناسبی برای سلول‌های مغز استخوان استفاده کند، این پیوند به راحتی قابل انجام است؛ خون بند ناف باید سه الی پنج دقیقه بعد از زایمان گرفته شود.

وی با اشاره به مزیت نگهداری خون بند ناف در بانک‌ خون و مقایسه‌ آن با استخراج سلول‌های بنیادی از مغز استخوان، بیان کرد: دسترسی به خون بند ناف در زمان مورد نیاز بسیار راحت بوده و در کمتر از چند دقیقه، نمونه از بانک پیدا شده و کمتر از دو هفته در اختیار مراکز قرار می‌گیرد، اما استخراج سلول‌های بنیادی از مغز استخوان سه تا شش ماه زمان می‌خواهد.

ضرابی، با بیان اینکه دو و نیم میلیون نمونه‌ خون بند ناف در بانک‌های خصوصی در دنیا ذخیره شده است، متذکر شد: روند استفاده از خون بند ناف رو به افزایش بوده و می‌تواند به عنوان گزینه‌ای مورد استفاده در روند درمان بیماری‌ها مورد توجه قرار گیرد.

وی با بیان اینکه در بانک خون بند ناف با محدودیت تعداد سلول مواجه هستیم، گفت: به دنبال استفاده از دو کیسه‌ی خون بند ناف، آمار استفاده از خون بند ناف در پیوند در افراد بالغ، بیش از کودکان شده و در حال افزایش است.

مدیرعامل بانک خون بند ناف رویان با تاکید بر اینکه خون بند ناف، خون محیطی و مغز استخوان سه منبع سلول‌های بنیادی است، افزود: بانک‌های خصوصی در دنیا گسترش زیادی دارند، در کشور ما نیز بانک خون بند ناف رویان، ثبت جهانی شده است؛ بانک‌های خون دنیا تحت استانداردهای متعددی فعالیت می‌کنند که مهم آن "ای بی بی" است و بانک‌هایی که عضو شبکه‌ی نت کورد هستند می‌توانند از دیگر اعضای این شبکه در صورت نیاز خون بند ناف بگیرند.

ضرابی با بیان اینکه سلول‌های بنیادی این پتانسیل را دارند که ۸۰ نوع بیماری را درمان کنند، خاطرنشان کرد: خون بند ناف بیشتر برای درمان بیماری‌هایی کاربرد دارد که دارای منشا خونی بوده و سیستم خون را درگیر می‌کنند.

وی با تاکید بر اینکه نمونه خون بند ناف باید در کمتر از ۲۴ ساعت به بانک خون منتقل شود، افزود: امسال بزرگترین پروژه استفاده از سلول‌های بنیادی در بیمارانی که فلج مغزی شده‌اند را با همکاری مرکز طبی کودکان، ستاد توسعه علوم و فناوری‌های سلول‌های بنیادی و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری آغاز می‌کنیم که بزرگترین پروژه برای درمان بیماران مبتلا به فلج مغزی یا سی پی است.

مدیرعامل بانک خون بند ناف رویان با اشاره به تجربه‌ پیوند سلول‌های بنیادی بیان کرد: نزدیک به ۱۰۰ پیوند با استفاده از سلول‌های بنیادی خون بند ناف در بیمارستان شریعتی انجام شده که سهم بانک خون بند ناف رویان از این تعداد، ۲۰ نمونه است.

جعفر محسنی، رئیس سازمان جهاددانشگاهی آذربایجان شرقی نیز در این سمینار با بیان اینکه تاکنون 3 هزار و 500 نمونه در این استان ذخیره سازی شده است، گفت: گفت: عملاً ۸۰ نوع بیماری در دنیا توسط سلول‌های بنیادی قابل درمان است.

وی، با ارائه‌ مطالبی در مورد ژنتیک پزشکی با بیان اینکه، آقای توماس اولین پیوند معز استخوان را در سال ۱۹۶۰ مطرح کرد، افزود: DNA در داخل هسته‌ی سلول قرار دارد و اعمال و رفتار ما نیز توسط آن صادر می‌شود و ما در قالب صفت آن را مشاهده می‌کنیم.

محسنی، با اشاره به اینکه تکنیک‌های مختلفی برای ژن درمانی وجود دارد، خاطرنشان کرد: ژن ترابی استفاده از ژن‌های سالم جایگزینی با ژن معیوب است و می‌توانیم از این طریق ژن بیماری را حذف یا ژن را تقویت کنیم، یا حتی می توان ژن سالم را تقویت کرد؛ برای انجام ژن درمانی نیاز است که مستقیماً بتوان اطلاعات ژنی را به داخل سلول بیمار منتقل کرد، این روش معایبی هم دارد که کنترل کردن تعداد سلول‌های مورد درمان در آن غیرقابل کنترل است.

رئیس سازمان جهاددانشگاهی اذربایجان شرقیف اضافه کرد: برای جایگزینی یا غیرفعال کردن یک ژن جهش یافته غالب که فرآورده غیر طبیعی آن موجب بیماری می‌شود، می‌توان ژن درمانی را در این راستا انجام داد.

وی با بیان اینکه سلول‌های بنیادی به سه گروه سلول‌های جنینی، بالغ و دستگاری شده در آزمایشگاه تقسیم می‌شود، گفت: منشا اصلی سلول‌های بالغ مغز استخوان بوده و مزیت‌شان نیز این است که از خود فرد گرفته می‌شود، مزیت سلول‌های بنیادی جنینی خود تکثیری و تکثیر قابل توجه‌شان است.

محسنی گفت: در حال حاضر در کشورمان، بیماری‌هایی که منشا خونی دارند از جمله انواع سرطان خون، تالاسمی، کم‌خونی‌های مادرزادی، نقص سیستم ایمنی و... با استفاده از سلول‌های بنیادی خون بندناف قابل درمان هستند.

وی  ادامه داد: سلول‌های بنیادی قادر به درمان محدوده‌ی وسیعی از بیماری‌های مزمن و حاد هستند و تحقیقات زیادی در زمینه استفاده از سلول‌های بنیادی در درمان بیماری‌هایی چون پارکینسون، بیماری‌های قلبی، کبدی، دیابت، دیستروفی عضلانی، آسیب‌های نخاعی، سکته‌ و... در حال انجام است.

گفتنی است، سمینار نیم روزه‌ی سلول‌های بنیادی، کاربردها، پتانسیل‌ها و چشم‌اندار، به همت دفتر نمایندگی بانک خون بند ناف رویان جهاددانشگاهی در آذربایجان‌شرقی در تالار شهید شایانمهر برگزار ‌شد.