نگرش قرآن به عوامل رشد اقتصادی

به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از آذربایجانشرقی، امروزه اهمیت توسعه اقتصادی و نقش بارز آن در بنا نهادن جامعه‏ای آرماني، بر هيچكس پوشيده نيست تا آنجا كه میتوان آن را از اولويتهای دنيای امروز دانست، اولويتی كه بر اساس آن بسياری از محاسبات و معادلات جهانی شكل می گيرد. جست و جو در متون اسلامی در اين زمينه، نشان می‏دهد كه اسلام در پرداختن به مسائل و مباحث مربوط به توسعه اقتصادی، از همه مذاهب و مكاتب ديگر پيشی گرفته است.

در جامعه جهانی امروز کشوری که اقتصاد آن ضعیف باشد، ناچار در مواردی مجبور است زیر بار تهاجم سیاسی و فرهنگی صاحبان اقتصاد باشد. در این مورد، کشورهایی که اقتصاد ضعیف دارند، دو کار اساسی باید انجام دهند و آن، تقویت تولید و استحکام بُنیه‌های اقتصادی و نیز مقاومت در برابر فشارهای سیاسی و فرهنگی رقیبان برای حفظ هویّت خود است.

اسلام بر احكامی تكيه دارد كه دارايی‏های متراكم پديد نيايد

حجت‌الاسلام شیخ مصطفی باقری بنابی، امام جمعه بناب، در گفت‌وگو با ایکنا، اظهار کرد: اسلام بر احكامی تكيه دارد كه چگونگی كسب ثروت و روش توزيع آن ميان عوامل توليد را تعيين می‏‌كنند، نظیر حرام بودن احتكار و ربا و فريبگری در معامله و مانند آن‏ها. هدف آن است كه دارايی‏‌های متراكم پديد نيايد و اختلاف فاحش طبقاتی بروز نكند.

وی افزود: در ديدگاه اسلامی، نه تنها ارزش‏‌های معنوی بر جريان توسعه اقتصادی اثر می‌‏نهند، بلكه عكس آن نيز صادق است. از نگاه اسلام در تكامل انسان و اجتماع، هيچگونه جدايی ميان تكامل معنوی و توسعه اقتصادی وجود ندارد؛ بلكه توسعه مادی از بطن تكامل معنوی شكوفا می‏‌شود و خطّ سير تكامل معنوی نيز از ميانه توسعه مادی عبور می‌‏كند.

وی با استناد به آیه 96 سوره اعراف خاطرنشان کرد: در این آیه می خوانیم: و اگر مردم آبادی‏‌ها ايمان آورده و پرهيزگاری كرده بودند، هر آينه بركت‏‌ها از آسمان و زمين بر آنان مى‌گشوديم.

حجت‌الاسلام باقری بنابی افزود: مسئوليت‏‌های اصلی در ايجاد و تقويت مراكز پژوهشی علمی؛ پديدآوری مديريت‏‌های توانمند اقتصادی؛ فراهم آوردن كار؛ تنظيم فعّاليت‏‌های بازار؛ و گسترش الگوی سالم مصرف، بر دوش دولت است. دولت بايد از رهگذر وضع و اجرای قانون‏‌های مناسب، نظارت دقيق بر كار بخش خصوصی و دخالت مستقيم در موارد ضرور، زمينه مناسب برای رشد اقتصادی را فراهم سازد؛ همان گونه كه مردم نيز وظيفه دارند در همه اين موارد، يار و پشتيبان دولت باشند.

امام جمعه بناب، یادآور شد: اسلام معتقد است كه باورهای درست دينی، اخلاق نيكو و اعمال صالح نيز در توسعه اقتصادی نقش دارند.

وی با اشاره به فرموده حضرت محمد(ص) ادامه داد: پیامبراکرم(ص) می فرمایند: نه تنگ گرفتن پسنديده است و نه ريخت و پاش؛ نه تنگ چشمي و نه تباه كردنِ اموال.

حجت‌الاسلام باقری بنابی یااشاره ارکان توسعه اقتصادی در اسلام تاکید کرد: اسلام شش ركن توسعه اقتصادی را باور دارد: دانش، مديريت، كار، تنظيم بازار، اتّكا به الگوی مصرف صحيح و مناسب و برنامه ريزی هدفمند و درستِ دولت؛ همچنين اسلام اعتقاد دارد كه بايد تلاش كرد تا درآمد ناخالص ملّی افزايش يابد و سطح فنّی توليد بالا رود؛ نيز تنظيم برنامه‏‌هايی براي كاستن از ميزان فقر و تعديل ثروت در جامعه را ترغيب می‏كند.

مديريت توانمند با برنامه ريزی فقر را از جامعه ريشه كن سازد

حجت‌الاسلام‌ محمود نورپور امام جمعه آذرشهر در گفت‌‌وگو با ایکنا، اظهار کرد: از نظرگاه اسلام، مديريت توانمند اگر با برنامه ريزی و طراحی صحيح همراه شود، می‏‌تواند فقر را از جامعه ريشه كن سازد.

وی افزود: تجربه كشورهای پيشرفته، می‌‏توان به اين حقيقت پی برد كه جوامعی كه به كيفيت نيروی انسانی توجه كرده و افرادی سالم، متخصّص و با مهارت تربيت نموده‏‌اند، از جنبه‏‌های مختلف به پيشرفت دست يافته‌‏اند و از آن ميان، جوامعی كه به پژوهش‌‏های علمی و بررسی‌‏هاي كاربردی، به طور عام و تحقيقات در علوم پايه، به شكل خاص، اهتمام ورزيده‏‌اند، در عرصه برابری نيروهای سياسی و اقتصادی جهان، از جايگاهی برجسته و نقشی ممتاز برخوردار شده‏اند.

وی با استناد به آیه 73 سوره قصص خاطرنشان کرد: در این آیه می خوانیم: و از بخشايش او است كه شب و روز را برای شما قرار داد تا در آن شب آرام گيريد و در روز از فزون بخشی او روزي بجوييد و باشد كه سپاسگزاريد.

حجت‌الاسلام‌ نورپور با اشاره به فرموده پیامبراکرم(ص) ادامه داد: حضرت محمدمصطفی(ص) می فرمایند: خير دنيا و آخرت، با علم تأمين می‏شود و شرّ دنيا و آخرت، آميخته با جهل است.

امام جمعه آذرشهر یادآور شد:  هر چند سرانه درآمد داخلی افزايش يابد، اگر مصرف درست تحقق نيابد، توسعه مطلوب حاصل نخواهد شد. از بارزترين مباحث الگوی مصرف، لزوم توازن ميان درآمد و مصرف؛ مصرف به قدر نياز؛ رعايت اعتدال در مصرف و دوری از افراط و تفريط؛ و دوری جستن از اسراف و سختگيری است.

وی افزود: دانش و برنامه ريزي، دو عنصری هستند كه با كار به ثمر می‏‌نشينند و نتيجه مطلوب از آن دو برآورده می‏‌شود و به همين دليل، اسلام بر عامل كار در چهارچوب توسعه اقتصادی، بسيار تأكيد ورزيده، به ويژه در فعّاليت‌‏های توليدی، و به طور اخص در كشاورزی، دامپروری، و صنعت.

حجت‌الاسلام‌ نورپور از نقش ارزش‌‏های اعتقادی در استواری پايه‌‏های توسعه گفت و تاکید کرد: پايه‏‌های توسعه سازنده و پايدار در جامعه استوار نخواهد شد، مگر آن گاه كه با ارزش‌‏های اعتقادی و اخلاقی و علمی همراه شود و در غير اين صورت، آفات توسعه نظیر فخر فروشی با ثروت، زر اندوزی، مال پرستی و... جامعه را به لرزه درآورده، اركان آن را آسيب خواهد زد.